ʻŌlelo Hawaiʻi
Hawaiian
Austronesian (Polynesian)
Also known as: Hawaiian
Hawaiian (ʻōlelo Hawaiʻi) is a Polynesian language of the Marquesic branch (Eastern Polynesian, sister to Tahitian and Marquesan), the indigenous language of the Hawaiian Islands and co-official with English in the State of Hawaiʻi (1978 constitution). Banned in schools 1896-1986, the language was reduced to ~2K speakers (mostly elders on Niʻihau) by the late 20th century. Revitalization since 1983 through the Pūnana Leo (language nest) preschool movement and the kula kaiapuni Hawaiʻi immersion school system has rebuilt to ~24K speakers (most learners; only ~200 native L1 from Niʻihau remain). Linguistically, Hawaiian has the smallest phoneme inventory of any major language: 13 phonemes (5 vowels + 8 consonants — h, k, l, m, n, p, w, ʻokina/glottal stop). The orthography uses ʻokina (ʻ for glottal stop, e.g. Hawaiʻi) and kahakō (macron for vowel length, e.g. ʻōlelo). Verb-initial VSO with elaborate possessive classifiers and ergative-absolutive alignment. Royal Hawaiian Patriotic League (Hui Aloha ʻĀina) and the 1893 overthrow narrative are central to language activism.
Where it is spoken
20 core words in Hawaiian
Water
wai
/wai/
Fire
ahi
/ahi/
Sun
lā
/laː/
Moon
mahina
/mɐˈhina/
Mother
makuahine
/makuˈahine/
Father
makuakāne
/makuaˈkaːne/
Eat
ʻai
/ʔai/
Drink
inu
/inu/
Love
aloha
/ɐˈloha/
Heart
puʻuwai
/puʔuˈwai/
Tree
lāʻau
/laːˈʔau/
House
hale
/ˈhale/
Dog
ʻīlio
/ʔiːˈlio/
Cat
pōpoki
/ˈpoːpoki/
Hand
lima
/ˈlima/
Eye
maka
/ˈmaka/
Hello
aloha
/ɐˈloha/
Thank you
mahalo
/mɐˈhalo/
One
ʻekahi
/ʔeˈkahi/
Good
maikaʻi
/maiˈkaʔi/
Sources
Words compared
Compared with related Austronesian (Polynesian) languages
| Meaning | Hawaiian | Pukapukan | Wallisian | Niuean | Samoan | Tuvaluan | Marquesan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | wai /wai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Fire | ahi /ahi/ | yayi /ˈjaji/ | afi /aˈfi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ |
| Sun | lā /laː/ | la /la/ | laʻā /laˈʔaː/ | lā /laː/ | lā /laː/ | laa /laː/ | ʻoumati /ʔoumati/ |
| Moon | mahina /mɐˈhina/ | malama /maˈlama/ | māhina /maːˈhina/ | mahina /mahina/ | māsina /maːsina/ | masina /masina/ | mahina /mahina/ |
| Mother | makuahine /makuˈahine/ | mama /ˈmama/ | faʻē /faˈʔeː/ | matua fifine /matua fifine/ | tinā /tinaː/ | maatua /maːtua/ | kuʻa /kuʔa/ |
| Father | makuakāne /makuaˈkaːne/ | matua /maˈtua/ | tāmai /taːˈmai/ | matua taane /matua taːne/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | motua /motua/ |
| Eat | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Drink | inu /inu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Love | aloha /ɐˈloha/ | aloha /aˈloha/ | ʻofa /ˈʔofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | hanahana /hanahana/ |
| Heart | puʻuwai /puʔuˈwai/ | loto /ˈloto/ | mafu /ˈmafu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ |
| Tree | lāʻau /laːˈʔau/ | lākau /laːˈkau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ | akau /akau/ | laʻau /laʔau/ | laakau /laːkau/ | tumu kahi /tumu kahi/ |
| House | hale /ˈhale/ | wale /ˈwale/ | fale /ˈfale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | hae /hae/ |
| Dog | ʻīlio /ʔiːˈlio/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | peko /peko/ |
| Cat | pōpoki /ˈpoːpoki/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | piki /piki/ |
| Hand | lima /ˈlima/ | lima /ˈlima/ | nima /ˈnima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ʻima /ʔima/ |
| Eye | maka /ˈmaka/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Hello | aloha /ɐˈloha/ | kia orana /kia oˈɾana/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | talofa /talofa/ | taalofa /taːlofa/ | kaoha /kaoha/ |
| Thank you | mahalo /mɐˈhalo/ | meitaki /meiˈtaki/ | mālō /maːˈloː/ | fakaaue /fakaaue/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | mauruuru /mauɾuuɾu/ |
| One | ʻekahi /ʔeˈkahi/ | tayi /ˈtaji/ | tahi /ˈtahi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ |
| Good | maikaʻi /maiˈkaʔi/ | lelei /leˈlei/ | lelei /leˈlei/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | maitaʻi /maitaʔi/ |
Word order compared
Compare with major world languages
Compare with closely-related languages
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.