Hiri Motu
हिरी मोटू
ऑस्ट्रोनेशियाई
हिरी मोटू (पुलिस मोटू) पापुआ न्यू गिनी की मोटू भाषा की एक सरलीकृत संपर्क किस्म है, जो मूलतः पोर्ट मोर्सबी के मोटू लोगों और गल्फ प्रांत के लोगों के बीच हिरी व्यापारिक अभियानों के लिए व्यापारिक संपर्क-भाषा (लिंगुआ फ़्रैंका) के रूप में विकसित हुई। इस किस्म को 19वीं-20वीं सदी के आरंभ में रॉयल पापुअन कॉन्स्टेबुलरी (पुलिस मोटू) और ऑस्ट्रेलियाई औपनिवेशिक प्रशासन द्वारा और सरलीकृत व मानकीकृत किया गया ताकि यह एक क्षेत्रीय संपर्क-भाषा के रूप में काम कर सके। 1975 के स्वतंत्रता संविधान के अंतर्गत हिरी मोटू अंग्रेज़ी और टोक पिसिन के साथ-साथ पापुआ न्यू गिनी की तीन राजभाषाओं में से एक बन गई। हालाँकि, स्वतंत्रता के बाद से हिरी मोटू लगातार टोक पिसिन (tpi) के सामने पिछड़ती जा रही है, जो विशेषकर युवा पीढ़ियों में समूचे पीएनजी की प्रमुख संपर्क-भाषा के रूप में उभरी है। भाषावैज्ञानिक दृष्टि से हिरी मोटू सरलीकृत मोटू ध्वनिविज्ञान और व्याकरण का उपयोग करती है तथा आधुनिक तकनीक के लिए ऑस्ट्रेलियाई अंग्रेज़ी से व्युत्पन्न ऋणशब्दों का प्रयोग करती है।
कहाँ बोली जाती है
हिरी मोटू में 31 मूल शब्द
पानी
ranu
/ɾanu/
आग
lahi
/lahi/
सूरज
dina
/dina/
चाँद
hua
/hua/
तारा
hisiu
/hisiu/
माता
sina
/sina/
पिता
tama
/tama/
मैं
lau
/lau/
तुम
oi
/oi/
नाम
ladana
/laˈdana/
आँख
matana
/matana/
हाथ
ima
/ima/
दिल
kudouna
/kudouna/
प्रेम
lalokau
/lalokau/
पेड़
au
/au/
घर
ruma
/ɾuma/
कुत्ता
sisia
/sisia/
बिल्ली
pusi
/pusi/
खाना
ania
/ania/
पीना
inua
/inua/
एक
ta
/ta/
दो
rua
/rua/
नमस्ते
namona
/namona/
धन्यवाद
tanikiu
/tanikiu/
अच्छा
namo
/namo/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Austronesian संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | हिरी मोटू | मोटू | फ़ीजी | टोकेलाउअन | नियुएआन | तुवालुआन | पुयुमा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | enay /enai/ |
| आग | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | apuy /apui/ |
| सूरज | dina /dina/ | dina /dina/ | matanisiga /matanisiŋa/ | la /la/ | lā /laː/ | laa /laː/ | kadaw /kadaw/ |
| चाँद | hua /hua/ | hua /hua/ | vula /βula/ | malama /malama/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | bulan /buɭan/ |
| तारा | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | kalokalo /kalokalo/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | vituwan /vituwan/ |
| माता | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tina /tina/ | mātua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ | maatua /maːtua/ | ina /ina/ |
| पिता | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | ama /ama/ |
| मैं | lau /lau/ | lau /lau/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | kuiku /kuiku/ |
| तुम | oi /oi/ | oi /oi/ | iko /iko/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | yu /ju/ |
| नाम | ladana /laˈdana/ | ladana /ladana/ | yaca /jaða/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ngadan /ŋadan/ |
| आँख | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| हाथ | ima /ima/ | ima /ima/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| दिल | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | uto /uto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | kalumetan /kalumetan/ |
| प्रेम | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | loloma /loloma/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | ulaw /ulaw/ |
| पेड़ | au /au/ | au /au/ | kau /kau/ | lakau /lakau/ | akau /akau/ | laakau /laːkau/ | kawi /kawi/ |
| घर | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | vale /βale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ruma /ɾuma/ |
| कुत्ता | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | koli /koli/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | suwan /suwan/ |
| बिल्ली | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | kating /katiŋ/ |
| खाना | ania /ania/ | aniani /aniani/ | kana /kana/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kuman /kuman/ |
| पीना | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | enpa /enpa/ |
| एक | ta /ta/ | ta /ta/ | dua /ndua/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | sa /sa/ |
| दो | rua /rua/ | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /ˈlua/ | zua /ʐua/ |
| नमस्ते | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | bula /mbula/ | malo ni /malo ni/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | taalofa /taːlofa/ | marayas /maɾajas/ |
| धन्यवाद | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | vinaka /βinaka/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | kasapakan /kasapakan/ |
| अच्छा | namo /namo/ | namo /namo/ | vinaka /βinaka/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ | lei /lei/ | mauruway /mauɾuwai/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।