Proto-Kartvelian
Proto-Kartveli
Lugha ya awali (iliyojengwa upya) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Proto-Kartveli ni babu aliyejengwa upya wa familia ya Kikartveli (Kaukasia ya Kusini) — Kigeorgia, Kimingreli, Kilaz na Kisvan. Huwekwa Kaukasia ya Kusini karibu 3000–2000 KK. Ni familia ndogo isiyo na uhusiano uliothibitishwa na familia nyingine yoyote (mapendekezo yanayoiunganisha na familia za Kaukasia ya Kaskazini au na Nostratic bado hayajathibitishwa), na imejengwa upya vizuri kiasi.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Proto-Kartveli
Maji
*c̣q̇ar-
/c̣q̇ar-/
Moto
*cecxl-
/cecxl-/
Jua
*mze-
/mze-/
Mwezi
—
/—/
Nyota
—
/—/
Mama
*deda-
/deda-/
Baba
*mama-
/mama-/
Mimi
*me
/me/
Wewe
*sen-
/sen-/
Jina
*saqel-
/saqel-/
Jicho
*tʼwal-
/tʼwal-/
Mkono
*qel-
/qel-/
Moyo
*gul-
/gul-/
Upendo
—
/—/
Mti
—
/—/
Nyumba
—
/—/
Mbwa
*ʒaɣl-
/ʒaɣl-/
Paka
—
/—/
Kula
*č̣am-
/č̣am-/
Kunywa
—
/—/
Moja
*ert-
/ert-/
Mbili
*jor-
/jor-/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Nzuri
—
/—/
Vyanzo
- Klimov (1998) Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages
- Fähnrich (2007) Kartwelisches etymologisches Wörterbuch
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Proto-language (reconstructed) zinazohusiana
| Maana | Proto-Kartveli | Proto-Afroasia | Kiumbria | Proaustroasia | Proto-Kijaponi-Kikorea | Kiveneti | Kimeroe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | *c̣q̇ar- /c̣q̇ar-/ | *maw- /maw-/ | utur /ˈu.tur/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | — /—/ | ouriom /ˈou.ri.om/ | 𐦠𐦶 /ato/ |
| Moto | *cecxl- /cecxl-/ | — /—/ | pir /pir/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Jua | *mze- /mze-/ | — /—/ | — /—/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | — /—/ | — /—/ | 𐦨𐦯 /ˈmasa/ |
| Mwezi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyota | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mama | *deda- /deda-/ | *ʔim- /ʔim-/ | matrer /ˈma.trer/ | *maʔ /maʔ/ | *əma /əma/ | matur /ˈma.tur/ | — /—/ |
| Baba | *mama- /mama-/ | *ʔab- /ʔab-/ | patre /ˈpa.tre/ | — /—/ | *əpa /əpa/ | — /—/ | — /—/ |
| Mimi | *me /me/ | *ʔan- /ʔan-/ | — /—/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | — /—/ | eχo /ˈexo/ | — /—/ |
| Wewe | *sen- /sen-/ | — /—/ | tu /tuː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Jina | *saqel- /saqel-/ | *sim- /sim-/ | nome /ˈnome/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Jicho | *tʼwal- /tʼwal-/ | *ʕayn- /ʕayn-/ | — /—/ | *mat /mat/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mkono | *qel- /qel-/ | — /—/ | manuv-e /ma.ˈnu.we/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moyo | *gul- /gul-/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyumba | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbwa | *ʒaɣl- /ʒaɣl-/ | — /—/ | — /—/ | *cɔː /cɔː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kula | *č̣am- /č̣am-/ | — /—/ | — /—/ | *ɟaː /ɟaː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kunywa | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moja | *ert- /ert-/ | — /—/ | unu /ˈu.nu/ | *muːj /muːj/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbili | *jor- /jor-/ | *sin- /sin-/ | dur /dur/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.