Nahuatl
Kinahuatl cha Huasteca cha Kati
Kiuto-Azteki
Kinahuatl cha Huasteca ya Kati ni mojawapo ya aina tatu kuu za Kinahuatl cha Huasteca (cha Mashariki nhe, cha Kati nch, cha Magharibi nhw), kinachozungumzwa na watu wapatao 210,000 katika eneo la kati la Huasteca lililojikita katika jimbo la Hidalgo. Kiisimu, Kinahuatl cha Huasteca ya Kati kinashiriki sifa za Kinahuatl cha Kale na aina zake dada, kikiwa na tofauti ndogo za kifonolojia zinazoakisi mwendelezo wa lahaja katika eneo lote la Huasteca.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kinahuatl cha Huasteca cha Kati
Maji
atl
/atɬ/
Moto
tlitl
/tɬitɬ/
Jua
tonati
/tonati/
Mwezi
metztli
/metstɬi/
Nyota
sitlalij
/siˈtlalih/
Mama
nana
/nana/
Baba
tata
/tata/
Mimi
na
/na/
Wewe
ta
/ta/
Jina
tocaxtli
/toˈkaʃtli/
Jicho
ixtli
/iʃtli/
Mkono
maitl
/maitl/
Moyo
yollotl
/jolːotɬ/
Upendo
tlazohtla
/tɬasoʔtɬa/
Mti
cuahuitl
/kʷawitl/
Nyumba
calli
/kalːi/
Mbwa
itzcuintli
/itskʷintli/
Paka
mizton
/miston/
Kula
tlacua
/tɬakʷa/
Kunywa
atli
/atɬi/
Moja
ce
/se/
Mbili
ome
/ˈome/
Habari
niltze
/niltse/
Asante
tlazohcamati
/tɬasoʔkamati/
Nzuri
cualli
/kʷalːi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Uto-Aztecan zinazohusiana
| Maana | Kinahuatl cha Huasteca cha Kati | Kinahuatl cha Huasteca cha Magharibi | Kinahuatl cha Huasteca cha Mashariki | Kinahuatl cha Guerrero | Kinahuatl cha Istmo | Kinahuatl cha Kale | Kipipil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | ahtli /aʔtli/ | ātl /aːtɬ/ | at /at/ |
| Moto | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tletl /tɬetɬ/ | tit /tit/ | tlētl /tɬeːtɬ/ | tit /tit/ |
| Jua | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonatih /tonatih/ | tonatih /tonatih/ | tonal /tonal/ | tōnatiuh /toːnatiw/ | tunal /tunal/ |
| Mwezi | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metz /mets/ | mētztli /meːtstɬi/ | metsti /metsti/ |
| Nyota | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalin /siˈtlalin/ | sitlalin /siˈtlalin/ | cītlālin /siːˈtlaːlin/ | sital /ˈsital/ |
| Mama | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ | nanan /nanan/ | nan /nan/ | nāntli /naːntɬi/ | nan /nan/ |
| Baba | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ | tat /tat/ | tahtli /tahtɬi/ | tat /tat/ |
| Mimi | na /na/ | na /na/ | na /na/ | nejua /neˈwa/ | naja /ˈnaha/ | nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ | naja /ˈnaha/ |
| Wewe | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tejua /teˈwa/ | taja /ˈtaha/ | tehhuātl /teʔˈwaːtɬ/ | taja /ˈtaha/ |
| Jina | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | tocayotl /tokaˈjotɬ/ | tōcāitl /toːˈkaːitɬ/ | tukay /ˈtukaj/ |
| Jicho | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ix /iʃ/ | īxtli /iːʃtɬi/ | ish /iʃ/ |
| Mkono | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitɬ/ | mahuit /mawit/ | māitl /maːitɬ/ | mey /mei/ |
| Moyo | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yolio /jolio/ | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ | yulu /julu/ |
| Upendo | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | nequi /neki/ | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ | tasujta /tasuhta/ |
| Mti | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kuauitl /kʷawitl/ | cuahuit /kʷawit/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kwawit /kʷawit/ |
| Nyumba | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | kalli /kalːi/ | cali /kali/ | calli /kalːi/ | kal /kal/ |
| Mbwa | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ | chichi /tʃitʃi/ |
| Paka | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | miston /miston/ | mīztōn /miːstoːn/ | mishin /miʃin/ |
| Kula | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | tacua /takʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | takwa /takwa/ |
| Kunywa | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ati /ati/ | ātli /aːtɬi/ | ati /ati/ |
| Moja | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | cē /seː/ | se /se/ |
| Mbili | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ōme /ˈoːme/ | ume /ˈume/ |
| Habari | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | ne pakua /ne pakwa/ |
| Asante | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ | padiush /padjuʃ/ |
| Nzuri | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kuajli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kwahli /kʷahli/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.