Mampruli
الممبروليّة
النيجر-كونغو
المامبرولية لغة غورية من عائلة النيجر-الكونغو، يتحدث بها نحو 330,000 شخص في الإقليم الشمالي من غانا، وبالأساس شعب المامبروسي. يرجع المامبروسي نسبهم إلى مملكة مامبروسي القروسطية (التي أسسها في القرن الثالث عشر توهازيه/نا غبيوا الأسطوري)، التي تُعَدّ المملكة الأم التي انفصلت عنها مملكتا الداغومبا والنانومبا في القرن الرابع عشر — مما يجعل المامبرولية أقدم لغات المولي-غورما تاريخيًا. يحكم زعيم المامبروسي الأعلى نا ياموغو من ناليريغو، وبلاطه واحد من أعرق الزعامات الملكية التقليدية في شمال غانا. ولغويًا، ترتبط المامبرولية ارتباطًا وثيقًا بالموريّة (mos) في بوركينا فاسو والداغبانية في غانا، مع سمات صوتية مشتركة (انسجام الحركات، نظام نبري معقد) لكن بمعجم وصرف متمايزين.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في الممبروليّة
ماء
kuom
/kuom/
نار
booma
/boːma/
شمس
wuntiri
/wuntiri/
قمر
gɔoŋ
/ɡɔːŋ/
نجم
ŋmariga
/ŋmariɡa/
أم
ma
/ma/
أب
ba
/ba/
أنا
mani
/mani/
أنت
fu
/fʊ/
اسم
yuli
/juli/
عين
nini
/nini/
يد
nuusi
/nuːsi/
قلب
suuri
/suːri/
حب
paaba
/paːba/
شجرة
tia
/tia/
بيت
yiri
/jiri/
كلب
baaga
/baːɡa/
قطة
nyusi
/ɲusi/
أكل
di
/di/
شرب
nyu
/ɲu/
واحد
yini
/jini/
اثنان
ayi
/ajɪ/
مرحبا
n na ti bʋɔ
/n na ti bʊɔ/
شكرا
barika
/barika/
جيد
vɛla
/vɛla/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Niger-Congo ذات الصلة
| المعنى | الممبروليّة | الدغبانية | الموري | النغوناوال | الأيمارية | الدونو-سو | الفانغية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | kuom /kuom/ | kom /kɔm/ | koom /koːm/ | kungal /kuŋal/ | uma /uma/ | di /di/ | mendim /mendim/ |
| نار | booma /boːma/ | buɣim /buɣim/ | bʋgʋm /bʊɡʊm/ | warba /waɻba/ | nina /nina/ | yɔ /jɔ/ | ndoa /ndoa/ |
| شمس | wuntiri /wuntiri/ | wuntaŋa /wuntaŋa/ | wəntinga /wəntiŋɡa/ | guma /ɡuma/ | inti /inti/ | naa /naː/ | zòp /zop/ |
| قمر | gɔoŋ /ɡɔːŋ/ | goli /ɡoli/ | kiuugu /kiuːɡu/ | birrang /biɻaŋ/ | phaxsi /pʰaχsi/ | ele /ele/ | ngɔn /ŋɡɔn/ |
| نجم | ŋmariga /ŋmariɡa/ | saŋmariga /saŋmariɡa/ | ãdga /ãdɡa/ | dyurra /ɟura/ | warawara /waɾawaɾa/ | tolo /tolo/ | ótéteŋ /ótéteŋ/ |
| أم | ma /ma/ | ma /ma/ | ma /ma/ | guni /ɡuni/ | mama /mama/ | na /na/ | nyia /ɲia/ |
| أب | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | pumba /pumba/ | tata /tata/ | ba /ba/ | tara /tara/ |
| أنا | mani /mani/ | mani /máni/ | mam /mãm/ | ngaya /ŋaja/ | naya /naja/ | mi /mi/ | me /me/ |
| أنت | fu /fʊ/ | nyini /ɲĩni/ | fo /fʊ/ | ngindu /ŋindu/ | juma /huma/ | u /u/ | wè /wè/ |
| اسم | yuli /juli/ | yuli /juli/ | yʋʋre /jʊːre/ | yini /jini/ | suti /suti/ | boy /bɔj/ | djoè /dʒoɛ/ |
| عين | nini /nini/ | nini /nini/ | nin /nin/ | mil /mil/ | nayra /najɾa/ | giré /ɡiɾe/ | dis /dis/ |
| يد | nuusi /nuːsi/ | nuu /nuː/ | nug /nuɡ/ | mara /maɻa/ | ampara /ampaɾa/ | nu /nu/ | wɔ /wɔ/ |
| قلب | suuri /suːri/ | suhu /suhu/ | sũur /sũːr/ | gauar /ɡauar/ | chuyma /tʃujma/ | kɛɛla /kɛːla/ | nle /nle/ |
| حب | paaba /paːba/ | yu /ju/ | nong /noŋɡ/ | marmit /maɻmit/ | munasiña /munasiɲa/ | suuli /suːli/ | ndzem /ndzem/ |
| شجرة | tia /tia/ | tia /tia/ | tɩɩg /tɪːɡ/ | warabi /waɻabi/ | quqa /quqa/ | ti /ti/ | eli /eli/ |
| بيت | yiri /jiri/ | yili /jili/ | roogo /roːɡo/ | kuni /kuni/ | uta /uta/ | gina /ɡina/ | nda /nda/ |
| كلب | baaga /baːɡa/ | baa /baː/ | baaga /baːɡa/ | mirri /miɻi/ | anu /anu/ | gɛɛ /ɡɛː/ | mvu /mvu/ |
| قطة | nyusi /ɲusi/ | jɛŋkuno /dʒɛŋkuno/ | yʋʋga /jʊːɡa/ | poosi /puːsi/ | phisi /pʰisi/ | monyi /moɲi/ | esin /esin/ |
| أكل | di /di/ | di /di/ | dɩ /dɪ/ | daring /daɻiŋ/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | kɔɔ /kɔː/ | di /di/ |
| شرب | nyu /ɲu/ | nyu /ɲu/ | yʋ /jʊ/ | nyu /ɲu/ | umaña /umaɲa/ | nɔ /nɔ/ | nyu /ɲu/ |
| واحد | yini /jini/ | yini /jini/ | a yɛmbɛr /a jɛmbɛr/ | guma /ɡuma/ | maya /maja/ | tum /tum/ | bok /bok/ |
| اثنان | ayi /ajɪ/ | ayi /aji/ | yiibu /jiːbu/ | bula /bula/ | paya /paja/ | lɛy /lɛj/ | bɛ̀ /bɛ̀/ |
| مرحبا | n na ti bʋɔ /n na ti bʊɔ/ | dasiba /dasiba/ | ne y yibeoogo /ne i jibeoːɡo/ | yumalundi /jumalundi/ | kamisaki /kamisaki/ | agandɛla /aɡandɛla/ | mbolo /mbolo/ |
| شكرا | barika /barika/ | mpaɣya /mpaɣja/ | barka /barka/ | miyamala /mijamala/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | biguƞ /biɡũ/ | akiba /akiba/ |
| جيد | vɛla /vɛla/ | viɛla /viɛla/ | sõma /sõma/ | walunga /waluŋa/ | suma /suma/ | suuli /suːli/ | mbeng /mbeŋ/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.