Naáyarite
Kicora
Uto-Aztecan
Cora (autonymously Naáyarite) is a Uto-Aztecan language of the Corachol sub-branch, spoken by around 17,000 people in the Sierra del Nayar region of Nayarit, Mexico. Linguistically, Cora is most closely related to Wixarika/Huichol (hch) — its sister Corachol language — but distinct enough that the two are mutually unintelligible. The Cora maintain their traditional indigenous religion centered on the goddess Tatei Náa'arí and continue ancient pilgrimage practices to sacred mountain sites including Tete Naayéri (the Mesa del Nayar). The Cora dialect cluster includes Mariteco, Mountain Cora, and Eastern/Central varieties. Despite its small speaker numbers, Cora has maintained intergenerational transmission in the more remote Sierra del Nayar settlements due to the region's geographic isolation and traditional cultural integrity.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kicora
Maji
hapɨn
/hapɨn/
Moto
ta'ai
/taʔai/
Jua
tahaapuá
/tahaːpwa/
Mwezi
mɨhka
/mɨhka/
Mama
naana
/naːna/
Baba
hahuá
/hahwa/
Kula
kuá
/kwa/
Kunywa
hi'i
/hiʔi/
Upendo
ka'na
/kaʔna/
Moyo
hɨurí
/hɨuri/
Mti
kɨré
/kɨre/
Nyumba
kíh
/kih/
Mbwa
tsɨ'ɨ
/tsɨʔɨ/
Paka
mistú
/mistu/
Mkono
mam
/mam/
Jicho
húi
/hwi/
Habari
ke'kuanenki
/keʔkwanenki/
Asante
atsipiraá
/atsipiraː/
Moja
cei
/tsei/
Nzuri
huá'i
/hwaʔi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Uto-Aztecan zinazohusiana
| Maana | Kicora | Kiwixarika | Kinahuatl cha Huasteca cha Kati | Kinahuatl cha Huasteca cha Magharibi | Kinahuatl cha Huasteca cha Mashariki | Kinahuatl cha Guerrero | Kipipil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | hapɨn /hapɨn/ | ha /ha/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | at /at/ |
| Moto | ta'ai /taʔai/ | tai /tai/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | titl /titɬ/ | tletl /tɬetɬ/ | tit /tit/ |
| Jua | tahaapuá /tahaːpwa/ | tau /tau/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonatih /tonatih/ | tonatih /tonatih/ | tunal /tunal/ |
| Mwezi | mɨhka /mɨhka/ | metsa /metsa/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metsti /metsti/ |
| Mama | naana /naːna/ | nana /nana/ | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ | nanan /nanan/ | nan /nan/ |
| Baba | hahuá /hahwa/ | yawe /jawe/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ | tat /tat/ |
| Kula | kuá /kwa/ | kuye /kuje/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | takwa /takwa/ |
| Kunywa | hi'i /hiʔi/ | hi'eka /hiʔeka/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ati /ati/ |
| Upendo | ka'na /kaʔna/ | kanenki /kanenki/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | nesa /nesa/ |
| Moyo | hɨurí /hɨuri/ | iyari /ijari/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yulu /julu/ |
| Mti | kɨré /kɨre/ | kiyé /kije/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kuauitl /kʷawitl/ | kwawit /kʷawit/ |
| Nyumba | kíh /kih/ | ki /ki/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | kalli /kalːi/ | kal /kal/ |
| Mbwa | tsɨ'ɨ /tsɨʔɨ/ | tsïkï /tsɨkɨ/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | chichi /tʃitʃi/ |
| Paka | mistú /mistu/ | mitsu /mitsu/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | mishin /miʃin/ |
| Mkono | mam /mam/ | mama /mama/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | mahpi /mahpi/ | mey /mei/ |
| Jicho | húi /hwi/ | tukite /tukite/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ish /iʃ/ |
| Habari | ke'kuanenki /keʔkwanenki/ | kekuanenki /kekwanenki/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | ne pakua /ne pakwa/ |
| Asante | atsipiraá /atsipiraː/ | pa'iwakaitsie /paʔiwakaitsje/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | padiush /padjuʃ/ |
| Moja | cei /tsei/ | xevi /ʃevi/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | se /se/ |
| Nzuri | huá'i /hwaʔi/ | waxa /waʃa/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kuajli /kʷahli/ | kwahli /kʷahli/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.