Bahasa Pasar Ternate
Kimalay cha Maluku Kaskazini
Kiaustronesia
Kimalei cha Maluku Kaskazini (jina la asili Bahasa Pasar Ternate, "lugha ya soko ya Ternate") ni aina ya mawasiliano yenye msingi wa Kimalei katika visiwa vya Maluku, kinachozungumzwa kama lugha ya kwanza (L1) na watu wapatao 700,000 na kama lugha ya pili (L2) na takriban watu milioni 1 katika jimbo la mashariki la Indonesia la Maluku Kaskazini. Lugha hii inatokana na Kimalei cha biashara kilichotumiwa na wafanyabiashara wa viungo wa Maluku na Usultani wa Ternate (mojawapo ya tawala nne kuu za kisultani za viungo za Maluku pamoja na Tidore, Bacan na Jailolo) tangu angalau karne ya 14. Usultani wa Ternate ulikuwa nguvu kubwa ya kikanda katika karne ya 16 wakati wa biashara ya viungo ya Ulaya, na ushawishi wake ulihakikisha kwamba Kimalei kiwe lugha ya mawasiliano ya kikanda, polepole kikibadilisha lugha asilia za Halmahera zinazohusiana na Kipapua (familia ya Papua Magharibi) na lugha za Kiaustronesia zinazohusiana na Kisahu. Leo, Kimalei cha Maluku Kaskazini ni lugha kuu ya mawasiliano ya Maluku Kaskazini yote, ikiwa na uhamishaji hai kati ya vizazi na jamii hai ya wazungumzaji wa mijini.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kimalay cha Maluku Kaskazini
Maji
aer
/aer/
Moto
api
/api/
Jua
matahari
/matahari/
Mwezi
bulan
/bulan/
Nyota
bintang
/bintaŋ/
Mama
mama
/mama/
Baba
papa
/papa/
Mimi
kita
/kita/
Wewe
ngana
/ŋana/
Jina
nama
/nama/
Jicho
mata
/mata/
Mkono
tangang
/taŋaŋ/
Moyo
hati
/hati/
Upendo
cinta
/tʃinta/
Mti
pohong
/pohoŋ/
Nyumba
ruma
/ruma/
Mbwa
anjing
/andʒiŋ/
Paka
ikung
/ikuŋ/
Kula
makang
/makaŋ/
Kunywa
minong
/minoŋ/
Moja
satu
/satu/
Mbili
dua
/dua/
Habari
cerang
/tʃeraŋ/
Asante
tarima kase
/tarima kase/
Nzuri
bae
/bae/
Kompyuta
komputer
/komˈputər/
Sushi
sushi
/ˈsuʃi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian zinazohusiana
| Maana | Kimalay cha Maluku Kaskazini | Kimalay cha Ambon | Kiindonesia | Kimalei | Kimusi | Kimalei cha Papua | Kibanjar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | aer /aer/ | aer /aer/ | air /ˈa.ir/ | air /ˈa.ir/ | ayek /ajek/ | air /aer/ | banyu /baɲu/ |
| Moto | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /ˈapi/ | api /api/ |
| Jua | matahari /matahari/ | mata hari /mata hari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /mataˈhari/ | matahari /matahari/ |
| Mwezi | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /ˈbulan/ | bulan /bulan/ |
| Nyota | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Mama | mama /mama/ | mama /mama/ | ibu /ibu/ | ibu /ibu/ | mak /mak/ | mama /ˈmama/ | uma /uma/ |
| Baba | papa /papa/ | papa /papa/ | ayah /ajah/ | ayah /ajah/ | bapak /bapak/ | bapa /ˈbapa/ | abah /abah/ |
| Mimi | kita /kita/ | beta /beta/ | saya /saja/ | saya /saja/ | aku /aku/ | sa /sa/ | aku /aku/ |
| Wewe | ngana /ŋana/ | ose /ose/ | kamu /kamu/ | awak /awaʔ/ | kau /kau/ | ko /ko/ | ikam /ikam/ |
| Jina | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ | namo /namo/ | nama /nama/ | ngaran /ŋaran/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ |
| Mkono | tangang /taŋaŋ/ | tangang /taŋaŋ/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /ˈtaŋan/ | tangan /taŋan/ |
| Moyo | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /ˈhati/ | ati /ati/ |
| Upendo | cinta /tʃinta/ | sayang /sajaŋ/ | cinta /tʃinta/ | cinta /tʃinta/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /ˈsajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ |
| Mti | pohong /pohoŋ/ | pohon /pohon/ | pohon /pohon/ | pokok /pokoʔ/ | kayu /kaju/ | pohon /ˈpohon/ | batang /bataŋ/ |
| Nyumba | ruma /ruma/ | ruma /ruma/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /ˈrumah/ | rumah /rumah/ |
| Mbwa | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /ˈandʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Paka | ikung /ikuŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ | pusa /pusa/ |
| Kula | makang /makaŋ/ | makang /makaŋ/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /ˈmakan/ | makan /makan/ |
| Kunywa | minong /minoŋ/ | minong /minoŋ/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /ˈminum/ | nginum /ŋinum/ |
| Moja | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ | siko /siko/ | satu /ˈsatu/ | asa /asa/ |
| Mbili | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| Habari | cerang /tʃeraŋ/ | hela /hela/ | halo /ˈhalo/ | hai /hai/ | halo /halo/ | halo /ˈhalo/ | salam /salam/ |
| Asante | tarima kase /tarima kase/ | tarima kase /tarima kase/ | terima kasih /tərima kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ | terimo kasih /terimo kasih/ | terima kasih /təˈrima ˈkasih/ | tarima kasih /tarima kasih/ |
| Nzuri | bae /bae/ | bagus /baɡus/ | baik /baiʔ/ | baik /baiʔ/ | bagus /baɡus/ | bae /ˈbae/ | bagus /baɡus/ |
| Kompyuta | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /kɔmˈputər/ | komputer /kɔmˈpu.tə(r)/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputer/ | komputer /komˈputər/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | susyi /su.ʃi/ | susyi /suʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.