Português cabo-verdiano
Kireno cha Ureno (Cape Verde)
Romance
Kireno cha Cape Verde ni lahaja ya kieneo inayozungumzwa nchini Cape Verde na ndiyo lugha rasmi pamoja na Krioli cha Cape Verde (lugha ya taifa na lugha mama). Sifa kuu za kifonetiki zinazokitofautisha na Kireno cha Ulaya ni pamoja na: (1) /l/ ya kimeno laminali [l̄], inayotamkwa kwa bapa la ulimi kugusa meno ya juu, ikitofautiana na [ɫ] ya kialveoli iliyovelarishwa ya Kireno cha Ulaya; (2) upunguzaji mkubwa zaidi wa vokali zisizosisitizwa, hasa /a/ inayotamkwa kama [ɐ] katika nafasi za kabla ya mkazo; (3) udondoshaji wa baadhi ya vokali za juu zisizosisitizwa [i, u, ɨ] na wazungumzaji kutoka visiwa vya kaskazini,
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kireno cha Ureno (Cape Verde)
Maji
água
/ˈa.ɣwɐ/
Moto
fogo
/ˈfo.ɣu/
Jua
sol
/ˈsɔɫ/
Mwezi
lua
/ˈlu.ɐ/
Mama
mãe
/ˈmɐ̃j̃/
Baba
pai
/ˈpaj/
Kula
comer
/kuˈmeɾ/
Kunywa
beber
/bɨˈβeɾ/
Upendo
amor
/ɐˈmoɾ/
Moyo
coração
/ku.ɾɐˈsɐ̃w̃/
Mti
árvore
/ˈaɾ.vu.ɾɨ/
Nyumba
casa
/ˈka.zɐ/
Mbwa
cão
/kɐ̃w̃/
Paka
gato
/ɡa.tu/
Mkono
mão
/ˈmɐ̃w̃/
Jicho
olho
/ˈo.ʎu/
Habari
olá
/ɔˈla/
Asante
obrigado
/ɔ.βɾiˈɣa.ðu/
Moja
um
/ˈũ/
Nzuri
bom
/ˈbõ/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Romance zinazohusiana
| Maana | Kireno cha Ureno (Cape Verde) | Kireno (Msumbiji) | Kireno (Ulaya) | Kiifaranga cha Macau | undefined (Angola) | Kimiranda | Kihispania cha kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | água /ˈa.ɣwɐ/ | água /ˈaɡwɐ/ | água /ˈaɡwɐ/ | água /aɣwɐ/ | água /aɡwa/ | auga /ˈawɣa/ | agua /ˈaɣwa/ |
| Moto | fogo /ˈfo.ɣu/ | fogo /ˈfoɡu/ | fogo /ˈfoɡu/ | fogo /foɣu/ | fogo /foɡu/ | fuogo /ˈfwoɣu/ | fuego /ˈfweɣo/ |
| Jua | sol /ˈsɔɫ/ | sol /sɔl/ | sol /sɔɫ/ | sol /sol/ | sol /sɔl/ | sol /sɔl/ | sol /sol/ |
| Mwezi | lua /ˈlu.ɐ/ | lua /ˈluɐ/ | lua /luɐ/ | lua /luɐ/ | lua /lua/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ |
| Mama | mãe /ˈmɐ̃j̃/ | mãe /mɐ̃j/ | mãe /mɐ̃j/ | mãe /mɐ̃j̃/ | mãe /mɐ̃j/ | mai /maj/ | madre /ˈmaðre/ |
| Baba | pai /ˈpaj/ | pai /paj/ | pai /paj/ | pai /paj/ | pai /paj/ | pai /paj/ | padre /ˈpaðre/ |
| Kula | comer /kuˈmeɾ/ | comer /kuˈmeɾ/ | comer /kuˈmeɾ/ | comer /kumeɾ/ | comer /kumeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ |
| Kunywa | beber /bɨˈβeɾ/ | beber /bɨˈbeɾ/ | beber /bɨˈbeɾ/ | beber /bɨβeɾ/ | beber /bebeɾ/ | bubir /buˈβiɾ/ | bever /beˈveɾ/ |
| Upendo | amor /ɐˈmoɾ/ | amor /ɐˈmoɾ/ | amor /ɐˈmoɾ/ | amor /ɐmoɾ/ | amor /amoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ |
| Moyo | coração /ku.ɾɐˈsɐ̃w̃/ | coração /kuɾɐˈsɐ̃w/ | coração /kuɾɐˈsɐ̃w/ | coração /kuɾɐsɐ̃w̃/ | coração /kuɾasɐ̃w/ | coraçon /koɾaˈtsoŋ/ | coraçón /koɾaˈtson/ |
| Mti | árvore /ˈaɾ.vu.ɾɨ/ | árvore /ˈaɾvuɾɨ/ | árvore /ˈaɾvuɾɨ/ | árvore /aɾvuɾɨ/ | árvore /aɾvoɾe/ | arble /ˈaɾβle/ | árbor /ˈaɾβoɾ/ |
| Nyumba | casa /ˈka.zɐ/ | casa /ˈkazɐ/ | casa /kazɐ/ | casa /kazɐ/ | casa /kaza/ | casa /ˈkaza/ | casa /ˈkaza/ |
| Mbwa | cão /kɐ̃w̃/ | cão /kɐ̃w/ | cão /kɐ̃w/ | cão /kɐ̃w̃/ | cão /kɐ̃w/ | perro /ˈperu/ | can /kan/ |
| Paka | gato /ɡa.tu/ | gato /ɡatu/ | gato /ɡatu/ | gato /ɡatu/ | gato /ɡatu/ | gato /ˈɡatu/ | gato /ˈɡato/ |
| Mkono | mão /ˈmɐ̃w̃/ | mão /mɐ̃w/ | mão /mɐ̃w/ | mão /mɐ̃w̃/ | mão /mɐ̃w/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ |
| Jicho | olho /ˈo.ʎu/ | olho /ˈoʎu/ | olho /oʎu/ | olho /oʎu/ | olho /oʎu/ | uolho /ˈuoʎu/ | ojo /ˈoʒo/ |
| Habari | olá /ɔˈla/ | olá /ɔˈla/ | olá /ɔˈla/ | olá /ɔla/ | olá /ɔla/ | olá /oˈla/ | salud /saˈlud/ |
| Asante | obrigado /ɔ.βɾiˈɣa.ðu/ | obrigado /obɾiˈɡadu/ | obrigado /obɾiˈɡadu/ | obrigado /ɔβɾiɣadu/ | obrigado /obɾiɡadu/ | oubrigado /owβɾiˈɣadu/ | mercedes /meɾˈtseðes/ |
| Moja | um /ˈũ/ | um /ũ/ | um /ũ/ | um /ũ/ | um /ũ/ | un /uŋ/ | uno /ˈuno/ |
| Nzuri | bom /ˈbõ/ | bom /bõ/ | bom /bõ/ | bom /bõ/ | bom /bõ/ | buono /ˈbwonu/ | bono /ˈbono/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.