中世日本語
Kijapani cha Kati
Kijapani · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kijapani cha Kati (vipindi vya Kamakura/Muromachi, ~1185-1603) ni hatua ya mpito kati ya Kijapani cha Kale cha Mwisho cha Heian na Kijapani cha Kisasa cha Mapema cha Edo. Kinathibitishwa vyema kupitia Heike Monogatari (~1240), Tsurezuregusa (1330), na hasa Vocabulario da Lingoa de Iapam (1603) kilichokusanywa na wamisionari wa Kijesuiti — rekodi ya kwanza ya kifonetiki ya kimfumo ya Kijapani. Mipito ya kifonolojia: p → ɸ → h, urahisishaji wa diftongi, urekebishaji wa unyambulishaji wa vitenzi.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kijapani cha Kati
Maji
水
/midu/
Moto
火
/ɸi/
Jua
日
/ɸi/
Mwezi
月
/tuki/
Nyota
星
/ɸoɕi/
Mama
母
/ɸaɸa/
Baba
父
/titi/
Mimi
我
/waɾe/
Wewe
汝
/nandʑi/
Jina
名
/na/
Jicho
目
/me/
Mkono
手
/te/
Moyo
心
/kokoɾo/
Upendo
愛
/ai/
Mti
木
/ki/
Nyumba
家
/iɸe/
Mbwa
犬
/inu/
Paka
猫
/neko/
Kula
食ふ
/kuɸu/
Kunywa
飲む
/nomu/
Moja
一つ
/ɸitotu/
Mbili
二
/ni/
Habari
御機嫌よろしう
/ɡokiɡen joroɕiu/
Asante
忝し
/katadʑikenaɕi/
Nzuri
良し
/joɕi/
Kompyuta
算盤
/soɾobaɴ/
Sushi
鮓
/suɕi/
Vyanzo
- Vocabvlario da Lingoa de Iapam (1603-04) Nagasaki: Jesuit Mission Press (日葡辞書)
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Japonic zinazohusiana
| Maana | Kijapani cha Kati | Kijapani (enzi ya Heian) | Usomaji wa Kanbun (Kijapani) | Kijapani (enzi ya Edo) | Lahaja ya Hakata | Kijapani | Lahaja ya Osaka |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /midu/ | 水 /midu/ | 水 /mizɯ/ | 水 /midzɯ/ | 水 /mizɯ/ | 水 /mizɯ/ | 水 /mizɯ/ |
| Moto | 火 /ɸi/ | 火 /ɸi/ | 火 /hi/ | 火 /hi/ | 火 /hi/ | 火 /hi/ | 火 /hi/ |
| Jua | 日 /ɸi/ | 日 /ɸi/ | 日 /hi/ | 日 /hi/ | 日 /hi/ | 日 /hi/ | 日 /hi/ |
| Mwezi | 月 /tuki/ | 月 /tukï/ | 月 /tsɯki/ | 月 /tsɯki/ | 月 /tsɯki/ | 月 /tsɯki/ | 月 /tsɯki/ |
| Nyota | 星 /ɸoɕi/ | 星 /ɸosi/ | 星 /hoɕi/ | 星 /hoɕi/ | 星 /hoɕi/ | 星 /hoɕi/ | 星 /hoɕi/ |
| Mama | 母 /ɸaɸa/ | 母 /ɸaɸa/ | 母 /haha/ | おっかさん /okkasaɴ/ | お母しゃん /okaːɕaɴ/ | 母 /haha/ | おかん /okaɴ/ |
