Arbërisht
Арбрешська
Indo-European
Arbëresh (Italo-Albanian, autonymously Arbërisht) is an Albanian language variant of the Tosk branch, spoken by around 80,000 people in approximately 50 villages across southern Italy, primarily in Cosenza Province (Calabria) but also in Sicily, Basilicata, Molise, Puglia, Abruzzo, and Campania. The Arbëresh communities are descendants of 15th-century Albanian refugees who fled Ottoman conquest of Albanian-speaking regions after the death of the Albanian national hero Skanderbeg in 1468. They maintained their pre-Ottoman Tosk Albanian language, Catholic religion of the Italo-Greek Byzantine Rite, and distinct cultural identity for over 500 years. Linguistically, Arbëresh preserves Old Tosk features lost in Standard Albanian, providing important historical-comparative evidence for the development of the Albanian language. The Arbëresh have produced major Albanian literary figures including Jeronim de Rada (1814-1903), the founder of modern Albanian literature.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Арбрешська
Вода
ujë
/ujə/
Вогонь
zjarr
/zjar/
Сонце
diell
/diɛɫ/
Місяць
hëna
/həna/
Мати
mëma
/məma/
Батько
tata
/tata/
Їсти
ha
/ha/
Пити
pi
/pi/
Любов
dashuri
/daʃuɾi/
Серце
zemër
/zɛməɾ/
Дерево
lis
/lis/
Дім
shpi
/ʃpi/
Собака
qeni
/cɛni/
Кішка
macja
/mat͡sja/
Рука
dora
/dɔɾa/
Око
sy
/sy/
Привіт
kalemera
/kalɛmɛɾa/
Дякую
faleminderit
/falɛmindɛɾit/
Один
një
/ɲə/
Добрий
mirë
/miɾə/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Indo-European
| Значення | Арбрешська | Албанська | Болгарська | Ваї | Нагамезе | Сингальська | Гуамбіано |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ujë /ujə/ | ujë /ujə/ | вода /vɔda/ | ꕜꕩ /daja/ | pani /pani/ | වතුර /ʋatuɾə/ | unø /unø/ |
| Вогонь | zjarr /zjar/ | zjarr /zjar/ | огън /ɔɡɤn/ | ꕪꔻ /kaːsi/ | jui /dʒui/ | ගින්න /ɡɪnːə/ | nipi /nipi/ |
| Сонце | diell /diɛɫ/ | diell /diɛɫ/ | слънце /slɤnt͡sɛ/ | ꕒꔧ /foɛ/ | suruj /suɾudʒ/ | ඉර /ɪɾə/ | shi /ʃi/ |
| Місяць | hëna /həna/ | hënë /hənə/ | луна /luna/ | ꕬꖝ /laro/ | chand /tʃaːnd/ | හඳ /handə/ | atru /atɾu/ |
| Мати | mëma /məma/ | nënë /nənə/ | майка /majka/ | ꖣ /na/ | ma /ma/ | අම්මා /əmːaː/ | mama /mama/ |
| Батько | tata /tata/ | baba /baba/ | баща /baʃta/ | ꕝ /dɛ/ | baba /baba/ | තාත්තා /taːtːaː/ | tata /tata/ |
| Їсти | ha /ha/ | ha /ha/ | ям /jam/ | ꕒ /fa/ | kha /kʰa/ | කනවා /kənəʋaː/ | mɵ /mɵ/ |
| Пити | pi /pi/ | pi /pi/ | пия /pijɐ/ | ꕇ /mi/ | pi /pi/ | බොනවා /bonəʋaː/ | ushi /uʃi/ |
| Любов | dashuri /daʃuɾi/ | dashuri /daʃuɾi/ | любов /ljubɔf/ | ꖣꔆ /nai/ | morom /moɾom/ | ආදරය /aːdəɾəjə/ | kausrap /kawsɾap/ |
| Серце | zemër /zɛməɾ/ | zemër /zɛməɾ/ | сърце /sɤrt͡sɛ/ | ꔖꕇ /sɛni/ | mon /mon/ | හදවත /ɦədəʋətə/ | mun /mun/ |
| Дерево | lis /lis/ | pemë /pɛmə/ | дърво /dɤrvɔ/ | ꕘ /wuɾu/ | gus /ɡus/ | ගස /ɡəsə/ | yu /ju/ |
| Дім | shpi /ʃpi/ | shtëpi /ʃtəpi/ | къща /kɤʃtɐ/ | ꕜꖢ /daɛ/ | ghor /ɡʱoɾ/ | ගෙදර /ɡedəɾə/ | ya /ja/ |
| Собака | qeni /cɛni/ | qen /cɛn/ | куче /kut͡ʃɛ/ | ꕝꖣ /dɛni/ | kukur /kukuɾ/ | බල්ලා /bəlːaː/ | kuchi /kutʃi/ |
| Кішка | macja /mat͡sja/ | mace /mat͡sɛ/ | котка /kɔtka/ | ꖷꖬ /musu/ | mekuri /mekuɾi/ | පූසා /puːsaː/ | mishi /miʃi/ |
| Рука | dora /dɔɾa/ | dorë /dɔɾə/ | ръка /rɤka/ | ꕢ /sɔ/ | hath /haːtʰ/ | අත /ətə/ | mar /maɾ/ |
| Око | sy /sy/ | sy /sy/ | око /ɔkɔ/ | ꖌ /ɲa/ | suku /suku/ | ඇස /æsə/ | kab /kab/ |
| Привіт | kalemera /kalɛmɛɾa/ | përshëndetje /pəɾʃəndɛtjɛ/ | здравей /zdravɛj/ | ꕒꔢ /famo/ | namaskar /namaskaɾ/ | ආයුබෝවන් /aːjuboːʋən/ | ma'rik /maʔɾik/ |
| Дякую | faleminderit /falɛmindɛɾit/ | faleminderit /falɛmindɛɾit/ | благодаря /blaɡɔdarʲa/ | ꖢꕜ /sɛda/ | dhonyobad /dʱoɲobad/ | ස්තූතියි /stuːtɪjɪ/ | payn /pajn/ |
| Один | një /ɲə/ | një /ɲə/ | един /ɛdin/ | ꕴꖝ /do/ | ek /ek/ | එක /ekə/ | kan /kan/ |
| Добрий | mirë /miɾə/ | mirë /miɾə/ | добър /dɔbɤr/ | ꖝꖢ /sue/ | bhal /bʱal/ | හොඳ /ɦondə/ | kausrik /kawsɾik/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.