Taetae ni Kiribati
Kikiribati
Kiaustronesia (Micronesian)
Kigilbert (Te taetae ni Kiribati) ni lugha ya taifa ya Kiribati na ina orodha ndogo sana ya konsonanti, takribani konsonanti 13 tu; hata hivyo, kwa kuwa mfumo wake wa vokali tano hutofautisha urefu, jumla ya fonimu hufikia takribani 23. Pia ni lugha kuu pekee ya Mikronesia yenye jamii kubwa za wazungumzaji nje ya eneo lake la msingi, ikiwa na makundi ya wazungumzaji yaliyoimarika katika Kisiwa cha Rabi nchini Fiji (Wabanaba waliohamishwa) na Choiseul katika Visiwa vya Solomon. Kigilbert kina mpangilio wa maneno wa VOS na mfumo tajiri wa Kiaustronesia wa viwakilishi jumuishi/tenganishi na viainishi vya umilikaji.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikiribati
Maji
ran
/ɾan/
Moto
ai
/ai/
Jua
taai
/taːi/
Mwezi
namwakaina
/namʷakaina/
Nyota
itoi
/iˈtoi/
Mama
tinau
/tinau/
Baba
tamau
/tamau/
Mimi
ngai
/ŋai/
Wewe
ngkoe
/ŋkoe/
Jina
ara
/ˈara/
Jicho
mata
/mata/
Mkono
bai
/bai/
Moyo
nano
/nano/
Upendo
tangira
/taŋiɾa/
Mti
kai
/kai/
Nyumba
auti
/auti/
Mbwa
kamea
/kamea/
Paka
katu
/katu/
Kula
amwarake
/amʷaɾake/
Kunywa
nima
/nima/
Moja
teuana
/teuana/
Mbili
uoua
/uˈoua/
Habari
mauri
/mauɾi/
Asante
ko rabwa
/ko ɾabʷa/
Nzuri
raoiroi
/ɾaoiɾoi/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Micronesian) zinazohusiana
| Maana | Kikiribati | Kirapanui | Kituvalu | Kimaori cha Visiwa vya Cook | Kiniue | Kitokelau | Atoni |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ran /ɾan/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | oe /oe/ |
| Moto | ai /ai/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ai /ai/ |
| Jua | taai /taːi/ | raʻā /raʔaː/ | laa /laː/ | rā /raː/ | lā /laː/ | la /la/ | manas /manas/ |
| Mwezi | namwakaina /namʷakaina/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | fun /fun/ |
| Nyota | itoi /iˈtoi/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | etū /eˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | kfu /kfuʔ/ |
| Mama | tinau /tinau/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | maatua /maːtua/ | māmā /maːmaː/ | matua fifine /matua fifine/ | mātua /maːtua/ | ainaf /ainaf/ |
| Baba | tamau /tamau/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | tamana /tamana/ | pāpā /paːpaː/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | amat /amat/ |
| Mimi | ngai /ŋai/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Wewe | ngkoe /ŋkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ho /ho/ |
| Jina | ara /ˈara/ | ingoa /iˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | kanan /ˈkanan/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ |
| Mkono | bai /bai/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ʼniman /ʔniman/ |
| Moyo | nano /nano/ | mahatu /mahatu/ | fatu /fatu/ | ngākau /ŋaːkau/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | nesa /nesa/ |
| Upendo | tangira /taŋiɾa/ | hanga /haŋa/ | alofa /alofa/ | aro'a /aɾoʔa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | nekat /nekat/ |
| Mti | kai /kai/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | laakau /laːkau/ | rākau /raːkau/ | akau /akau/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ |
| Nyumba | auti /auti/ | hare /haɾe/ | fale /fale/ | 'are /ʔaɾe/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ume /ume/ |
| Mbwa | kamea /kamea/ | paihega /paiheŋa/ | kuli /kuli/ | kurī /kuɾiː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ |
| Paka | katu /katu/ | kati /kati/ | pusi /pusi/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mose /mose/ |
| Kula | amwarake /amʷaɾake/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ah /ah/ |
| Kunywa | nima /nima/ | unu /unu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ninu /ninu/ |
| Moja | teuana /teuana/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | ta'i /taʔi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | mese /mese/ |
| Mbili | uoua /uˈoua/ | rua /ˈrua/ | lua /ˈlua/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | nua /ˈnua/ |
| Habari | mauri /mauɾi/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | taalofa /taːlofa/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | malo ni /malo ni/ | neut /neut/ |
| Asante | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | maururu /mauɾuɾu/ | fakafetai /fakafetai/ | meitaki /meitaki/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | neno biluk /neno biluk/ |
| Nzuri | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | riva /ɾiva/ | lei /lei/ | meitaki /meitaki/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | malaek /malaek/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.