Kihuave cha San Mateo del Mar

Kihuave (kwa jina lake la asili Umbeyajts katika lahaja ya San Mateo del Mar, na pia Ombeayiüts katika lahaja ya San Dionisio) ni lugha pweke (isiyo na jamaa) inayozungumzwa na watu wapatao 12,000 katika manispaa nne ndogo za mfumo wa rasi za Pasifiki kwenye Isthmus ya Tehuantepec huko Oaxaca, Mexico. Licha ya zaidi ya karne moja ya kazi za kulinganisha, Kihuave bado hakiwezi kuainishwa katika familia yoyote kubwa zaidi — mapendekezo ya kuihusisha na Kiotomangue, Kimixe-Zoque, au Kimaya yote yameshindwa kupata makubaliano. Wahuave kwa jadi ni wavuvi na watengenezaji wa chumvi, wakiwa wameunganika kwa kina na mazingira ya rasi; mtazamo wao wa ulimwengu unaiweka rasi katikati kama kiumbe hai kitakatifu. Lahaja nne za Kihuave (San Mateo, San Dionisio, San Francisco, Santa María) zinaonyesha tofauti kubwa baada ya karne za kutengwa kwa kiasi. San Mateo del Mar, jamii kubwa zaidi yenye wasemaji wengi zaidi, ndiyo kitovu cha sehemu kubwa ya uandishi wa kiisimu.