Gĩkũyũ
Kikuyu
atlantique-congo (Bantou)
Le kikuyu (gĩkũyũ) est la plus grande langue bantoue du Kenya, avec aire native autour du mont Kenya. Il possède un système à sept voyelles avec opposition ATR ; les formes non-ATR s'écrivent avec un tilde (ĩ, ũ).
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Kikuyu
Eau
maaĩ
/maːi/
Feu
mwaki
/mwaki/
Soleil
rĩũa
/ɾiwa/
Lune
mweri
/mweɾi/
Étoile
njata
/ɲdʒata/
Mère
maitũ
/maitu/
Père
baba
/baba/
Je
niĩ
/niː/
Tu
wee
/weː/
Nom
rĩĩtwa
/ɾɪːtwa/
Œil
riitho
/riːðo/
Main
guoko
/ɡuoko/
Cœur
ngoro
/ŋɡoɾo/
Amour
wendo
/wendo/
Arbre
mũtĩ
/muti/
Maison
nyũmba
/ɲumba/
Chien
ngui
/ŋɡui/
Chat
nyaũ
/ɲau/
Manger
kũrĩa
/kuɾia/
Boire
kũnyua
/kuɲua/
Un
ĩmwe
/imwe/
Deux
igĩrĩ
/iɣɪɾɪ/
Bonjour
wĩmwega
/wimweɡa/
Merci
nĩ wega
/ni weɡa/
Bon
wega
/weɡa/
Mots comparés
Comparé aux langues Atlantic-Congo (Bantu) apparentées
| Sens | Kikuyu | Embu | Méru | Kamba | Shambala | Asu | Nyaturu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | maaĩ /maːi/ | mai /mai/ | rũũjĩ /ɾuːdʒi/ | kĩw'ũ /kiwu/ | mazi /mazi/ | mende /mende/ | maazi /maːzi/ |
| Feu | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | moto /moto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ |
| Soleil | rĩũa /ɾiwa/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiua/ | syũa /sjua/ | zuwa /zuwa/ | idhuva /iðuʋa/ | nzua /nzua/ |
| Lune | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mwei /mwei/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ |
| Étoile | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | nzaĩ /nzai/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ |
| Mère | maitũ /maitu/ | mami /mami/ | mami /mami/ | mwaitũ /mwaitu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Père | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | asa /asa/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ |
| Je | niĩ /niː/ | nĩĩ /niː/ | nyie /ɲie/ | nyie /ɲie/ | niye /nije/ | mine /mine/ | une /une/ |
| Tu | wee /weː/ | wee /weː/ | wee /weː/ | we /we/ | weye /weje/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ |
| Nom | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | ĩsyĩtwa /isʲitwa/ | izina /izina/ | izina /izina/ | izina /izina/ |
| Œil | riitho /riːðo/ | riitho /ɾiːθo/ | rĩĩthwa /ɾiːθwa/ | ĩtho /iθo/ | izo /izo/ | iiso /iːso/ | iriiso /iɾiːso/ |
| Main | guoko /ɡuoko/ | guoko /ɡuoko/ | njara /ndʒaɾa/ | kw'oko /kwoko/ | ukono /ukono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ |
| Cœur | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoo /ŋɡoː/ | mwoyo /mwojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ |
| Amour | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | kwenda /kwenda/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Arbre | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ |
| Maison | nyũmba /ɲumba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyomba /ɲomba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| Chien | ngui /ŋɡui/ | ngui /ŋɡui/ | ngiti /ŋɡiti/ | ngitĩ /ŋɡiti/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| Chat | nyaũ /ɲau/ | nyau /ɲau/ | nyau /ɲau/ | mbaka /mbaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Manger | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũya /kuja/ | kuya /kuja/ | kurya /kuɾja/ | kuria /kuɾia/ |
| Boire | kũnyua /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | kũnyũa /kuɲua/ | kũnywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Un | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | imo /imo/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ |
| Deux | igĩrĩ /iɣɪɾɪ/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | ilĩ /ili/ | mbili /mbili/ | avili /aβili/ | aviri /aβiri/ |
| Bonjour | wĩmwega /wimweɡa/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | mwĩaĩle /mwiaile/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ |
| Merci | nĩ wega /ni weɡa/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ vinya /ni viɲa/ | asante /asante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /aˈsante/ |
| Bon | wega /weɡa/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | museo /museo/ | hedi /hedi/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.