Náhuatl

Kinahuatl cha Guerrero

Kiuto-Azteki

FamiliaKiuto-Azteki Wasemaji~150K HatiKilatini NchiMeksiko Lugha rasmiHapana kitaifa (inatambuliwa kama lugha ya taifa ya Meksiko chini ya LGDLPI ya 2003, yenye uhalali sawa na Kihispania katika eneo lake) Uhai wa lughasalama ISO 639-3ngu

Kinahuatl cha Guerrero ni lugha ya Kinahuani cha Kati katika familia ya Kiuto-Azteki, kinachozungumzwa na watu wapatao 150,000 katika eneo la Sierra Norte/La Montaña la jimbo la Guerrero, Mexico. Kiisimu, ni mojawapo ya aina kuu za Kinahuatl cha Kisasa pamoja na aina za Huasteca (nch/nhw/nhe), zikiwa na sifa bainifu za kifonolojia kama vile kizuizi cha koromeo «saltillo» katika maeneo ambayo Kinahuatl cha Kale kilikuwa na /h/ au /ʔ/. Kinahuatl cha Guerrero ni sehemu ya mwendelezo mpana wa lahaja za Kinahuatl cha Kisasa unaotokana na lugha ya mawasiliano ya Waazteki ya kipindi cha baada ya kale, lakini ukiwa na tofauti kubwa na aina za Mexico ya kati. Eneo la Guerrero lilikuwa ukanda mkuu wa mpaka wa Waazteki ambapo Muungano wa Watatu ulikutana na watu wa Mixtec, Tlapanec na Amuzgo, jambo lililochangia utofauti wa kileksika na kifonolojia katika Kinahuatl cha Guerrero cha kisasa.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kinahuatl cha Guerrero

Maji

atl

/atɬ/

Moto

tletl

/tɬetɬ/

Jua

tonatih

/tonatih/

Mwezi

metztli

/metstɬi/

Nyota

sitlalin

/siˈtlalin/

Mama

nanan

/nanan/

Baba

tatah

/tatah/

Mimi

nejua

/neˈwa/

Wewe

tejua

/teˈwa/

Jina

tocaitl

/toˈkaitɬ/

Jicho

ixtli

/iʃtli/

Mkono

maitl

/maitɬ/

Moyo

yolotl

/jolotɬ/

Upendo

tlazohtla

/tɬasoʔtɬa/

Mti

kuauitl

/kʷawitl/

Nyumba

kalli

/kalːi/

Mbwa

itzcuintli

/itskʷintli/

Paka

miston

/miston/

Kula

tlakua

/tɬakʷa/

Kunywa

atli

/atɬi/

Moja

ce

/se/

Mbili

ome

/ˈome/

Habari

niltze

/niltse/

Asante

tlazohcamati

/tɬasoʔkamati/

Nzuri

kuajli

/kʷahli/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Uto-Aztecan zinazohusiana

Maana Kinahuatl cha GuerreroKinahuatl cha Huasteca cha KatiKinahuatl cha Huasteca cha MagharibiKinahuatl cha Huasteca cha MasharikiKinahuatl cha KaleKinahuatl cha IstmoKipipil
Maji atl /atɬ/ atl /atɬ/ atl /atɬ/ atl /atɬ/ ātl /aːtɬ/ ahtli /aʔtli/ at /at/
Moto tletl /tɬetɬ/ tlitl /tɬitɬ/ tlitl /tɬitɬ/ tlitl /tɬitɬ/ tlētl /tɬeːtɬ/ tit /tit/ tit /tit/
Jua tonatih /tonatih/ tonati /tonati/ tonati /tonati/ tonatih /tonatih/ tōnatiuh /toːnatiw/ tonal /tonal/ tunal /tunal/
Mwezi metztli /metstɬi/ metztli /metstɬi/ metztli /metstɬi/ metztli /metstɬi/ mētztli /meːtstɬi/ metz /mets/ metsti /metsti/
Nyota sitlalin /siˈtlalin/ sitlalij /siˈtlalih/ sitlalij /siˈtlalih/ sitlalij /siˈtlalih/ cītlālin /siːˈtlaːlin/ sitlalin /siˈtlalin/ sital /ˈsital/
Mama nanan /nanan/ nana /nana/ nana /nana/ mama /mama/ nāntli /naːntɬi/ nan /nan/ nan /nan/
Baba tatah /tatah/ tata /tata/ tata /tata/ tata /tata/ tahtli /tahtɬi/ tat /tat/ tat /tat/
Mimi nejua /neˈwa/ na /na/ na /na/ na /na/ nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ naja /ˈnaha/ naja /ˈnaha/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.