Nawat
Kipipil
Uto-Aztecan
Nawat (also called Pipil, autonymously Nawat) is a Nahuan Uto-Aztecan language descended from Classical Nahuatl-speaking migrants who moved south from central Mexico to El Salvador around 800-900 CE. The Nawat-speaking Pipil people maintained their indigenous language for 800 years before being severely affected by the 1932 La Matanza massacre, in which the Salvadoran government killed an estimated 10,000-40,000 indigenous people, many of them Nawat speakers. After 1932, surviving Nawat speakers hid their indigenous identity and language for safety, leading to near-complete language shift. Today, only around 500-2000 fluent speakers remain, virtually all elderly. Revival efforts since the 1990s include bilingual education programs, the Don Bosco University Nawat-language degree program, and the IRIN-USAID Nawat cultural revitalization project. Linguistically, Nawat preserves Postclassic Nahuatl features that are absent from Modern Mexican Nahuatl varieties.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kipipil
Maji
at
/at/
Moto
tit
/tit/
Jua
tunal
/tunal/
Mwezi
metsti
/metsti/
Mama
nan
/nan/
Baba
tat
/tat/
Kula
takwa
/takwa/
Kunywa
ati
/ati/
Upendo
nesa
/nesa/
Moyo
yulu
/julu/
Mti
kwawit
/kʷawit/
Nyumba
kal
/kal/
Mbwa
chichi
/tʃitʃi/
Paka
mishin
/miʃin/
Mkono
mey
/mei/
Jicho
ish
/iʃ/
Habari
ne pakua
/ne pakwa/
Asante
padiush
/padjuʃ/
Moja
se
/se/
Nzuri
kwahli
/kʷahli/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Uto-Aztecan zinazohusiana
| Maana | Kipipil | Kinahuatl cha Istmo | Kinahuatl cha Huasteca cha Kati | Kinahuatl cha Huasteca cha Magharibi | Kinahuatl cha Guerrero | Kinahuatl cha Huasteca cha Mashariki | Kinahuatl cha Kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | at /at/ | ahtli /aʔtli/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | ātl /aːtɬ/ |
| Moto | tit /tit/ | tit /tit/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tletl /tɬetɬ/ | titl /titɬ/ | tlētl /tɬeːtɬ/ |
| Jua | tunal /tunal/ | tonal /tonal/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonatih /tonatih/ | tonatih /tonatih/ | tōnatiuh /toːnatiw/ |
| Mwezi | metsti /metsti/ | metz /mets/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | mētztli /meːtstɬi/ |
| Mama | nan /nan/ | nan /nan/ | nana /nana/ | nana /nana/ | nanan /nanan/ | mama /mama/ | nāntli /naːntɬi/ |
| Baba | tat /tat/ | tat /tat/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ | tata /tata/ | tāhtli /taːtɬi/ |
| Kula | takwa /takwa/ | tacua /takʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ |
| Kunywa | ati /ati/ | ati /ati/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ātli /aːtɬi/ |
| Upendo | nesa /nesa/ | nech-nequi /netʃneki/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ |
| Moyo | yulu /julu/ | yolio /jolio/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ |
| Mti | kwawit /kʷawit/ | cuahuit /kʷawit/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | kuauitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ |
| Nyumba | kal /kal/ | cali /kali/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | kalli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ |
| Mbwa | chichi /tʃitʃi/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ |
| Paka | mishin /miʃin/ | miston /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | mizton /miston/ | mīztōn /miːstoːn/ |
| Mkono | mey /mei/ | mahuit /mawit/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | mahpi /mahpi/ | maitl /maitl/ | māitl /maːitɬ/ |
| Jicho | ish /iʃ/ | ix /iʃ/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | īxtli /iːʃtɬi/ |
| Habari | ne pakua /ne pakwa/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ |
| Asante | padiush /padjuʃ/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ |
| Moja | se /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | cē /seː/ |
| Nzuri | kwahli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kuajli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.