ʻŌlelo Hawaiʻi
Hawaiian
Austronesian (Polynesian)
Also known as: Hawaiian
Hawaiian (ʻōlelo Hawaiʻi) is a Polynesian language of the Marquesic branch (Eastern Polynesian, sister to Tahitian and Marquesan), the indigenous language of the Hawaiian Islands and co-official with English in the State of Hawaiʻi (1978 constitution). Banned in schools 1896-1986, the language was reduced to ~2K speakers (mostly elders on Niʻihau) by the late 20th century. Revitalization since 1983 through the Pūnana Leo (language nest) preschool movement and the kula kaiapuni Hawaiʻi immersion school system has rebuilt to ~24K speakers (most learners; only ~200 native L1 from Niʻihau remain). Linguistically, Hawaiian has the smallest phoneme inventory of any major language: 13 phonemes (5 vowels + 8 consonants — h, k, l, m, n, p, w, ʻokina/glottal stop). The orthography uses ʻokina (ʻ for glottal stop, e.g. Hawaiʻi) and kahakō (macron for vowel length, e.g. ʻōlelo). Verb-initial VSO with elaborate possessive classifiers and nominative-accusative alignment. Royal Hawaiian Patriotic League (Hui Aloha ʻĀina) and the 1893 overthrow narrative are central to language activism.
Where it is spoken
31 core words in Hawaiian
Water
wai
/wai/
Fire
ahi
/ahi/
Sun
lā
/laː/
Moon
mahina
/mɐˈhina/
Star
hōkū
/ˈhoːkuː/
Mother
makuahine
/makuˈahine/
Father
makuakāne
/makuaˈkaːne/
I
au
/ɐu/
You
ʻoe
/ʔoe/
Name
inoa
/iˈnoa/
Eye
maka
/ˈmaka/
Hand
lima
/ˈlima/
Heart
puʻuwai
/puʔuˈwai/
Love
aloha
/ɐˈloha/
Tree
lāʻau
/laːˈʔau/
House
hale
/ˈhale/
Dog
ʻīlio
/ʔiːˈlio/
Cat
pōpoki
/ˈpoːpoki/
Eat
ʻai
/ʔai/
Drink
inu
/inu/
One
ʻekahi
/ʔeˈkahi/
Two
lua
/ˈlua/
Hello
aloha
/ɐˈloha/
Thank you
mahalo
/mɐˈhalo/
Good
maikaʻi
/maiˈkaʔi/
Woof
ʻaoa
/ʔaˈoa/
Computer
lolouila
/lolouˈila/
Sources
Words compared
Compared with related Austronesian (Polynesian) languages
| Meaning | Hawaiian | East Futunan | Pukapukan | Tuvaluan | Niuean | Samoan | Wallisian |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | wai /wai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Fire | ahi /ahi/ | afi /ˈafi/ | awi /ˈawi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /aˈfi/ |
| Sun | lā /laː/ | la'ā /laˈʔaː/ | la /la/ | laa /laː/ | lā /laː/ | lā /laː/ | laʻā /laˈʔaː/ |
| Moon | mahina /mɐˈhina/ | māsina /maːˈsina/ | malama /maˈlama/ | masina /masina/ | mahina /mahina/ | māsina /maːsina/ | māhina /maːˈhina/ |
| Star | hōkū /ˈhoːkuː/ | fetu'u /feˈtuʔu/ | wetū /wetuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Mother | makuahine /makuˈahine/ | tinana /tiˈnana/ | mama /ˈmama/ | maatua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ | tinā /tinaː/ | faʻē /faˈʔeː/ |
| Father | makuakāne /makuaˈkaːne/ | tamana /taˈmana/ | matua /maˈtua/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ | tamā /tamaː/ | tāmai /taːˈmai/ |
| I | au /ɐu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | a'u /aʔu/ | au /au/ |
| You | ʻoe /ʔoe/ | koe /ˈkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ |
| Name | inoa /iˈnoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ |
| Eye | maka /ˈmaka/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /ˈmata/ |
| Hand | lima /ˈlima/ | lima /ˈlima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /ˈnima/ |
| Heart | puʻuwai /puʔuˈwai/ | mafu /ˈmafu/ | loto /ˈloto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | mafu /ˈmafu/ |
| Love | aloha /ɐˈloha/ | alofa /aˈlofa/ | aloa /aˈloa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ˈʔofa/ |
| Tree | lāʻau /laːˈʔau/ | la'akau /laʔaˈkau/ | lākau /laːˈkau/ | laakau /laːkau/ | akau /akau/ | laʻau /laʔau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ |
| House | hale /ˈhale/ | fale /ˈfale/ | wale /ˈwale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /ˈfale/ |
| Dog | ʻīlio /ʔiːˈlio/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kulī /kuˈliː/ |
| Cat | pōpoki /ˈpoːpoki/ | pūsi /ˈpuːsi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /ˈpusi/ |
| Eat | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ |
| Drink | inu /inu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /ˈinu/ |
| One | ʻekahi /ʔeˈkahi/ | tasi /ˈtasi/ | tayi /ˈtaji/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | tahi /ˈtahi/ |
| Two | lua /ˈlua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /lua/ |
| Hello | aloha /ɐˈloha/ | mālō /maːˈloː/ | kia orana /kia oˈɾana/ | taalofa /taːlofa/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | talofa /talofa/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ |
| Thank you | mahalo /mɐˈhalo/ | mālō /maːˈloː/ | meitaki /meiˈtaki/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ | faʻafetai /faʔafetai/ | mālō /maːˈloː/ |
| Good | maikaʻi /maiˈkaʔi/ | mālie /maːˈlie/ | lelei /leˈlei/ | lei /lei/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | lelei /leˈlei/ |
| Woof | ʻaoa /ʔaˈoa/ | — | — | — | — | — | — |
| Computer | lolouila /lolouˈila/ | masini /maˈsini/ | — | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ | — |
Word order compared
Compare with major world languages
Compare with closely-related languages
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.