Français haïtien
Kifaranga (Kihaiti)
Kiromance
Kifaransa cha Haiti ni umbo la kieneo la Kifaransa linalotumiwa Haiti na katika jamii za Wahaiti nje ya nchi; ni aina tofauti na Kikrioli cha Haiti, wala si jina jingine lake. Lugha hizo mbili huishi pamoja katika mazingira ya lugha mbili yenye ukosefu mkubwa wa usawa: Kikrioli cha Haiti ni lugha ya pamoja ya Wahaiti wote, huku upatikanaji wa Kifaransa ukihusishwa zaidi na elimu ya shule na kwa jadi umejikita kwa sehemu ya watu. Kifaransa cha Haiti kwa ujumla hufuata sarufi na tahajia ya Kifaransa sanifu, lakini kina matamshi, kiimbo, msamiati na misemo ya eneo inayotambulika, iliyoundwa na historia ya Haiti na mawasiliano endelevu na Kikrioli. Hutumiwa serikalini, katika elimu, fasihi, uandishi wa habari na nyanja nyingine rasmi, mara nyingi pamoja na Kikrioli. Katiba ya Haiti inatangaza Kikrioli na Kifaransa kuwa lugha rasmi na inatambua wazi Kikrioli kuwa lugha inayoshirikiwa na Wahaiti wote.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kifaranga (Kihaiti)
Maji
eau
/o/
Moto
feu
/fø/
Jua
soleil
/sɔlɛj/
Mwezi
lune
/lyn/
Nyota
étoile
/etwal/
Mama
mère
/mɛʁ/
Baba
père
/pɛʁ/
Mimi
je
/ʒə/
Wewe
tu
/ty/
Jina
nom
/nɔ̃/
Jicho
œil
/œj/
Mkono
main
/mɛ̃/
Moyo
cœur
/kœʁ/
Upendo
amour
/amuʁ/
Mti
arbre
/aʁbʁ/
Nyumba
maison
/mɛzɔ̃/
Mbwa
chien
/ʃjɛ̃/
Paka
chat
/ʃa/
Kula
manger
/mɑ̃ʒe/
Kunywa
boire
/bwaʁ/
Moja
un
/œ̃/
Mbili
deux
/dø/
Habari
bonjour
/bɔ̃ʒuʁ/
Asante
merci
/mɛʁsi/
Nzuri
bon
/bɔ̃/
Kekeo
coucou
/kuku/
Kompyuta
ordinateur
/ɔʁdinatœʁ/
Sushi
sushi
/suʃi/
Alama ya @
arobase
/aʁɔbaz/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Romance zinazohusiana
| Maana | Kifaranga (Kihaiti) | Kifaranga (Kisenegal) | Kifaransa (Afrika) | Kifaransa (Ubelgiji) | Kifaransa (Uswisi) | Kifaranga cha Kameruni | Kifaransa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | eau /o/ | eau /o/ | eau /o/ | eau /o/ | eau /o/ | eau /o/ | eau /o/ |
| Moto | feu /fø/ | feu /fø/ | feu /fø/ | feu /fø/ | feu /fø/ | feu /fø/ | feu /fø/ |
| Jua | soleil /sɔlɛj/ | soleil /sɔlɛj/ | soleil /sɔlɛj/ | soleil /sɔlɛj/ | soleil /sɔlɛj/ | soleil /solɛj/ | soleil /sɔlɛj/ |
| Mwezi | lune /lyn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ |
| Nyota | étoile /etwal/ | étoile /etwal/ | étoile /etwal/ | étoile /etwal/ | étoile /etwal/ | étoile /etwal/ | étoile /etwal/ |
| Mama | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ |
| Baba | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ |
| Mimi | je /ʒə/ | je /ʒə/ | je /ʒə/ | je /ʒə/ | je /ʒə/ | je /ʒə/ | je /ʒə/ |
| Wewe | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ |
| Jina | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ |
| Jicho | œil /œj/ | œil /œj/ | œil /œj/ | œil /œj/ | œil /œj/ | oeil /œj/ | œil /œj/ |
| Mkono | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ |
| Moyo | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ |
| Upendo | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ |
| Mti | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aʁbʁ/ |
| Nyumba | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ |
| Mbwa | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ |
| Paka | chat /ʃa/ | chat /ʃa/ | chat /ʃa/ | chat /ʃa/ | chat /ʃa/ | chat /ʃa/ | chat /ʃa/ |
| Kula | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ |
| Kunywa | boire /bwaʁ/ | boire /bwaʁ/ | boire /bwaʁ/ | boire /bwaʁ/ | boire /bwaʁ/ | boire /bwaʁ/ | boire /bwaʁ/ |
| Moja | un /œ̃/ | un /œ̃/ | un /œ̃/ | un /œ̃/ | un /œ̃/ | un /œ̃/ | un /œ̃/ |
| Mbili | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ |
| Habari | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ |
| Asante | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ |
| Nzuri | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ |
| Kekeo | coucou /kuku/ | coucou /kuku/ | coucou /kuku/ | coucou /kuku/ | coucou /kuku/ | coucou /kuku/ | coucou /kuku/ |
| Kompyuta | ordinateur /ɔʁdinatœʁ/ | ordinateur /ɔʁdinatœʁ/ | ordinateur /ɔʁdinatœʁ/ | ordinateur /ɔʁdinatœʁ/ | ordinateur /ɔʁdinatœʁ/ | — | ordinateur /ɔʁ.di.na.tœʁ/ |
| Sushi | sushi /suʃi/ | sushi /suʃi/ | sushi /suʃi/ | sushi /suʃi/ | sushi /suʃi/ | — | sushi /su.ʃi/ |
| Alama ya @ | arobase /aʁɔbaz/ | arobase /aʁɔbaz/ | arobase /aʁɔbaz/ | arobase /aʁɔbaz/ | arobase /aʁɔbaz/ | — | arobase /aʁɔbaz/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.