Pa-Zande
贊德語
尼日爾-剛果語系
贊德語(自稱 Pa-Zande)係尼日爾-剛果語系烏班吉語族嘅一種語言,約有110萬人使用,分佈喺南蘇丹、剛果民主共和國同中非共和國嘅交界地帶。贊德語喺國際上享負盛名,皆因佢係 E. E. 埃文斯-普里查德 1937 年經典人類學專著《Witchcraft, Oracles and Magic Among the Azande》(阿贊德人中嘅巫術、神諭與魔法)嘅研究對象,呢本書係英國社會人類學嘅奠基之作之一,對 20 世紀有關理性同巫術嘅人類學理論影響深遠。贊德王國(阿翁加拉王朝)由 18 世紀至 19 世紀末係中非一個重要嘅前殖民時代國家,之後先至被英、法、比三大殖民勢力瓜分。語言學上,贊德語屬於尼日爾-剛果語系嘅烏班吉語族(儘管位處中非,但並唔屬於班圖語族),其姊妹語言包括恩扎卡拉語,以及關係較遠嘅恩格班迪-桑戈語群。
使用地區
贊德語嘅31個核心詞
水
ime
/ime/
火
we
/we/
日頭
uru
/uɾu/
月光
diwi
/diwi/
星
kerekuru
/kɛɾɛkuɾu/
母親
na
/na/
父親
ba
/ba/
我
mi
/mi/
你
mo
/mo/
名
rimo
/ɾimo/
眼
bangiri
/baŋɡiɾi/
手
be
/be/
心
ngbaduse
/ŋɡbaduse/
愛
kpinyemu
/kpiɲemu/
樹
ngua
/ŋɡua/
屋
bambu
/bambu/
狗
ango
/aŋɡo/
貓
gbabo
/ɡbabo/
食
ri
/ɾi/
飲
mbira
/mbiɾa/
一
sa
/sa/
二
ue
/uwe/
你好
mo ima ya
/mo ima ja/
多謝
oni-tambua
/oni-tambua/
好
wene
/wene/
來源
單詞比較
同Niger-Congo相關語言比較
| 意思 | 贊德語 | 桑戈語 | 迪伊語 | 恩布語 | 梅魯語 | 基庫尤語 | 埃克佩耶語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | ime /ime/ | ngu /ŋɡu/ | mam /mam/ | mai /mai/ | rũũjĩ /ɾuːdʒi/ | maaĩ /maːi/ | mini /mini/ |
| 火 | we /we/ | wa /wa/ | mvə̀ /mvə/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | oku /oku/ |
| 日頭 | uru /uɾu/ | lâ /la/ | ngə̄ə̀ /ŋɡəə/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiwa/ | anwu /aŋwu/ |
| 月光 | diwi /diwi/ | nzë /nzɛ/ | mboɔn /mbɔɔn/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | onwa /oŋwa/ |
| 星 | kerekuru /kɛɾɛkuɾu/ | tongoro /toŋɡoro/ | tewre /tewre/ | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | opipinyenye /ɔpipiˈɲeɲe/ |
| 母親 | na /na/ | mama /mama/ | na /na/ | mami /mami/ | mami /mami/ | maitũ /maitu/ | nne /nːe/ |
| 父親 | ba /ba/ | babâ /baba/ | ba /ba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | nna /nːa/ |
| 我 | mi /mi/ | mbi /mbi/ | am /am/ | nĩĩ /niː/ | nyie /ɲie/ | niĩ /niː/ | ma /ma/ |
| 你 | mo /mo/ | mo /mo/ | mo /mo/ | wee /weː/ | wee /weː/ | wee /weː/ | yo /jo/ |
| 名 | rimo /ɾimo/ | iri /iri/ | yiŋ /jiŋ/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | ewa /ɛˈwa/ |
| 眼 | bangiri /baŋɡiɾi/ | lê /lɛ/ | ngə̀ə /ŋɡəə/ | riitho /ɾiːθo/ | rĩĩthwa /ɾiːθwa/ | riitho /riːðo/ | anya /aɲa/ |
| 手 | be /be/ | maboko /maboko/ | paà /paa/ | guoko /ɡuoko/ | njara /ndʒaɾa/ | guoko /ɡuoko/ | aka /aka/ |
| 心 | ngbaduse /ŋɡbaduse/ | bê /bɛ/ | ngēli /ŋɡeli/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | obi /obi/ |
| 愛 | kpinyemu /kpiɲemu/ | ndoyê /ndojɛ/ | kūngí /kuŋɡi/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | ihunanya /ihunaɲa/ |
| 樹 | ngua /ŋɡua/ | kêkê /kɛkɛ/ | ngà /ŋɡa/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | osisi /osisi/ |
| 屋 | bambu /bambu/ | dâ /da/ | gā /ɡa/ | nyũmba /ɲumba/ | nyomba /ɲomba/ | nyũmba /ɲumba/ | ulo /ulo/ |
| 狗 | ango /aŋɡo/ | mbo /mbo/ | mvù /mvu˩/ | ngui /ŋɡui/ | ngiti /ŋɡiti/ | ngui /ŋɡui/ | nkita /ŋkita/ |
| 貓 | gbabo /ɡbabo/ | nyao /ɲao/ | ngwā /ŋɡwa/ | nyau /ɲau/ | nyau /ɲau/ | nyaũ /ɲau/ | nwamba /ŋwamba/ |
| 食 | ri /ɾi/ | te /te/ | kpén /kpen˥/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | ri /ɾi/ |
| 飲 | mbira /mbiɾa/ | nyon /ɲon/ | kpɔ̀ /kpɔ/ | kũnyua /kuɲua/ | kũnyũa /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | ñu /ɲu/ |
| 一 | sa /sa/ | oko /oko/ | hīn /hin/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | otu /otu/ |
| 二 | ue /uwe/ | ûse /use/ | reɓ /reɓ/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | igĩrĩ /iɣɪɾɪ/ | gbibo /ɡbibo/ |
| 你好 | mo ima ya /mo ima ja/ | bara mo /bara mo/ | mbóò /mboo/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | wĩmwega /wimweɡa/ | nno /nːo/ |
| 多謝 | oni-tambua /oni-tambua/ | singila /siŋɡila/ | vɛɛɛ /vɛːɛ/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ wega /ni weɡa/ | imela /imela/ |
| 好 | wene /wene/ | nzöni /nzəni/ | gáà /ɡa˥a˩/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | wega /weɡa/ | oma /oma/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。