Cilubà
luba-kasaï
Atlantic-Congo (Bantu)
Le luba-kasaï (tshiluba) est l'une des quatre langues nationales de la République démocratique du Congo, parlée dans la région du Kasaï. Il possède un système tonal, une opposition de longueur vocalique et un large système de classes nominales ; étroitement apparenté au luba-katanga voisin.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en luba-kasaï
Eau
mâyi
/maːji/
Feu
kapia
/kapia/
Soleil
dîba
/diːba/
Lune
ngondo
/ŋɡondo/
Mère
mâmu
/maːmu/
Père
tâtu
/taːtu/
Manger
kudia
/kudia/
Boire
kunua
/kunua/
Amour
dinanga
/dinaŋɡa/
Cœur
mucima
/mut͡ʃima/
Arbre
mutshi
/mut͡ʃi/
Maison
nzubu
/nzubu/
Chien
mbwa
/mbwa/
Chat
nyao
/ɲao/
Main
tshianza
/t͡ʃianza/
Œil
dîsu
/diːsu/
Bonjour
moyo
/mojo/
Merci
tuasakidila
/tuasakidila/
Un
umue
/umue/
Bon
bimpe
/bimpe/
Mots comparés
Comparé aux langues Atlantic-Congo (Bantu) apparentées
| Sens | luba-kasaï | kikongo | Kaonde | Luvale | luganda | Kinyarwanda | Nyaturu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | mâyi /maːji/ | maza /maza/ | mema /mema/ | meya /meja/ | amazzi /amaːzːi/ | amazi /amaːzi/ | maazi /maːzi/ |
| Feu | kapia /kapia/ | tiya /tija/ | mujilo /mudʒilo/ | kakahya /kakahja/ | omuliro /omuliɾo/ | umuriro /umuɾiɾo/ | moto /moto/ |
| Soleil | dîba /diːba/ | ntangu /ntaŋɡu/ | juba /dʒuba/ | likumbi /likumbi/ | enjuba /eɲɟuba/ | izuba /izuba/ | nzua /nzua/ |
| Lune | ngondo /ŋɡondo/ | ngonda /ŋɡonda/ | ñondo /ɲondo/ | kakweji /kakwedʒi/ | omwezi /omwezi/ | ukwezi /ukwezi/ | umweri /umweɾi/ |
| Mère | mâmu /maːmu/ | mama /mama/ | bama /bama/ | mama /mama/ | maama /maːma/ | mama /maːma/ | mama /mama/ |
| Père | tâtu /taːtu/ | tata /tata/ | batata /batata/ | tata /tata/ | taata /taːta/ | papa /paːpa/ | tata /tata/ |
| Manger | kudia /kudia/ | ku dia /ku dja/ | kuja /kudʒa/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kulja/ | kurya /kuɾja/ | kuria /kuɾia/ |
| Boire | kunua /kunua/ | ku nua /ku nua/ | kutoma /kutoma/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲʷa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Amour | dinanga /dinaŋɡa/ | zola /zola/ | butemwe /butemwe/ | zangi /zaŋɡi/ | okwagala /okwaːɡala/ | urukundo /uɾukundo/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Cœur | mucima /mut͡ʃima/ | ntima /ntima/ | muchima /mutʃima/ | mutima /mutima/ | omutima /omutima/ | umutima /umutima/ | umutima /umutima/ |
| Arbre | mutshi /mut͡ʃi/ | nti /nti/ | kichi /kitʃi/ | mutondo /mutondo/ | omuti /omuti/ | igiti /iɡiti/ | umuti /umuti/ |
| Maison | nzubu /nzubu/ | nzo /nzo/ | nzubo /nzubo/ | zuvo /zuvo/ | ennyumba /eɲɲumba/ | inzu /inzu/ | nyumba /ɲumba/ |
| Chien | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | kawa /kawa/ | embwa /embwa/ | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| Chat | nyao /ɲao/ | nyau /ɲau/ | kapuso /kapuso/ | katako /katako/ | kkapa /kːapa/ | injangwe /indʒaŋɡwe/ | paka /paka/ |
| Main | tshianza /t͡ʃianza/ | koko /koko/ | kuboko /kuboko/ | livoko /livoko/ | omukono /omukono/ | ikiganza /ikiɡanza/ | ukuboko /ukuboko/ |
| Œil | dîsu /diːsu/ | disu /disu/ | jiso /dʒiso/ | liso /liso/ | eriiso /eɾiːso/ | ijisho /idʒiʃo/ | iriiso /iɾiːso/ |
| Bonjour | moyo /mojo/ | mboté /mbote/ | mwapoñai /mwapoɲai/ | mwane /mwane/ | oli otya /oli otja/ | muraho /muɾaːho/ | mbukire /mbukiɾe/ |
| Merci | tuasakidila /tuasakidila/ | matondo /matondo/ | nasakwilila /nasakwilila/ | nasakwilila /nasakwilila/ | webale /weːbale/ | murakoze /muɾakoze/ | ahsante /ahsante/ |
| Un | umue /umue/ | mosi /mosi/ | umo /umo/ | -mwe /mwe/ | emu /emu/ | rimwe /ɾimwe/ | umwe /umwe/ |
| Bon | bimpe /bimpe/ | mbote /mbote/ | kyawama /kjawama/ | -mwaza /mwaza/ | kirungi /tʃiɾuŋɡi/ | byiza /bjiza/ | kihi /kihi/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.