Olkol
Tiếng Olkol
Pama-Nyunga
Tiếng Olkol là một ngôn ngữ Pama-Nyungan thuộc nhánh Paman Bắc của bán đảo Cape York ở Queensland, Úc, chị em với tiếng Yir-Yoront và các ngôn ngữ Paman khác của Cape York. Cực kỳ nguy cấp với chỉ còn khoảng 50 người cao tuổi nói thông thạo; cộng đồng Olkol rộng hơn đã chuyển sang tiếng Anh và tiếng Anh Thổ dân (chịu ảnh hưởng của Kriol). Vùng đất truyền thống của người Olkol bao gồm thượng nguồn các sông Coen và Watson ở phía bắc Cape York. Về mặt ngôn ngữ học, tiếng Olkol chia sẻ các đặc điểm Paman cổ điển (phụ âm rụng âm đầu, hệ thống nguyên âm đơn giản, cách hiển thị ergative-absolutive) với các ngôn ngữ Paman Bắc chị em, nhưng có từ vựng đặc trưng và các đặc điểm âm vị học nhỏ. Khảo sát ngôn ngữ học bán đảo Cape York của Sutton năm 1976 là tài liệu nền tảng, được bổ sung bằng các bản thu âm của AIATSIS.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Olkol
Nước
kupa
/kupa/
Lửa
paral
/paɻal/
Mặt trời
naŋkari
/naŋkaɻi/
Mặt trăng
kakal
/kakal/
Sao
el idnban
/el ˈidnban/
Mẹ
ngangi
/ŋaŋi/
Cha
kaba
/kaba/
Tôi
ay
/aj/
Bạn
inag
/inaɡ/
Tên
ukal
/ukal/
Mắt
mil
/mil/
Tay
mara
/maɻa/
Tim
piku
/piku/
Yêu
kanyji
/kaɲɟi/
Cây
warray
/waɾaj/
Nhà
mariŋ
/maɻiŋ/
Chó
kunpa
/kunpa/
Mèo
paka
/paka/
Ăn
ngarinya
/ŋaɻiɲa/
Uống
kupa nyaa
/kupa ɲaː/
Một
kuyu
/kuju/
Hai
uchir
/utʃir/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
palya
/paʎa/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Pama-Nyungan liên quan
| Nghĩa | Tiếng Olkol | Tiếng Nhanda | Tiếng Warnman | Tiếng Martu Wangka | Tiếng Ngunnawal | Tiếng Warlpiri | Tiếng Guugu Yimithirr |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | kupa /kupa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kungal /kuŋal/ | ngapa /ŋapa/ | buurraay /buːraːj/ |
| Lửa | paral /paɻal/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | warba /waɻba/ | warlu /waɭu/ | — /—/ |
| Mặt trời | naŋkari /naŋkaɻi/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | guma /ɡuma/ | wanta /wanta/ | ngalan /ŋalan/ |
| Mặt trăng | kakal /kakal/ | kanyala /kaɲala/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | birrang /biɻaŋ/ | pira /piɻa/ | giitha /ɡiːt̪a/ |
| Sao | el idnban /el ˈidnban/ | indiya /indija/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | dyurra /ɟura/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | biidhi /biːt̪i/ |
| Mẹ | ngangi /ŋaŋi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | guni /ɡuni/ | ngati /ŋati/ | ngamu /ŋamu/ |
| Cha | kaba /kaba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | pumba /pumba/ | kirda /kiɖa/ | biiba /biːba/ |
| Tôi | ay /aj/ | ngayi /ŋaji/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ngaya /ŋaja/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayu /ŋaju/ |
| Bạn | inag /inaɡ/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | ngindu /ŋindu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyundu /ɲundu/ |
| Tên | ukal /ukal/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | gadil /ˈkatil/ |
| Mắt | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | mil /mil/ | milpa /milpa/ | miil /miːl/ |
| Tay | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ | mungal /muŋal/ |
| Tim | piku /piku/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | gauar /ɡauar/ | wankaru /waŋkaɻu/ | — /—/ |
| Yêu | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲdʒi/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | marmit /maɻmit/ | nyangu /ɲaŋu/ | — /—/ |
| Cây | warray /waɾaj/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | warabi /waɻabi/ | watiya /watija/ | yugu /juɡu/ |
| Nhà | mariŋ /maɻiŋ/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | kuni /kuni/ | ngurra /ŋura/ | bayan /bajan/ |
| Chó | kunpa /kunpa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | mirri /miɻi/ | jarntu /caɳʈu/ | gudaa /ɡudaː/ |
| Mèo | paka /paka/ | paka /paka/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | poosi /puːsi/ | mungalpa /muŋalpa/ | buthigan /but̪iɡan/ |
| Ăn | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | daring /daɻiŋ/ | ngarni /ŋaɳi/ | budal /budal/ |
| Uống | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | nyuna /ɲuna/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | nyu /ɲu/ | purrami /purami/ | — /—/ |
| Một | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | guma /ɡuma/ | jinta /cinta/ | nubuun /nubuːn/ |
| Hai | uchir /utʃir/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | bula /bula/ | jirrama /ɟiɾama/ | gudhirra /kut̪ira/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walunga /waluŋa/ | ngurrju /ŋurcu/ | awuun /awuːn/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.