| Baba | 父 /titi/ | 父 /titi/ | 父 /tɕitɕi/ | おとっつぁん /otottsaɴ/ | お父しゃん /otoːɕaɴ/ | 父 /tɕitɕi/ | おとん /otoɴ/ |
| Mimi | 我 /waɾe/ | 我 /waɾe/ | 我 /ware/ | 私 /wataɕi/ | 俺 /oɾe/ | 私 /wataɕi/ | わし /waɕi/ |
| Wewe | 汝 /nandʑi/ | 汝 /nare/ | 汝 /nandʑi/ | お前 /omae/ | あんた /anta/ | あなた /anata/ | あんた /anta/ |
| Jina | 名 /na/ | 名 /na/ | 名 /na/ | 名前 /namae/ | 名前 /namae/ | 名前 /namae/ | 名前 /namae/ |
| Jicho | 目 /me/ | 目 /me/ | 目 /me/ | 目 /me/ | 目 /me/ | 目 /me/ | 目 /me/ |
| Mkono | 手 /te/ | 手 /te/ | 手 /te/ | 手 /te/ | 手 /te/ | 手 /te/ | 手 /te/ |
| Moyo | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ |
| Upendo | 愛 /ai/ | 恋 /koɸi/ | 愛す /aisɯ/ | 恋 /koi/ | 愛 /ai/ | 愛 /ai/ | 愛 /ai/ |
| Mti | 木 /ki/ | 木 /kï/ | 木 /ki/ | 木 /ki/ | 木 /ki/ | 木 /ki/ | 木 /ki/ |
| Nyumba | 家 /iɸe/ | 家 /iɸe/ | 家 /ie/ | 家 /ie/ | 家 /ie/ | 家 /ie/ | 家 /ie/ |
| Mbwa | 犬 /inu/ | 犬 /inu/ | 犬 /inɯ/ | 犬 /inɯ/ | 犬 /iɴ/ | 犬 /inɯ/ | 犬 /inɯ/ |
| Paka | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ |
| Kula | 食ふ /kuɸu/ | 食ふ /kuɸu/ | 食らふ /kuɾau/ | 食う /kɯː/ | 食うて /kɯːte/ | 食べる /tabeɾɯ/ | 食べて /tabete/ |
| Kunywa | 飲む /nomu/ | 飲む /nomu/ | 飲む /nomɯ/ | 飲む /nomu/ | 飲うで /noːde/ | 飲む /nomɯ/ | 飲んで /nonde/ |
| Moja | 一つ /ɸitotu/ | 一つ /ɸitotu/ | 一 /ɸitotu/ | 一 /itɕi/ | 一 /itɕi/ | 一 /itɕi/ | 一 /itɕi/ |
| Mbili | 二 /ni/ | 二 /ɸutatu/ | 二 /ɲi/ | 二 /ɲi/ | 二 /ni/ | 二 /ni/ | 二 /ni/ |
| Habari | 御機嫌よろしう /ɡokiɡen joroɕiu/ | あなかしこ /anakasiko/ | 拝啓 /haikei/ | 御機嫌よう /ɡokiɡeɴjoː/ | 何ばしよっと? /nambaɕotto/ | こんにちは /konnitɕiwa/ | 毎度 /maido/ |
| Asante | 忝し /katadʑikenaɕi/ | 忝なし /katadikenaɕi/ | 謝す /ɕasu/ | 忝い /katadʑikenai/ | ありがとう /aɾiɡatoː/ | ありがとう /aɾiɡatoː/ | おおきに /oːkini/ |
| Nzuri | 良し /joɕi/ | 良し /joɕi/ | 良し /joɕi/ | 良い /joi/ | よか /joka/ | 良い /joi/ | ええ /eː/ |
| Kompyuta | 算盤 /soɾobaɴ/ | 算木 /saŋɡi/ | 算盤 /soɾobaɴ/ | 算盤 /so̞ɾo̞bã̠ɴ/ | — | コンピューター /kõ̞mpʲɨːta̠ː/ | — |
| Sushi | 鮓 /suɕi/ | 鮓 /suɕi/ | 鮓 /sɯɕi/ | 鮨 /suɕi/ | 寿司 /suɕi/ | 寿司 /sɨᵝɕi/ | 寿司 /suɕi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.