Trēgāmī
Tregami
Indo-European
Tregami (Trēgāmī, "people of the three villages") is a Nuristani language of the small Nuristani family within Indo-Iranian, spoken by ~3,500 people in the Tregam Valley of Nuristan Province, Afghanistan. The Nuristani family (Kati, Waigali, Tregami, Ashkun, Prasuni — 5 languages, total ~125,000 speakers) shows distinctive features that distinguish it from both Indo-Aryan and Iranian: a characteristic series of affricates and sibilants developed from the Proto-Indo-European palatals — an archaism that sets Nuristani apart from both branches — together with a unique vowel system. Morgenstierne's 1973 reference grammar (Notes on Tregami) is the foundational documentation. Religious context: Nuristanis converted from Kafiri (pre-Islamic) practice to Islam in the late 19th century after Afghan conquest of "Kafiristan".
Where it is spoken
31 core words in Tregami
Water
āw
/aːw/
Fire
aŋa
/aŋa/
Sun
sa
/sa/
Moon
mas
/mas/
Star
tāra
/taːra/
Mother
žey
/ʒej/
Father
tata
/tata/
I
e
/e/
You
tu
/tu/
Name
nām
/naːm/
Eye
ac̣ĩ
/aʈʂĩ/
Hand
doš
/doʃ/
Heart
źo
/zo/
Love
—
/—/
Tree
jala
/dʒala/
House
—
/—/
Dog
ćū̃
/tsũː/
Cat
—
/—/
Eat
—
/—/
Drink
—
/—/
One
yo
/jo/
Two
du
/du/
Hello
salaam
/salaːm/
Thank you
shukria
/ʃukɾia/
Good
—
/—/
Sources
Words compared
Compared with related Indo-European languages
| Meaning | Tregami | Scythian | Pashai | Umbrian | Yangkaal | Proto-Kra-Dai | Oscan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | āw /aːw/ | ap /ap/ | واری /waːri/ | utur /ˈu.tur/ | ngogo /ŋoɡo/ | *naːm /naːm/ | — /—/ |
| Fire | aŋa /aŋa/ | ātar /aːtar/ | انگاری /aŋɡaːri/ | pir /pir/ | ngida /ŋida/ | *vɤj /vɤj/ | — /—/ |
| Sun | sa /sa/ | hvar /xʷar/ | سور /sur/ | — /—/ | wargu /waɾɡu/ | — /—/ | — /—/ |
| Moon | mas /mas/ | māh /maːh/ | مس /mas/ | — /—/ | waldar /waldaɾ/ | — /—/ | — /—/ |
| Star | tāra /taːra/ | star /staːr/ | تارا /taːraː/ | — /—/ | thurara /t̪uɾaɾa/ | — /—/ | — /—/ |
| Mother | žey /ʒej/ | mātar /maːtar/ | نا /naː/ | matrer /ˈma.trer/ | ngama /ŋama/ | — /—/ | maatúf /maːtof/ |
| Father | tata /tata/ | pitar /pitar/ | تاتا /taːtaː/ | patre /ˈpa.tre/ | kanda /kanda/ | — /—/ | patír /patiːr/ |
| I | e /e/ | azu /azu/ | آ /aː/ | — /—/ | ngada /ŋada/ | *kuː /kuː/ | egom /egom/ |
| You | tu /tu/ | tu /tuː/ | تو /tu/ | tu /tuː/ | nyingka /ɲiŋka/ | — /—/ | tú /tuː/ |
| Name | nām /naːm/ | nama /naːma/ | نام /naːm/ | nome /ˈnome/ | warra /wara/ | *ɟɯː /ɟɯː/ | númen /nuːmen/ |
| Eye | ac̣ĩ /aʈʂĩ/ | čašm /tʃaʃm/ | اچی /atʃiː/ | — /—/ | miibul /miːbul/ | *taː /taː/ | — /—/ |
| Hand | doš /doʃ/ | zasta /zasta/ | دست /dast/ | manuv-e /ma.ˈnu.we/ | — /—/ | *mɯː /mɯː/ | manim /manim/ |
| Heart | źo /zo/ | zard- /zard/ | دل /dil/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Love | — /—/ | — /—/ | پیار /pjaːr/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tree | jala /dʒala/ | — /—/ | درغ /darʁ/ | — /—/ | — /—/ | *maːj /maːj/ | — /—/ |
| House | — /—/ | — /—/ | جوغ /dʒoʁ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | trííbúm /triːbom/ |
| Dog | ćū̃ /tsũː/ | spaka /spaka/ | کوتا /kotaː/ | — /—/ | — /—/ | *hmaː /hmaː/ | — /—/ |
| Cat | — /—/ | — /—/ | بلور /baloːr/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Eat | — /—/ | xwartan /xʷartan/ | کخن- /kxn/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Drink | — /—/ | — /—/ | پی- /piː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| One | yo /jo/ | aiwa /aiwa/ | ایک /eːk/ | unu /ˈu.nu/ | — /—/ | *nɯŋ /nɯŋ/ | — /—/ |
| Two | du /du/ | duva /duva/ | دو /duː/ | dur /dur/ | kiyarrngka /kijaraŋka/ | *soːŋ /soːŋ/ | dús /duːs/ |
| Hello | salaam /salaːm/ | — /—/ | سلام /salaːm/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Thank you | shukria /ʃukɾia/ | — /—/ | شکریه /ʃukrija/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Good | — /—/ | vohu /wohu/ | شو /ʃoː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.