Bahamian Dialect
Kikriol cha Bahama
Krioli ya Kiingereza
Krioli ya Bahamas (Lahaja ya Kibahamas, mara nyingine «bahamianese») ni lugha ya kawaida ya kikrioli yenye msingi wa Kiingereza ya Bahamas, inayozungumzwa na watu wapatao 400,000 wakiwemo wakazi wote wenyeji ambao ni lugha yao ya kwanza (L1). Inatokana na krioli ileile ya Kiatlantiki yenye msingi wa Kiingereza ya karne ya 17-18 kama Patwa ya Jamaika (jam), Kriol ya Belize (bzj), na Gullah (gcl), lakini ikiwa na sifa bainifu zinazoakisi historia ya ukoloni wa Bahamas: ushawishi mkubwa wa walowezi Waingereza wa Loyalist/Tory (baada ya Mapinduzi ya Marekani), msingi-tabaka wa Kiafrika kutoka kwa watu waliotumwishwa wenye asili mbalimbali za Afrika Magharibi, na mgusano hafifu zaidi wa kibaharia wa Kihispania na Kifaransa (mdogo kuliko krioli nyingine za Karibea). Inatofautishwa na Kiingereza Sanifu kwa sifa za kifonolojia (mabadiliko ya rhotic, [θ]→[t]/[f], [ð]→[d]/[v]), sifa za kisarufi (kopula sufuri, aspekti ya mazoea «does», wingi usio na alama), na msamiati wa kipekee wa maisha ya kisiwa cha Bahamas.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikriol cha Bahama
Maji
watah
/wɑːtə/
Moto
fyah
/fajə/
Jua
son
/sɔn/
Mwezi
moon
/muːn/
Nyota
star
/staː/
Mama
mama
/mama/
Baba
daddy
/dadi/
Mimi
I
/aɪ/
Wewe
you
/juː/
Jina
name
/neɪm/
Jicho
eye
/aɪ/
Mkono
han
/han/
Moyo
hart
/hɑːt/
Upendo
love
/lɔv/
Mti
tree
/tɹiː/
Nyumba
house
/haus/
Mbwa
dawg
/dɔɡ/
Paka
cat
/kat/
Kula
eat
/iːt/
Kunywa
drink
/dɹɪŋk/
Moja
one
/wan/
Mbili
two
/tuː/
Habari
wuhz hapnin
/wʊz hapnɪn/
Asante
tank ya
/taŋk jə/
Nzuri
good
/ɡʊd/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za English-based creole zinazohusiana
| Maana | Kikriol cha Bahama | Kiingereza (Manchester) | Kiingereza (Kiwelshi) | Kiingereza (Geordie) | Kiingereza (West Country) | Kiingereza (Malesia) | Kiingereza |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | watah /wɑːtə/ | water /ˈwɔːtɐ/ | water /ˈwɔːtə/ | water /ˈwɔːtɐ/ | water /ˈwɔːtɚ/ | water /ˈwɔːtə/ | water /ˈwɔːtə/ |
| Moto | fyah /fajə/ | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ | fire /faɪɚ/ | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ |
| Jua | son /sɔn/ | sun /sʊn/ | sun /sʌn/ | sun /sʊn/ | sun /sʌn/ | sun /san/ | sun /sʌn/ |
| Mwezi | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ |
| Nyota | star /staː/ | star /staː/ | star /staː/ | star /staː/ | star /stɑːɹ/ | star /staː/ | star /stɑːɹ/ |
| Mama | mama /mama/ | mother /ˈmʊðɐ/ | mother /ˈmʌðə/ | mother /ˈmʊðɐ/ | mother /ˈmʌðɚ/ | mother /ˈmadə/ | mother /ˈmʌðə/ |
| Baba | daddy /dadi/ | father /ˈfaːðɐ/ | father /ˈfɑːðə/ | father /ˈfaːðɐ/ | father /ˈvɑːðɚ/ | father /ˈfadə/ | father /ˈfɑːðə/ |
| Mimi | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ |
| Wewe | you /juː/ | you /juː/ | you /juː/ | you /juː/ | you /juː/ | you /juː/ | you /juː/ |
| Jina | name /neɪm/ | name /neɪm/ | name /neːm/ | name /neːm/ | name /neɪm/ | name /neɪm/ | name /neɪm/ |
| Jicho | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ |
| Mkono | han /han/ | hand /hand/ | hand /hand/ | hand /hand/ | hand /hand/ | hand /hæn/ | hand /hænd/ |
| Moyo | hart /hɑːt/ | heart /haːt/ | heart /hɑːt/ | heart /haːt/ | heart /hɑːɹt/ | heart /hat/ | heart /hɑːt/ |
| Upendo | love /lɔv/ | love /lʊv/ | love /lʌv/ | love /lʊv/ | love /lʌv/ | love /laf/ | love /lʌv/ |
| Mti | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ |
| Nyumba | house /haus/ | house /haʊs/ | house /haʊs/ | house /huːs/ | house /haʊs/ | house /haʊs/ | house /haʊs/ |
| Mbwa | dawg /dɔɡ/ | dog /dɒɡ/ | dog /dɒɡ/ | dog /dɒɡ/ | dog /dɒɡ/ | dog /dɔk/ | dog /dɒɡ/ |
| Paka | cat /kat/ | cat /kat/ | cat /kʰat/ | cat /kat/ | cat /kat/ | cat /kæt/ | cat /kæt/ |
| Kula | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ |
| Kunywa | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ |
| Moja | one /wan/ | one /wʊn/ | one /wʌn/ | one /wʊn/ | one /wʌn/ | one /wan/ | one /wʌn/ |
| Mbili | two /tuː/ | two /tuː/ | two /tuː/ | two /tuː/ | two /tuː/ | two /tuː/ | two /tuː/ |
| Habari | wuhz hapnin /wʊz hapnɪn/ | hello /həˈlɔʊ/ | hello /həˈləʊ/ | hello /həˈloː/ | hello /hɛˈloʊ/ | hello /həˈlo/ | hello /həˈləʊ/ |
| Asante | tank ya /taŋk jə/ | ta /taː/ | thanks /θaŋks/ | thanks /θaŋks/ | thanks /θaŋks/ | thanks /tɛŋks/ | thank you /θæŋk juː/ |
| Nzuri | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊt/ | good /ɡʊd/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.