Nawat
ภาษานาวาต
ยูโต-แอซเตกัน
นาวัต (Nawat หรือเรียกอีกชื่อว่า ปิปิล Pipil โดยมีชื่อเรียกตนเองว่า Nawat) เป็นภาษานาวาในตระกูลภาษายูโต-แอซเทกัน สืบเชื้อสายจากผู้อพยพที่พูดภาษานาวัตล์คลาสสิก ซึ่งเคลื่อนย้ายลงใต้จากเม็กซิโกตอนกลางมายังเอลซัลวาดอร์เมื่อราวปี ค.ศ. 800-900 ชาวปิปิลผู้พูดภาษานาวัตได้รักษาภาษาพื้นเมืองของตนไว้เป็นเวลา 800 ปี ก่อนที่จะได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงจากการสังหารหมู่ลามาตันซา (La Matanza) ในปี ค.ศ. 1932 ซึ่งรัฐบาลเอลซัลวาดอร์ได้สังหารชนพื้นเมืองประมาณ 10,000 ถึง 40,000 คน หลายคนเป็นผู้พูดภาษานาวัต หลังปี ค.ศ. 1932 ผู้พูดภาษานาวัตที่รอดชีวิตได้ปกปิดอัตลักษณ์และภาษาพื้นเมืองของตนเพื่อความปลอดภัย นำไปสู่การเปลี่ยนภาษาเกือบสมบูรณ์ ปัจจุบันเหลือผู้พูดได้อย่างคล่องแคล่วเพียงราว 500 ถึง 2000 คน ซึ่งแทบทั้งหมดเป็นผู้สูงอายุ ความพยายามฟื้นฟูตั้งแต่ทศวรรษ 1990 ได้แก่ โครงการการศึกษาสองภาษา หลักสูตรปริญญาภาษานาวัตของมหาวิทยาลัยดอนบอสโก (Don Bosco University) และโครงการฟื้นฟูวัฒนธรรมนาวัตของ IRIN-USAID ในเชิงภาษาศาสตร์ ภาษานาวัตยังคงรักษาลักษณะของภาษานาวัตล์ยุคหลังคลาสสิกที่ไม่ปรากฏในรูปแปรของภาษานาวัตล์เม็กซิกันสมัยใหม่
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษานาวาต
น้ำ
at
/at/
ไฟ
tit
/tit/
ดวงอาทิตย์
tunal
/tunal/
ดวงจันทร์
metsti
/metsti/
ดาว
sital
/ˈsital/
แม่
nan
/nan/
พ่อ
tat
/tat/
ฉัน
naja
/ˈnaha/
คุณ
taja
/ˈtaha/
ชื่อ
tukay
/ˈtukaj/
ตา
ish
/iʃ/
มือ
mey
/mei/
ใจ
yulu
/julu/
รัก
tasujta
/tasuhta/
ต้นไม้
kwawit
/kʷawit/
บ้าน
kal
/kal/
หมา
chichi
/tʃitʃi/
แมว
mishin
/miʃin/
กิน
takwa
/takwa/
ดื่ม
ati
/ati/
หนึ่ง
se
/se/
สอง
ume
/ˈume/
สวัสดี
ne pakua
/ne pakwa/
ขอบคุณ
padiush
/padjuʃ/
ดี
kwahli
/kʷahli/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Uto-Aztecan ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษานาวาต | ภาษานาวาตล์อิสมุส | ภาษานาวาตล์ฮัวสเตกากลาง | ภาษานาวาตล์ฮัวสเตกาตะวันตก | ภาษานาวาตล์ฮัวสเตกาตะวันออก | ภาษานาวาตล์เกร์เรโร | นาวาตล์คลาสสิก |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | at /at/ | ahtli /aʔtli/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | ātl /aːtɬ/ |
| ไฟ | tit /tit/ | tit /tit/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tletl /tɬetɬ/ | tlētl /tɬeːtɬ/ |
| ดวงอาทิตย์ | tunal /tunal/ | tonal /tonal/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonatih /tonatih/ | tonatih /tonatih/ | tōnatiuh /toːnatiw/ |
| ดวงจันทร์ | metsti /metsti/ | metz /mets/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | mētztli /meːtstɬi/ |
| ดาว | sital /ˈsital/ | sitlalin /siˈtlalin/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalin /siˈtlalin/ | cītlālin /siːˈtlaːlin/ |
| แม่ | nan /nan/ | nan /nan/ | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ | nanan /nanan/ | nāntli /naːntɬi/ |
| พ่อ | tat /tat/ | tat /tat/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ | tahtli /tahtɬi/ |
| ฉัน | naja /ˈnaha/ | naja /ˈnaha/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | nejua /neˈwa/ | nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ |
| คุณ | taja /ˈtaha/ | taja /ˈtaha/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tejua /teˈwa/ | tehhuātl /teʔˈwaːtɬ/ |
| ชื่อ | tukay /ˈtukaj/ | tocayotl /tokaˈjotɬ/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | tōcāitl /toːˈkaːitɬ/ |
| ตา | ish /iʃ/ | ix /iʃ/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | īxtli /iːʃtɬi/ |
| มือ | mey /mei/ | mahuit /mawit/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitɬ/ | māitl /maːitɬ/ |
| ใจ | yulu /julu/ | yolio /jolio/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ |
| รัก | tasujta /tasuhta/ | nequi /neki/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ |
| ต้นไม้ | kwawit /kʷawit/ | cuahuit /kʷawit/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kuauitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ |
| บ้าน | kal /kal/ | cali /kali/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | kalli /kalːi/ | calli /kalːi/ |
| หมา | chichi /tʃitʃi/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ |
| แมว | mishin /miʃin/ | miston /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | mīztōn /miːstoːn/ |
| กิน | takwa /takwa/ | tacua /takʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ |
| ดื่ม | ati /ati/ | ati /ati/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ātli /aːtɬi/ |
| หนึ่ง | se /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | cē /seː/ |
| สอง | ume /ˈume/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ōme /ˈoːme/ |
| สวัสดี | ne pakua /ne pakwa/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ |
| ขอบคุณ | padiush /padjuʃ/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ |
| ดี | kwahli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kuajli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก