بُروشَسکی
Kiburushaski
Lugha peke
Kiburushaski ni lugha iliyojitenga inayozungumzwa katika mlima wa Karakoram kaskazini mwa Pakistani. Licha ya zaidi ya karne moja ya utafiti wa kulinganisha, uhusiano wa kifamilia uliosadikika na lugha nyingine bado haujathibitishwa. Ina madarasa manne ya nomino (binadamu wa kiume, binadamu wa kike, nomino zinazoweza kuhesabiwa, zisizoweza kuhesabiwa) na mfumo changamano wa viambishi awali vya viwakilishi vya kitenzi.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiburushaski
Maji
čhil
/ʈʂʰil/
Moto
phu
/pʰu/
Jua
sá
/saː/
Mwezi
hálance
/halantse/
Nyota
asé
/aˈse/
Mama
ámi
/ami/
Baba
ússa
/usːa/
Mimi
je
/dʑe/
Wewe
un
/un/
Jina
ik
/ik/
Jicho
-lčin
/lʈʂin/
Mkono
-rin
/rin/
Moyo
-us
/us/
Upendo
yarum
/jarum/
Mti
tom
/tom/
Nyumba
ha
/ha/
Mbwa
huk
/huk/
Paka
bushi
/buʂi/
Kula
ši-
/ʂi/
Kunywa
minas
/minas/
Moja
hin
/hin/
Mbili
altó
/alˈto/
Habari
šuá
/ʂuaː/
Asante
shukria
/ʃukrija/
Nzuri
shua
/ʂua/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Language isolate zinazohusiana
| Maana | Kiburushaski | Kirapanui | Kiniue | Kibislama | Tok Pisin | Kipashai | Kituvalu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | čhil /ʈʂʰil/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wota /wota/ | wara /waɾa/ | واری /waːri/ | vai /vai/ |
| Moto | phu /pʰu/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | faea /faea/ | paia /paja/ | انگاری /aŋɡaːri/ | afi /afi/ |
| Jua | sá /saː/ | raʻā /raʔaː/ | lā /laː/ | san /san/ | san /san/ | سور /sur/ | laa /laː/ |
| Mwezi | hálance /halantse/ | mahina /mahina/ | mahina /mahina/ | mun /mun/ | mun /mun/ | مس /mas/ | masina /masina/ |
| Nyota | asé /aˈse/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | sta /sta/ | sta /sta/ | تارا /taːraː/ | fetū /feˈtuː/ |
| Mama | ámi /ami/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | matua fifine /matua fifine/ | mama /mama/ | mama /mama/ | نا /naː/ | maatua /maːtua/ |
| Baba | ússa /usːa/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | matua taane /matua taːne/ | papa /papa/ | papa /papa/ | تاتا /taːtaː/ | tamana /tamana/ |
| Mimi | je /dʑe/ | au /au/ | au /au/ | mi /mi/ | mi /mi/ | آ /aː/ | au /au/ |
| Wewe | un /un/ | koe /koe/ | koe /koe/ | yu /ju/ | yu /ju/ | تو /tu/ | koe /koe/ |
| Jina | ik /ik/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | nem /nem/ | nem /nem/ | نام /naːm/ | igoa /iˈŋoa/ |
| Jicho | -lčin /lʈʂin/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ae /ae/ | ai /aj/ | اچی /atʃiː/ | mata /mata/ |
| Mkono | -rin /rin/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | han /han/ | han /han/ | دست /dast/ | lima /lima/ |
| Moyo | -us /us/ | mahatu /mahatu/ | fatu /fatu/ | bel /bel/ | bel /bel/ | دل /dil/ | fatu /fatu/ |
| Upendo | yarum /jarum/ | hanga /haŋa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | laekem /laekem/ | laikim /lajkim/ | پیار /pjaːr/ | alofa /alofa/ |
| Mti | tom /tom/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | akau /akau/ | tri /tri/ | diwai /diwaj/ | درغ /darʁ/ | laakau /laːkau/ |
| Nyumba | ha /ha/ | hare /haɾe/ | fale /fale/ | haos /haos/ | haus /haʊs/ | جوغ /dʒoʁ/ | fale /fale/ |
| Mbwa | huk /huk/ | paihega /paiheŋa/ | kuli /kuli/ | dog /doɡ/ | dok /dok/ | کوتا /kotaː/ | kuli /kuli/ |
| Paka | bushi /buʂi/ | kati /kati/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | بلور /baloːr/ | pusi /pusi/ |
| Kula | ši- /ʂi/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kakae /kakae/ | kaikai /kajkaj/ | کخن- /kxn/ | kai /kai/ |
| Kunywa | minas /minas/ | unu /unu/ | inu /inu/ | dring /driŋ/ | dring /dɾiŋ/ | پی- /piː/ | inu /inu/ |
| Moja | hin /hin/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | wan /wan/ | wanpela /wanpɛla/ | ایک /eːk/ | tasi /tasi/ |
| Mbili | altó /alˈto/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | tu /tu/ | tu /tu/ | دو /duː/ | lua /ˈlua/ |
| Habari | šuá /ʂuaː/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | halo /halo/ | halo /halo/ | سلام /salaːm/ | taalofa /taːlofa/ |
| Asante | shukria /ʃukrija/ | maururu /mauɾuɾu/ | fakaaue /fakaaue/ | tangkyu /taŋkju/ | tenkyu /tɛŋkju/ | شکریه /ʃukrija/ | fakafetai /fakafetai/ |
| Nzuri | shua /ʂua/ | riva /ɾiva/ | mitaki /mitaki/ | gud /ɡud/ | gutpela /ɡutpɛla/ | شو /ʃoː/ | lei /lei/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.