Fäeag Rotuạm
रोटूमा
ऑस्ट्रोनेशियाई
रोटुमान (Fäeag Rotuạm) रोटुमा द्वीप की भाषा है, जो फ़िजी का एक छोटा स्वायत्त आश्रित क्षेत्र है और मुख्य फ़िजी द्वीपों से लगभग 600 किमी उत्तर में स्थित है। भाषावैज्ञानिक दृष्टि से यह एक पोलिनेशियाई बहिर्वर्ती (outlier) भाषा है जिसमें पश्चिमी पोलिनेशियाई (टोंगन/सामोआई) तथा मेलानेशियाई (फ़िजियाई) शाब्दिक और संरचनात्मक मिश्रण व्यापक रूप से मौजूद है, जो रोटुमा की पोलिनेशियाई-मेलानेशियाई सीमावर्ती स्थिति को दर्शाता है। यह अपनी जटिल उमलाउट-आधारित स्थानांतरण (metathesis) प्रणाली के लिए प्रसिद्ध है: "पूर्ण" (पूरा शब्द) और "अपूर्ण" (छोटा किया हुआ) चरणों का प्रत्यावर्तन, जो व्याकरणिक विरोधों को चिह्नित करता है। अपने छोटे वक्ता-आधार के बावजूद, रोटुमा में इसका सक्रिय अंतरपीढ़ीगत प्रयोग बना हुआ है।
कहाँ बोली जाती है
रोटूमा में 31 मूल शब्द
पानी
tạnu
/ˈtɔnu/
आग
rahi
/ˈrahi/
सूरज
asa
/asa/
चाँद
hula
/hula/
तारा
hefu
/hefu/
माता
ö'honi
/øʔhoni/
पिता
ö'fā
/øʔˈfaː/
मैं
gou
/ŋou/
तुम
'äe
/ʔæe/
नाम
asa
/asa/
आँख
mafa
/mafa/
हाथ
si'u
/siʔu/
दिल
huga
/huŋa/
प्रेम
hanis
/hanis/
पेड़
rou
/ɾou/
घर
ri
/ɾi/
कुत्ता
kak'i
/kakʔi/
बिल्ली
kotok
/kotok/
खाना
te'a
/teʔa/
पीना
inum
/inum/
एक
ta
/ta/
दो
rua
/rua/
नमस्ते
noa'ia
/noaʔia/
धन्यवाद
fai'aksia
/faiʔaksia/
अच्छा
lelei
/lelei/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Austronesian संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | रोटूमा | हिरी मोटू | मोटू | सामोन | टोकेलाउअन | रापानुइ | तौसुग |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | tạnu /ˈtɔnu/ | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | tubig /tubiɡ/ |
| आग | rahi /ˈrahi/ | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | kayu /kaju/ |
| सूरज | asa /asa/ | dina /dina/ | dina /dina/ | lā /laː/ | la /la/ | raʻā /raʔaː/ | adlaw /adlaw/ |
| चाँद | hula /hula/ | hua /hua/ | hua /hua/ | māsina /maːsina/ | malama /malama/ | mahina /mahina/ | bulan /bulan/ |
| तारा | hefu /hefu/ | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | fetū /fetuː/ | fetu /fetu/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | bituun /bituʔun/ |
| माता | ö'honi /øʔhoni/ | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tinā /tinaː/ | mātua /maːtua/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | inaꞌ /inaʔ/ |
| पिता | ö'fā /øʔˈfaː/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | amaꞌ /amaʔ/ |
| मैं | gou /ŋou/ | lau /lau/ | lau /lau/ | a'u /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | aku /aku/ |
| तुम | 'äe /ʔæe/ | oi /oi/ | oi /oi/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ikaw /ikaw/ |
| नाम | asa /asa/ | ladana /laˈdana/ | ladana /ladana/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | ngan /ŋan/ |
| आँख | mafa /mafa/ | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| हाथ | si'u /siʔu/ | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ |
| दिल | huga /huŋa/ | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | mahatu /mahatu/ | pusuꞌ /pusuʔ/ |
| प्रेम | hanis /hanis/ | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | hanga /haŋa/ | lasa /lasa/ |
| पेड़ | rou /ɾou/ | au /au/ | au /au/ | laʻau /laʔau/ | lakau /lakau/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | kahuy /kahuj/ |
| घर | ri /ɾi/ | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | fale /fale/ | hare /haɾe/ | bāy /baːj/ |
| कुत्ता | kak'i /kakʔi/ | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | paihega /paiheŋa/ | iruꞌ /iruʔ/ |
| बिल्ली | kotok /kotok/ | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | kati /kati/ | kuting /kutiŋ/ |
| खाना | te'a /teʔa/ | ania /ania/ | aniani /aniani/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kaun /kaʔun/ |
| पीना | inum /inum/ | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | unu /unu/ | minum /minum/ |
| एक | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | tahi /tahi/ | isa /isa/ |
| दो | rua /rua/ | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | rua /ˈrua/ | duwa /duwa/ |
| नमस्ते | noa'ia /noaʔia/ | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | talofa /talofa/ | malo ni /malo ni/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | kumusta /kumusta/ |
| धन्यवाद | fai'aksia /faiʔaksia/ | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | maururu /mauɾuɾu/ | magsukul /maɡsukul/ |
| अच्छा | lelei /lelei/ | namo /namo/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | riva /ɾiva/ | marayaw /marajaw/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।