Mexicaneru

Kinahuatl cha Istmo

Kiuto-Azteki

FamiliaKiuto-Azteki Wasemaji~25K Veracruz (~1.7M Nahuan total) HatiKilatini NchiMeksiko Lugha rasmiHapana kitaifa (inatambuliwa kama lugha ya taifa ya Meksiko chini ya LGDLPI ya 2003, yenye uhalali sawa na Kihispania katika eneo lake) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3nhx

Kinahuatl cha Isthmus (pia kinahuatl cha Mecayapan-Pajapan, Náhuatl del Istmo) ni mojawapo ya aina ~30 za kisasa za Kinahuatl nchini Mexico, kinachozungumzwa katika manispaa tatu za eneo la Isthmus ya Tehuantepec katika jimbo la Veracruz. Familia ya Kinahuan (iliyotokana na Kinahuatl cha Kale nci, lugha ya kifasihi ya Milki ya Waazteki) inagawanyika katika matawi ya Kinahuan cha Mashariki (pamoja na cha Isthmus), Kinahuan cha Magharibi, na tawi lililotoweka la Pochutec. Kinahuatl cha Isthmus ni sehemu ya kundi la lahaja za mashariki, na hakieleweki kwa pande zote mbili na Kinahuatl cha Huasteca kilicho kikubwa zaidi (nhe) na aina za Kinahuatl cha Sierra de Puebla. Mipango ya elimu ya lugha mbili tangu miaka ya 1990 imezalisha nyenzo sanifu za kujua kusoma na kuandika, ambapo Kinahuatl cha Isthmus kinajulikana kwa kuhifadhi sifa za Kinahuatl cha Kale (vizuizi vya glota vya saltillo, tofauti za urefu wa irabu) zilizopotea katika baadhi ya aina za magharibi.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kinahuatl cha Istmo

Maji

ahtli

/aʔtli/

Moto

tit

/tit/

Jua

tonal

/tonal/

Mwezi

metz

/mets/

Nyota

sitlalin

/siˈtlalin/

Mama

nan

/nan/

Baba

tat

/tat/

Mimi

naja

/ˈnaha/

Wewe

taja

/ˈtaha/

Jina

tocayotl

/tokaˈjotɬ/

Jicho

ix

/iʃ/

Mkono

mahuit

/mawit/

Moyo

yolio

/jolio/

Upendo

nequi

/neki/

Mti

cuahuit

/kʷawit/

Nyumba

cali

/kali/

Mbwa

itzcuintli

/itskʷintli/

Paka

miston

/miston/

Kula

tacua

/takʷa/

Kunywa

ati

/ati/

Moja

ce

/se/

Mbili

ome

/ˈome/

Habari

niltze

/niltse/

Asante

tlazohcamati

/tlasoʔkamati/

Nzuri

cualli

/kʷalːi/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Uto-Aztecan zinazohusiana

Maana Kinahuatl cha IstmoKinahuatl cha Huasteca cha KatiKinahuatl cha Huasteca cha MagharibiKipipilKinahuatl cha GuerreroKinahuatl cha Huasteca cha MasharikiKinahuatl cha Kale
Maji ahtli /aʔtli/ atl /atɬ/ atl /atɬ/ at /at/ atl /atɬ/ atl /atɬ/ ātl /aːtɬ/
Moto tit /tit/ tlitl /tɬitɬ/ tlitl /tɬitɬ/ tit /tit/ tletl /tɬetɬ/ tlitl /tɬitɬ/ tlētl /tɬeːtɬ/
Jua tonal /tonal/ tonati /tonati/ tonati /tonati/ tunal /tunal/ tonatih /tonatih/ tonatih /tonatih/ tōnatiuh /toːnatiw/
Mwezi metz /mets/ metztli /metstɬi/ metztli /metstɬi/ metsti /metsti/ metztli /metstɬi/ metztli /metstɬi/ mētztli /meːtstɬi/
Nyota sitlalin /siˈtlalin/ sitlalij /siˈtlalih/ sitlalij /siˈtlalih/ sital /ˈsital/ sitlalin /siˈtlalin/ sitlalij /siˈtlalih/ cītlālin /siːˈtlaːlin/
Mama nan /nan/ nana /nana/ nana /nana/ nan /nan/ nanan /nanan/ mama /mama/ nāntli /naːntɬi/
Baba tat /tat/ tata /tata/ tata /tata/ tat /tat/ tatah /tatah/ tata /tata/ tahtli /tahtɬi/
Mimi naja /ˈnaha/ na /na/ na /na/ naja /ˈnaha/ nejua /neˈwa/ na /na/ nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.