Kitojolabal

Tojolabal (kwa jina la asili tojol-abʼal, "lugha ya kweli") ni lugha ya Kimaya ya tawi-dogo la Kichujean ndani ya tawi la Kiq'anjob'alan-Chujean, inayozungumzwa na watu wapatao 70,000 katika manispaa za Las Margaritas na Comitán huko Chiapas, Mexico, karibu na mpaka wa Guatemala. Kiisimu, Tojolabal inahusiana kwa ukaribu zaidi na Chuj (cac) ya Guatemala — wakati mwingine lugha hizo mbili huchukuliwa kama kundi la lahaja za Kichujean — na kwa mbali zaidi na lugha za Kiq'anjob'alan (Q'anjob'al kjb, Akateko, Jakalteko). Jamii ya Tojolabal inajulikana kwa desturi yake imara ya umiliki wa ardhi wa kijamii (mfumo wa ejido) na falsafa ya kisiasa ya "nosotros" (sisi — kwa Kitojolabal lekilukʼ) inayosisitiza utu wa kijamii kuliko utambulisho wa mtu binafsi. Maasi ya Wazapatista ya mwaka 1994 huko Chiapas yalivuta uangalifu mkubwa kwa Tojolabal kama mojawapo ya lugha kuu za Kimaya za eneo la manispaa zinazojitawala.