Proto-Japonic
Proto-Japonik
Lugha ya awali (iliyojengwa upya) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Proto-Japonik ni babu aliyejengwa upya wa familia ya Kijaponiki — Kijapani na lugha za Ryukyu. Kwa kawaida huhusishwa na uhamiaji wa Yayoi na huwekwa kaskazini mwa Kyushu na kusini mwa rasi ya Korea takriban kati ya karne ya 5 KK na karne ya 5 BK; imejengwa upya vizuri kutoka Kijapani cha Kale na lugha za Ryukyu. (Uhusiano wa kina zaidi unaopendekezwa na Kikoreaniki — Proto-Japonik-Koreanik — ni ingizo tofauti lenye utata.)
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Proto-Japonik
Maji
*midu
/midu/
Moto
*poy
/poy/
Jua
*pi
/pi/
Mwezi
*tukuy
/tukuy/
Nyota
*pəsi
/pəsi/
Mama
*papa
/papa/
Baba
*titi
/titi/
Mimi
*wa
/wa/
Wewe
*na
/na/
Jina
*na
/na/
Jicho
*may
/may/
Mkono
*ta
/ta/
Moyo
*kəkərə
/kəkərə/
Upendo
—
/—/
Mti
*kəy
/kəy/
Nyumba
*ipay
/ipay/
Mbwa
*inu
/inu/
Paka
—
/—/
Kula
*kupa-
/kupa-/
Kunywa
*nəm-
/nəm-/
Moja
*pitə
/pitə/
Mbili
*puta
/puta/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Nzuri
*yə
/yə/
Vyanzo
- Frellesvig & Whitman (2008) Proto-Japonic
- Vovin (2010) Koreo-Japonica
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Proto-language (reconstructed) zinazohusiana
| Maana | Proto-Japonik | Kijapani cha Kale | Proto-Kiryūkyū | Kijapani (enzi ya Heian) | Kijapani cha Kati | Proto-Austronesia | Kibabuza |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | *midu /midu/ | 水 /midu/ | *midu /midu/ | 水 /midu/ | 水 /midu/ | *daNum /daNum/ | zalum /zalum/ |
| Moto | *poy /poy/ | 火 /pi/ | *pii /piː/ | 火 /ɸi/ | 火 /ɸi/ | *Sapuy /Sapuy/ | apoi /apoi/ |
| Jua | *pi /pi/ | 日 /pi/ | *teda /teda/ | 日 /ɸi/ | 日 /ɸi/ | *waRi /waRi/ | — /—/ |
| Mwezi | *tukuy /tukuy/ | 月 /tukï/ | *tuki /tuki/ | 月 /tukï/ | 月 /tuki/ | *bulaN /bulaN/ | zilias /siliəs/ |
| Nyota | *pəsi /pəsi/ | 星 /posi/ | *posi /posi/ | 星 /ɸosi/ | 星 /ɸoɕi/ | *bituqen /bituqen/ | botto /botːo/ |
| Mama | *papa /papa/ | 母 /papa/ | *amma /amma/ | 母 /ɸaɸa/ | 母 /ɸaɸa/ | *ina /ina/ | tina /tina/ |
| Baba | *titi /titi/ | 父 /titi/ | *aja /aja/ | 父 /titi/ | 父 /titi/ | *ama /ama/ | tama /tama/ |
| Mimi | *wa /wa/ | 吾 /wa/ | *wa /wa/ | 我 /waɾe/ | 我 /waɾe/ | *aku /aku/ | ka-ina /kaina/ |
| Wewe | *na /na/ | 汝 /na/ | *ura /ura/ | 汝 /nare/ | 汝 /nandʑi/ | *iSu /iSu/ | ijo /ijo/ |
| Jina | *na /na/ | 名 /na/ | *na /na/ | 名 /na/ | 名 /na/ | *ŋajan /ŋajan/ | naan /naːn/ |
| Jicho | *may /may/ | 目 /ma/ | *mii /miː/ | 目 /me/ | 目 /me/ | *maCa /maCa/ | macha /matʃa/ |
| Mkono | *ta /ta/ | 手 /te/ | *tii /tiː/ | 手 /te/ | 手 /te/ | *lima /lima/ | rima /rima/ |
| Moyo | *kəkərə /kəkərə/ | 心 /kəkərə/ | *kimu /kimu/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ | *pusuq /pusuq/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | 加奈志 /kanasi/ | — /—/ | 恋 /koɸi/ | 愛 /ai/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | *kəy /kəy/ | 木 /kə/ | *kii /kiː/ | 木 /kï/ | 木 /ki/ | *kaSiw /kaSiw/ | kayu /kaju/ |
| Nyumba | *ipay /ipay/ | 家 /ipey/ | *yaa /jaː/ | 家 /iɸe/ | 家 /iɸe/ | *Rumaq /Rumaq/ | ruma /ruma/ |
| Mbwa | *inu /inu/ | 犬 /inu/ | *in /in/ | 犬 /inu/ | 犬 /inu/ | *asu /asu/ | asu /asu/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | *maja /maja/ | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ | — /—/ | — /—/ |
| Kula | *kupa- /kupa-/ | 多夫 /tabu/ | *kam- /kam/ | 食ふ /kuɸu/ | 食ふ /kuɸu/ | *kaen /kaen/ | maan /maːn/ |
| Kunywa | *nəm- /nəm-/ | 能牟 /nəmu/ | *num- /num/ | 飲む /nomu/ | 飲む /nomu/ | *inum /inum/ | minum /minum/ |
| Moja | *pitə /pitə/ | 比登都 /pitətu/ | *pitu /pitu/ | 一つ /ɸitotu/ | 一つ /ɸitotu/ | *isa /isa/ | nata /nata/ |
| Mbili | *puta /puta/ | 二 /puta/ | *puta /puta/ | 二 /ɸutatu/ | 二 /ni/ | *duSa /duSa/ | naroa /naroa/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | あなかしこ /anakasiko/ | 御機嫌よろしう /ɡokiɡen joroɕiu/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 忝なし /katadikenaɕi/ | 忝し /katadʑikenaɕi/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | *yə /yə/ | 与之 /jo₁si/ | *masi /maɕi/ | 良し /joɕi/ | 良し /joɕi/ | — /—/ | — /—/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.