Proto-Koreanic
Prokorea
Lugha ya awali (iliyojengwa upya) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Proto-Koreanik ni babu aliyejengwa upya wa familia ya Kikoreaniki — Kikorea na hatua zake za kihistoria, huku Kijeju kikiwa lahaja iliyotofautiana. Huwekwa katika rasi ya Korea kuanzia karibu karne ya 1 KK hadi karne ya 7 BK (kutokea kwa Kikorea cha Kale). Familia ya Kikoreaniki ina kina kifupi cha kimaandishi, kwa hivyo ujenzi upya hubaki karibu na Kikorea cha Kale na cha Kati.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Prokorea
Maji
*mɨr
/mɨr/
Moto
*pɨr
/pɨr/
Jua
*hʌy
/hʌy/
Mwezi
*tʌr
/tʌr/
Nyota
*pyər
/pyər/
Mama
*emi
/emi/
Baba
*api
/api/
Mimi
*na
/na/
Wewe
*ne
/ne/
Jina
—
/—/
Jicho
*nun
/nun/
Mkono
*son
/son/
Moyo
*mʌzʌm
/mʌzʌm/
Upendo
—
/—/
Mti
*namʌk
/namʌk/
Nyumba
—
/—/
Mbwa
—
/—/
Paka
—
/—/
Kula
*mek-
/mek-/
Kunywa
—
/—/
Moja
*hʌnah
/hʌnah/
Mbili
*tur
/tur/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Nzuri
—
/—/
Vyanzo
- Lee & Ramsey (2011) A History of the Korean Language
- Vovin (2010) Koreo-Japonica
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Proto-language (reconstructed) zinazohusiana
| Maana | Prokorea | Kikorea cha Goryeo | Kikorea cha Kale (Silla) | Kikorea cha Kati | Kiumbria | Proto-Kijaponi-Kikorea | Kikorea (ya Kisasa cha Awali) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | *mɨr /mɨr/ | 沒 /*mwol/ | 勿 /*muɾ/ | 믈 /mɯl/ | utur /ˈu.tur/ | — /—/ | 믈 /mɯl/ |
| Moto | *pɨr /pɨr/ | 孛 /*pwol/ | 弗 /*puɾ/ | 블 /pɯl/ | pir /pir/ | — /—/ | 블 /pɯl/ |
| Jua | *hʌy /hʌy/ | 契 /*hʌi/ | 日 /*hai/ | ·ᄒᆡ /hʌj/ | — /—/ | — /—/ | ᄒᆡ /hʌj/ |
| Mwezi | *tʌr /tʌr/ | 妲 /*tʌl/ | 月羅理 /*tʌrari/ | ᄃᆞᆯ /tʌl/ | — /—/ | — /—/ | 달 /tal/ |
| Nyota | *pyər /pyər/ | — /—/ | — /—/ | 별 /pjəl/ | — /—/ | — /—/ | 별 /pjəl/ |
| Mama | *emi /emi/ | 丫彌 /*emi/ | 母史 /*əzi/ | 어미 /ʌmi/ | matrer /ˈma.trer/ | *əma /əma/ | 어미 /ʌmi/ |
| Baba | *api /api/ | 丫秘 /*api/ | 父 /*api/ | 아비 /abi/ | patre /ˈpa.tre/ | *əpa /əpa/ | 아비 /abi/ |
| Mimi | *na /na/ | — /—/ | 吾 /*na/ | 나 /na/ | — /—/ | — /—/ | 나 /na/ |
| Wewe | *ne /ne/ | — /—/ | 汝 /*nə/ | 너 /nə/ | tu /tuː/ | — /—/ | 너 /nə/ |
| Jina | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 일훔 /iɾhum/ | nome /ˈnome/ | — /—/ | 일홈 /irhom/ |
| Jicho | *nun /nun/ | 嫩 /*nwun/ | 目 /*nun/ | ·눈 /nun/ | — /—/ | — /—/ | 눈 /nun/ |
| Mkono | *son /son/ | 遜 /*swon/ | 孫 /*son/ | :손 /son/ | manuv-e /ma.ˈnu.we/ | — /—/ | 손 /son/ |
| Moyo | *mʌzʌm /mʌzʌm/ | — /—/ | 心音 /*mʌsʌm/ | ᄆᆞᅀᆞᆷ /mʌzʌm/ | — /—/ | — /—/ | 마음 /maɯm/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | 思良 /*sjaɾaŋ/ | ᄉᆞ랑 /sʌ.ɾaŋ/ | — /—/ | — /—/ | ᄉᆞ랑 /saɾaŋ/ |
| Mti | *namʌk /namʌk/ | 南記 /*namki/ | 那木 /*namok/ | 나모 /namo/ | — /—/ | — /—/ | 나모 /namo/ |
| Nyumba | — /—/ | 集 /*tɕip/ | 執 /*tɕip/ | 집 /tɕip/ | — /—/ | — /—/ | 집 /tɕip/ |
| Mbwa | — /—/ | 家稀 /*kahi/ | 加伊 /*kahi/ | 가히 /kahi/ | — /—/ | — /—/ | 개 /kɛ/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 괴 /kwe/ | — /—/ | — /—/ | 괴앙이 /kweaŋi/ |
| Kula | *mek- /mek-/ | — /—/ | 食 /*məkta/ | 먹다 /mʌk̚.ta/ | — /—/ | — /—/ | 먹다 /mʌk̚t͈a/ |
| Kunywa | — /—/ | — /—/ | 飲 /*maɕita/ | 마시다 /maɕi.ta/ | — /—/ | — /—/ | 마시다 /maɕida/ |
| Moja | *hʌnah /hʌnah/ | 河屯 /*hatwun/ | 一等 /*hʌnah/ | ᄒᆞ나 /hʌna/ | unu /ˈu.nu/ | — /—/ | 하나 /hana/ |
| Mbili | *tur /tur/ | 途孛 /*twubʌr/ | 二肹 /*tubɨɾ/ | 둟 /tulh/ | dur /dur/ | — /—/ | 둘 /tul/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 안녕ᄒᆞ쇼셔 /annjʌŋ hʌ.sjo.sjʌ/ | — /—/ | — /—/ | 안녕하시오 /annjʌŋ.ha.ɕi.o/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 고맙ᄉᆞᆸ나이다 /komap.sʌp.na.i.ta/ | — /—/ | — /—/ | 고맙소이다 /komap.so.i.da/ |
| Nzuri | — /—/ | — /—/ | 好 /*tjoh/ | 됴타 /tjotʰa/ | — /—/ | — /—/ | 됴타 /tjotʰa/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.