Fakafutuna
East Futunan
Austronesian › Malayo-Polynesian › Oceanic › Central Pacific › Polynesian › Nuclear Polynesian
East Futunan, called Fakafutuna by its speakers, is the Polynesian language of Futuna and neighbouring Alofi, the smaller and far more remote half of the French collectivity of Wallis and Futuna. It is a Nuclear Polynesian language whose closest relatives are Wallisian, Samoan and Tokelauan, and it has the classically small Polynesian sound system: eleven consonants including a phonemic glottal stop, five vowels contrasting short and long, and strictly open (C)V syllables. Its earliest written record is a list of 118 words collected by the Dutch navigators Schouten and Le Maire in 1616, among the oldest wordlists for any Polynesian language. Most speakers today live not on Futuna itself but in New Caledonia, and in everyday writing the macrons and glottal-stop apostrophes are usually dropped for want of keyboards. With French dominating school and administration, the language is classed as endangered.
Where it is spoken
31 core words in East Futunan
Water
vai
/vai/
Fire
afi
/ˈafi/
Sun
la'ā
/laˈʔaː/
Moon
māsina
/maːˈsina/
Star
fetu'u
/feˈtuʔu/
Mother
tinana
/tiˈnana/
Father
tamana
/taˈmana/
I
au
/au/
You
koe
/ˈkoe/
Name
igoa
/iˈŋoa/
Eye
mata
/ˈmata/
Hand
lima
/ˈlima/
Heart
mafu
/ˈmafu/
Love
alofa
/aˈlofa/
Tree
la'akau
/laʔaˈkau/
House
fale
/ˈfale/
Dog
kulī
/kuˈliː/
Cat
pūsi
/ˈpuːsi/
Eat
kai
/kai/
Drink
inu
/ˈinu/
One
tasi
/ˈtasi/
Two
lua
/ˈlua/
Hello
mālō
/maːˈloː/
Thank you
mālō
/maːˈloː/
Good
mālie
/maːˈlie/
Cuckoo
kāleva
/kaːˈleva/
Computer
masini
/maˈsini/
Words compared
Compared with related Austronesian › Malayo-Polynesian › Oceanic › Central Pacific › Polynesian › Nuclear Polynesian languages
| Meaning | East Futunan | Wallisian | Pukapukan | Tuvaluan | Tongan | Tokelauan | Niuean |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Fire | afi /ˈafi/ | afi /aˈfi/ | awi /ˈawi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Sun | la'ā /laˈʔaː/ | laʻā /laˈʔaː/ | la /la/ | laa /laː/ | laʻā /laʔaː/ | la /la/ | lā /laː/ |
| Moon | māsina /maːˈsina/ | māhina /maːˈhina/ | malama /maˈlama/ | masina /masina/ | māhina /maːhina/ | malama /malama/ | mahina /mahina/ |
| Star | fetu'u /feˈtuʔu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | wetū /wetuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ |
| Mother | tinana /tiˈnana/ | faʻē /faˈʔeː/ | mama /ˈmama/ | maatua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | mātua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ |
| Father | tamana /taˈmana/ | tāmai /taːˈmai/ | matua /maˈtua/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ |
| I | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| You | koe /ˈkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| Name | igoa /iˈŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ |
| Eye | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Hand | lima /ˈlima/ | nima /ˈnima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Heart | mafu /ˈmafu/ | mafu /ˈmafu/ | loto /ˈloto/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ |
| Love | alofa /aˈlofa/ | ʻofa /ˈʔofa/ | aloa /aˈloa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| Tree | la'akau /laʔaˈkau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ | lākau /laːˈkau/ | laakau /laːkau/ | ʻakau /ʔakau/ | lakau /lakau/ | akau /akau/ |
| House | fale /ˈfale/ | fale /ˈfale/ | wale /ˈwale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Dog | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ |
| Cat | pūsi /ˈpuːsi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Eat | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Drink | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| One | tasi /ˈtasi/ | tahi /ˈtahi/ | tayi /ˈtaji/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ |
| Two | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | ua /ua/ |
| Hello | mālō /maːˈloː/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | kia orana /kia oˈɾana/ | taalofa /taːlofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | malo ni /malo ni/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| Thank you | mālō /maːˈloː/ | mālō /maːˈloː/ | meitaki /meiˈtaki/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ |
| Good | mālie /maːˈlie/ | lelei /leˈlei/ | lelei /leˈlei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ |
| Cuckoo | kāleva /kaːˈleva/ | — | — | — | — | — | — |
| Computer | masini /maˈsini/ | — | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.