上代日本語
Kijapani cha Kale
Kijapani · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kijapani cha Kale ni umbo la zamani zaidi lililothibitishwa la Kijapani, lililorekodiwa katika karne ya 7-8 kwa Man'yōgana katika Kojiki (712), Nihon Shoki (720), na Man'yōshū (~759). Lilikuwa na mfumo wa irabu nane na sauti ya /p/ inayolingana na /h/ ya kisasa.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kijapani cha Kale
Maji
水
/midu/
Moto
火
/pi/
Jua
日
/pi/
Mwezi
月
/tukï/
Nyota
星
/posi/
Mama
母
/papa/
Baba
父
/titi/
Mimi
吾
/wa/
Wewe
汝
/na/
Jina
名
/na/
Jicho
目
/ma/
Mkono
手
/te/
Moyo
心
/kəkərə/
Upendo
加奈志
/kanasi/
Mti
木
/kə/
Nyumba
家
/ipey/
Mbwa
犬
/inu/
Paka
—
/—/
Kula
多夫
/tabu/
Kunywa
能牟
/nəmu/
Moja
比登都
/pitətu/
Mbili
二
/puta/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Nzuri
与之
/jo₁si/
Kekeo
ほととぎす
/pototoɡisu/
Kompyuta
算木
/saŋɡi/
Sushi
鮓
/susi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Japonic zinazohusiana
| Maana | Kijapani cha Kale | Proto-Japonik | Kijapani (enzi ya Heian) | Proto-Kiryūkyū | Kijapani cha Kati | Usomaji wa Kanbun (Kijapani) | Lahaja ya Aomori |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /midu/ | *midu /midu/ | 水 /midu/ | *midu /midu/ | 水 /midu/ | 水 /mizɯ/ | 水 /mizɯ/ |
| Moto | 火 /pi/ | *poy /poy/ | 火 /ɸi/ | *pii /piː/ | 火 /ɸi/ | 火 /hi/ | 火 /hi/ |
| Jua | 日 /pi/ | *pi /pi/ | 日 /ɸi/ | *teda /teda/ | 日 /ɸi/ | 日 /hi/ | 日 /hi/ |
| Mwezi | 月 /tukï/ | *tukuy /tukuy/ | 月 /tukï/ | *tuki /tuki/ | 月 /tuki/ | 月 /tsɯki/ | 月 /tsɯki/ |
| Nyota | 星 /posi/ | *pəsi /pəsi/ | 星 /ɸosi/ | *posi /posi/ | 星 /ɸoɕi/ | 星 /hoɕi/ | 星 /hoɕi/ |
| Mama | 母 /papa/ | *papa /papa/ | 母 /ɸaɸa/ | *amma /amma/ | 母 /ɸaɸa/ | 母 /haha/ | かっちゃ /kattɕa/ |
| Baba | 父 /titi/ | *titi /titi/ | 父 /titi/ | *aja /aja/ | 父 /titi/ | 父 /tɕitɕi/ | とっちゃ /tottɕa/ |
| Mimi | 吾 /wa/ | *wa /wa/ | 我 /waɾe/ | *wa /wa/ | 我 /waɾe/ | 我 /ware/ | わ /wa/ |
| Wewe | 汝 /na/ | *na /na/ | 汝 /nare/ | *ura /ura/ | 汝 /nandʑi/ | 汝 /nandʑi/ | な /na/ |
| Jina | 名 /na/ | *na /na/ | 名 /na/ | *na /na/ | 名 /na/ | 名 /na/ | 名前 /namae/ |
| Jicho | 目 /ma/ | *may /may/ | 目 /me/ | *mii /miː/ | 目 /me/ | 目 /me/ | 目 /me/ |
| Mkono | 手 /te/ | *ta /ta/ | 手 /te/ | *tii /tiː/ | 手 /te/ | 手 /te/ | 手 /te/ |
| Moyo | 心 /kəkərə/ | *kəkərə /kəkərə/ | 心 /kokoɾo/ | *kimu /kimu/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /koɡoɾo/ |
| Upendo | 加奈志 /kanasi/ | — /—/ | 恋 /koɸi/ | — /—/ | 愛 /ai/ | 愛す /aisɯ/ | 愛 /ai/ |
| Mti | 木 /kə/ | *kəy /kəy/ | 木 /kï/ | *kii /kiː/ | 木 /ki/ | 木 /ki/ | 木 /ki/ |
| Nyumba | 家 /ipey/ | *ipay /ipay/ | 家 /iɸe/ | *yaa /jaː/ | 家 /iɸe/ | 家 /ie/ | 家 /ie/ |
| Mbwa | 犬 /inu/ | *inu /inu/ | 犬 /inu/ | *in /in/ | 犬 /inu/ | 犬 /inɯ/ | 犬 /inɯ/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | 猫 /neko/ | *maja /maja/ | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ | ねご /neɡo/ |
| Kula | 多夫 /tabu/ | *kupa- /kupa-/ | 食ふ /kuɸu/ | *kam- /kam/ | 食ふ /kuɸu/ | 食らふ /kuɾau/ | 食って /kɯtte/ |
| Kunywa | 能牟 /nəmu/ | *nəm- /nəm-/ | 飲む /nomu/ | *num- /num/ | 飲む /nomu/ | 飲む /nomɯ/ | 飲んで /nonde/ |
| Moja | 比登都 /pitətu/ | *pitə /pitə/ | 一つ /ɸitotu/ | *pitu /pitu/ | 一つ /ɸitotu/ | 一 /ɸitotu/ | 一 /itɕi/ |
| Mbili | 二 /puta/ | *puta /puta/ | 二 /ɸutatu/ | *puta /puta/ | 二 /ni/ | 二 /ɲi/ | 二 /ni/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | あなかしこ /anakasiko/ | — /—/ | 御機嫌よろしう /ɡokiɡen joroɕiu/ | 拝啓 /haikei/ | どうも /doːmo/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | 忝なし /katadikenaɕi/ | — /—/ | 忝し /katadʑikenaɕi/ | 謝す /ɕasu/ | ありがどー /aɾiɡadoː/ |
| Nzuri | 与之 /jo₁si/ | *yə /yə/ | 良し /joɕi/ | *masi /maɕi/ | 良し /joɕi/ | 良し /joɕi/ | 良くて /jokɯte/ |
| Kekeo | ほととぎす /pototoɡisu/ | — | — | — | — | — | カッコウ /kakːoː/ |
| Kompyuta | 算木 /saŋɡi/ | — | 算木 /saŋɡi/ | — | 算盤 /soɾobaɴ/ | 算盤 /soɾobaɴ/ | コンピューター /kombjɯːdaː/ |
| Sushi | 鮓 /susi/ | — | 鮓 /suɕi/ | — | 鮓 /suɕi/ | 鮓 /sɯɕi/ | 寿司 /sɨsɨ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.