Nhanda
Tiếng Nhanda
Pama-Nyunga
Tiếng Nhanda (còn gọi là Nanda hoặc Nhanta) là một ngôn ngữ Thổ dân thuộc ngữ hệ Pama-Nyungan đang bị đe dọa nghiêm trọng, ở vùng duyên hải miền trung Murchison-Gascoyne của Tây Úc, gần Geraldton và Kalbarri. Ngôn ngữ này có khoảng 30 người cao tuổi nói thành thạo cùng khoảng 60 người nói được một phần trong tổng số khoảng 750 người thuộc dân tộc Nhanda nói chung. Tiếng Nhanda bảo tồn các đặc điểm Pama-Nyungan cổ điển, bao gồm sự sắp xếp ergative-absolutive, hình thái danh từ bằng hậu tố, và hệ thống thuật ngữ thân tộc phong phú. Ngữ pháp tham khảo của Blevins năm 2001 (Nhanda Aboriginal Language) đã giúp ngôn ngữ này tiếp cận được với ngôn ngữ học hàn lâm, và Nhanda Aboriginal Language Centre do cộng đồng dẫn dắt hỗ trợ công cuộc phục hồi liên tục thông qua các chương trình ở trường học, các dự án lịch sử truyền miệng và Wajarri-Nhanda Cultural Centre.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Nhanda
Nước
kapi
/kapi/
Lửa
warla
/waɻla/
Mặt trời
wurʼa
/wuɾʔa/
Mặt trăng
kanyala
/kaɲala/
Sao
indiya
/indija/
Mẹ
ngamaji
/ŋamadʒi/
Cha
kuthurra
/kutʰuɻa/
Tôi
ngayi
/ŋaji/
Bạn
nyini
/ɲini/
Tên
yini
/jini/
Mắt
kuru
/kuɻu/
Tay
mara
/maɻa/
Tim
pulpara
/pulpaɻa/
Yêu
kanyji
/kaɲdʒi/
Cây
parntany
/paɳʈaɲ/
Nhà
nhurra
/ɳuɻa/
Chó
kuwiyarl
/kuwijaɻl/
Mèo
paka
/paka/
Ăn
ngarna
/ŋaɻna/
Uống
nyuna
/ɲuna/
Một
kuyu
/kuju/
Hai
wuthada
/wut̪aɖa/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
walykumarra
/waʎkumaɻa/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Pama-Nyungan liên quan
| Nghĩa | Tiếng Nhanda | Tiếng Warnman | Tiếng Olkol | Tiếng Martu Wangka | Tiếng Pintupi-Luritja | Tiếng Pitjantjatjara | Tiếng Warlpiri |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ŋapa/ |
| Lửa | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | paral /paɻal/ | waru /waɾu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warlu /waɭu/ |
| Mặt trời | wurʼa /wuɾʔa/ | tjirntu /cinʈu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | wanta /wanta/ |
| Mặt trăng | kanyala /kaɲala/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kakal /kakal/ | kayalany /kajalaɲ/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ |
| Sao | indiya /indija/ | biyi /biji/ | el idnban /el ˈidnban/ | piriny /piriɲ/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ |
| Mẹ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngama /ŋama/ | ngangi /ŋaŋi/ | yakaji /jakaɟi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngati /ŋati/ |
| Cha | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirrki /kiɻki/ | kaba /kaba/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kirda /kiɖa/ |
| Tôi | ngayi /ŋaji/ | ngayu /ŋaju/ | ay /aj/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngaju /ŋaɟu/ |
| Bạn | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ |
| Tên | yini /jini/ | yini /jini/ | ukal /ukal/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yirdi /jiɖi/ |
| Mắt | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | kuru /kuɾu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | milpa /milpa/ |
| Tay | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ |
| Tim | pulpara /pulpaɻa/ | kurda /kuɖa/ | piku /piku/ | kurtu /kʊɻʈu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | wankaru /waŋkaɻu/ |
| Yêu | kanyji /kaɲdʒi/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | nyangu /ɲaŋu/ |
| Cây | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | warray /waɾaj/ | watarrka /wataɻka/ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ |
| Nhà | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | ngurra /ŋura/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ |
| Chó | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | kunpa /kunpa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | jarntu /caɳʈu/ |
| Mèo | paka /paka/ | ngarda /ŋaɖa/ | paka /paka/ | — /—/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mungalpa /muŋalpa/ |
| Ăn | ngarna /ŋaɻna/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarni /ŋaɳi/ |
| Uống | nyuna /ɲuna/ | nyaa /ɲaː/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | purrami /purami/ |
| Một | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | jinta /cinta/ |
| Hai | wuthada /wut̪aɖa/ | kujarra /kuɟara/ | uchir /utʃir/ | kujarra /kucara/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | jirrama /ɟiɾama/ |
| Xin chào | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ |
| Tốt | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | ngurrju /ŋurcu/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.