Nāhuatl
Kinahuatl cha Kale
Kiuto-Azteki (tawi la Kinahua) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Pia hujulikana kama: Classical Nahuatl, Aztec
Kinahuatl cha Kale kilikuwa lugha ya Dola ya Waazteki na utamaduni wa hali ya juu wa Mesoamerika. Tajiri katika ushairi, falsafa, na utawala, kilichangia maneno kama chocolate, tomato, na avocado kwa lugha za dunia.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kinahuatl cha Kale
Maji
ātl
/aːtɬ/
Moto
tlētl
/tɬeːtɬ/
Jua
tōnatiuh
/toːnatiw/
Mwezi
mētztli
/meːtstɬi/
Nyota
cītlālin
/siːˈtlaːlin/
Mama
nāntli
/naːntɬi/
Baba
tahtli
/tahtɬi/
Mimi
nehhuātl
/neʔˈwaːtɬ/
Wewe
tehhuātl
/teʔˈwaːtɬ/
Jina
tōcāitl
/toːˈkaːitɬ/
Jicho
īxtli
/iːʃtɬi/
Mkono
māitl
/maːitɬ/
Moyo
yōllōtl
/joːlːoːtɬ/
Upendo
tlazōhtla
/tɬasoːhtɬa/
Mti
cuahuitl
/kʷawitɬ/
Nyumba
calli
/kalːi/
Mbwa
itzcuīntli
/itskʷiːntɬi/
Paka
mīztōn
/miːstoːn/
Kula
tlacua
/tɬakʷa/
Kunywa
ātli
/aːtɬi/
Moja
cē
/seː/
Mbili
ōme
/ˈoːme/
Habari
niltze
/niltse/
Asante
tlazōhcāmati
/tɬasoːhkaːmati/
Nzuri
cualli
/kʷalːi/
Kekeo
metlapīltetzotzontzin
/metɬapiːltetsotsoˈtsontsin/
Kompyuta
nepōhualtzintzin
/nepoːwalˈtsintsin/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Uto-Aztecan (Nahuan) zinazohusiana
| Maana | Kinahuatl cha Kale | Kinahuatl cha Guerrero | Kinahuatl cha Huasteca cha Kati | Kinahuatl cha Huasteca cha Magharibi | Kinahuatl cha Huasteca cha Mashariki | Kinahuatl cha Istmo | Kipipil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ātl /aːtɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | ahtli /aʔtli/ | at /at/ |
| Moto | tlētl /tɬeːtɬ/ | tletl /tɬetɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tit /tit/ | tit /tit/ |
| Jua | tōnatiuh /toːnatiw/ | tonatih /tonatih/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonatih /tonatih/ | tonal /tonal/ | tunal /tunal/ |
| Mwezi | mētztli /meːtstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metz /mets/ | metsti /metsti/ |
| Nyota | cītlālin /siːˈtlaːlin/ | sitlalin /siˈtlalin/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalin /siˈtlalin/ | sital /ˈsital/ |
| Mama | nāntli /naːntɬi/ | nanan /nanan/ | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ | nan /nan/ | nan /nan/ |
| Baba | tahtli /tahtɬi/ | tatah /tatah/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Mimi | nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ | nejua /neˈwa/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | naja /ˈnaha/ | naja /ˈnaha/ |
| Wewe | tehhuātl /teʔˈwaːtɬ/ | tejua /teˈwa/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | taja /ˈtaha/ | taja /ˈtaha/ |
| Jina | tōcāitl /toːˈkaːitɬ/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocayotl /tokaˈjotɬ/ | tukay /ˈtukaj/ |
| Jicho | īxtli /iːʃtɬi/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ix /iʃ/ | ish /iʃ/ |
| Mkono | māitl /maːitɬ/ | maitl /maitɬ/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | mahuit /mawit/ | mey /mei/ |
| Moyo | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolio /jolio/ | yulu /julu/ |
| Upendo | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | nequi /neki/ | tasujta /tasuhta/ |
| Mti | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kuauitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuit /kʷawit/ | kwawit /kʷawit/ |
| Nyumba | calli /kalːi/ | kalli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | cali /kali/ | kal /kal/ |
| Mbwa | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | chichi /tʃitʃi/ |
| Paka | mīztōn /miːstoːn/ | miston /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | mishin /miʃin/ |
| Kula | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tacua /takʷa/ | takwa /takwa/ |
| Kunywa | ātli /aːtɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ati /ati/ | ati /ati/ |
| Moja | cē /seː/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | se /se/ |
| Mbili | ōme /ˈoːme/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ume /ˈume/ |
| Habari | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | ne pakua /ne pakwa/ |
| Asante | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | padiush /padjuʃ/ |
| Nzuri | cualli /kʷalːi/ | kuajli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kwahli /kʷahli/ |
| Kekeo | metlapīltetzotzontzin /metɬapiːltetsotsoˈtsontsin/ | — | — | — | — | — | — |
| Kompyuta | nepōhualtzintzin /nepoːwalˈtsintsin/ | — | — | — | — | — | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.