Pinuyumayan
पुयुमा
ऑस्ट्रोनेशियाई
पुयुमा (पिनुयुमायन) फ़ॉर्मोसन ऑस्ट्रोनेशियन भाषाओं में से सबसे छोटी और सबसे अधिक विचलित भाषाओं में से एक है, जो ताइवान की स्वदेशी भाषाओं के भीतर ऑस्ट्रोनेशियन की प्राथमिक शाखा है। पुयुमिक अन्य फ़ॉर्मोसन शाखाओं (अतायालिक, त्सोइक, पाइवानिक, रुकाइक, आदि) से अलग खड़ी है, जिससे पुयुमा ऑस्ट्रोनेशियन ऐतिहासिक भाषाविज्ञान के लिए महत्वपूर्ण बन जाती है — यह उन विशेषताओं को संरक्षित रखती है जो कहीं और लुप्त हो चुकी हैं। दक्षिण-पूर्व ताइवान में ताइतुंग के पास बेइनान क्षेत्र के आठ गाँवों में लगभग 3,000 पुयुमा लोग इसे बोलते हैं। सांस्कृतिक परंपराओं में मांगमाहुत शिकार अनुष्ठान और मांगायाव मैदानी-निवासी समुदाय संरचना शामिल है, जो मातृवंशीय है — ताइवानी आदिवासी समूहों में विशिष्ट (अधिकांश पितृवंशीय हैं)।
कहाँ बोली जाती है
पुयुमा में 31 मूल शब्द
पानी
enay
/enai/
आग
apuy
/apui/
सूरज
kadaw
/kadaw/
चाँद
bulan
/buɭan/
तारा
vituwan
/vituwan/
माता
ina
/ina/
पिता
ama
/ama/
मैं
kuiku
/kuiku/
तुम
yu
/ju/
नाम
ngadan
/ŋadan/
आँख
mata
/mata/
हाथ
lima
/lima/
दिल
kalumetan
/kalumetan/
प्रेम
ulaw
/ulaw/
पेड़
kawi
/kawi/
घर
ruma
/ɾuma/
कुत्ता
suwan
/suwan/
बिल्ली
kating
/katiŋ/
खाना
kuman
/kuman/
पीना
enpa
/enpa/
एक
sa
/sa/
दो
zua
/ʐua/
नमस्ते
marayas
/maɾajas/
धन्यवाद
kasapakan
/kasapakan/
अच्छा
mauruway
/mauɾuwai/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Austronesian संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | पुयुमा | पाइवान | ताओ (यामी) | पुरानी तगालोग | तौसुग | बुनुन | प्रोटो-ऑस्ट्रोनेशियन |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | enay /enai/ | zaljum /zaɭum/ | ranom /ranom/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | danum /danum/ | *daNum /daNum/ |
| आग | apuy /apui/ | sapuy /sapui/ | apuy /apuj/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ | kayu /kaju/ | sapuz /sapuz/ | *Sapuy /Sapuy/ |
| सूरज | kadaw /kadaw/ | qadaw /qadaw/ | araw /araw/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ | adlaw /adlaw/ | vali /vali/ | *waRi /waRi/ |
| चाँद | bulan /buɭan/ | qiljas /qiɭas/ | vehan /vehan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ | bulan /bulan/ | buan /buan/ | *bulaN /bulaN/ |
| तारा | vituwan /vituwan/ | vituqan /vituqan/ | vituen /vituən/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ | bituun /bituʔun/ | bintuhan /bintuhan/ | *bituqen /bituqen/ |
| माता | ina /ina/ | kina /kina/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ | inaꞌ /inaʔ/ | tina /tina/ | *ina /ina/ |
| पिता | ama /ama/ | kama /kama/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ | amaꞌ /amaʔ/ | tama /tama/ | *ama /ama/ |
| मैं | kuiku /kuiku/ | tiaken /tiakən/ | yaken /jakən/ | ᜀᜃᜓ /ako/ | aku /aku/ | saikin /saikin/ | *aku /aku/ |
| तुम | yu /ju/ | sun /sun/ | imo /ʔimo/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ | ikaw /ikaw/ | suu /suʔu/ | *iSu /iSu/ |
| नाम | ngadan /ŋadan/ | ngadan /ŋadan/ | ngaran /ŋaran/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ | ngan /ŋan/ | ngaan /ŋaan/ | *ŋajan /ŋajan/ |
| आँख | mata /mata/ | maca /matsa/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | *maCa /maCa/ |
| हाथ | lima /lima/ | lima /lima/ | kamay /kamaj/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ | lima /lima/ | ima /ima/ | *lima /lima/ |
| दिल | kalumetan /kalumetan/ | varung /vaɾuŋ/ | paso /paso/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | is-ang /isaŋ/ | *pusuq /pusuq/ |
| प्रेम | ulaw /ulaw/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ | makakdeng /makakdəŋ/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ | lasa /lasa/ | madaidaz /madaidaz/ | — /—/ |
| पेड़ | kawi /kawi/ | kasiw /kasiw/ | kayo /kajo/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ | kahuy /kahuj/ | kahu /kahu/ | *kaSiw /kaSiw/ |
| घर | ruma /ɾuma/ | umaq /umaq/ | vahay /vahaj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ | bāy /baːj/ | lumaq /lumaq/ | *Rumaq /Rumaq/ |
| कुत्ता | suwan /suwan/ | vatu /vatu/ | ino /ino/ | ᜀᜐᜓ /aso/ | iruꞌ /iruʔ/ | asu /asu/ | *asu /asu/ |
| बिल्ली | kating /katiŋ/ | ngiaw /ŋiaw/ | koving /koviŋ/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ | kuting /kutiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | — /—/ |
| खाना | kuman /kuman/ | keman /kəman/ | kuman /kuman/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ | kaun /kaʔun/ | maun /maun/ | *kaen /kaen/ |
| पीना | enpa /enpa/ | temekel /təməkəl/ | minum /minum/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ | minum /minum/ | muqun /muqun/ | *inum /inum/ |
| एक | sa /sa/ | ita /ita/ | asa /asa/ | ᜁᜐ /isa/ | isa /isa/ | tasa /tasa/ | *isa /isa/ |
| दो | zua /ʐua/ | drusa /ɖusa/ | doa /doa/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ | duwa /duwa/ | dusa /dusa/ | *duSa /duSa/ |
| नमस्ते | marayas /maɾajas/ | masalu /masalu/ | akokay /akokaj/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ | kumusta /kumusta/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ |
| धन्यवाद | kasapakan /kasapakan/ | masalu /masalu/ | ayoy /ajoj/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ |
| अच्छा | mauruway /mauɾuwai/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | mapia /mapia/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ | marayaw /marajaw/ | masial /masial/ | — /—/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।