Krio
Kikrio
Krioli ya Kiingereza
Kikrio ni lingua franca ya Sierra Leone, lugha ya kikreoli yenye msingi wa Kiingereza. Ilijengwa mwanzoni mwa karne ya 19 miongoni mwa Waafrika walioachiliwa huru (watumwa wa zamani) waliokaa upya Freetown, na imechukua msamiati mkubwa wa lugha za Afrika Magharibi, hasa Kiyoruba.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikrio
Maji
wata
/ˈwata/
Moto
faya
/ˈfaja/
Jua
san
/san/
Mwezi
mun
/mun/
Nyota
star
/staː/
Mama
mama
/ˈmama/
Baba
papa
/ˈpapa/
Mimi
mi
/mi/
Wewe
yu
/ju/
Jina
nem
/nɛm/
Jicho
ay
/aj/
Mkono
an
/an/
Moyo
at
/at/
Upendo
lɛk
/lɛk/
Mti
tik
/tik/
Nyumba
os
/ɔs/
Mbwa
dɔg
/dɔɡ/
Paka
pus
/pus/
Kula
it
/it/
Kunywa
drink
/drɪŋk/
Moja
wan
/wan/
Mbili
tu
/tu/
Habari
kushɛ
/kuˈʃɛ/
Asante
tɛnki
/ˈtɛŋki/
Nzuri
gud
/ɡud/
Vyanzo
- Ethnologue: kri
- Jones (1971) An English-Krio Dictionary
- Hancock (1986) The Domestic Hypothesis on the Origin of Atlantic Creoles
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za English-based creole zinazohusiana
| Maana | Kikrio | Kreoli ya Mlango-Torres | Kibislama | Pidgin ya Nigeria | Kisranan Tongo | Tok Pisin | Kipijin |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | wata /ˈwata/ | woda /woda/ | wota /wota/ | wọtá /wɔta/ | watra /watra/ | wara /waɾa/ | wata /wata/ |
| Moto | faya /ˈfaja/ | paya /paja/ | faea /faea/ | faya /faja/ | faya /faja/ | paia /paja/ | faea /faja/ |
| Jua | san /san/ | san /san/ | san /san/ | sọn /sɔn/ | son /son/ | san /san/ | san /san/ |
| Mwezi | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ |
| Nyota | star /staː/ | sta /sta/ | sta /sta/ | star /staː/ | stari /ˈstari/ | sta /sta/ | sta /sta/ |
| Mama | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mami /mami/ |
| Baba | papa /ˈpapa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | dadi /dadi/ |
| Mimi | mi /mi/ | ai /ai/ | mi /mi/ | A /a/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ |
| Wewe | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | you /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | iu /iu/ |
| Jina | nem /nɛm/ | nem /nem/ | nem /nem/ | nem /nɛm/ | nen /nɛn/ | nem /nem/ | nem /nem/ |
| Jicho | ay /aj/ | ai /aj/ | ae /ae/ | ai /aɪ/ | ai /ai/ | ai /aj/ | ae /ae/ |
| Mkono | an /an/ | han /han/ | han /han/ | hand /hand/ | anu /anu/ | han /han/ | han /han/ |
| Moyo | at /at/ | hart /hart/ | bel /bel/ | hat /hat/ | ati /ati/ | bel /bel/ | hat /hat/ |
| Upendo | lɛk /lɛk/ | lavem /lavɛm/ | laekem /laekem/ | lọv /lɔv/ | lobi /lobi/ | laikim /lajkim/ | lavem /lavem/ |
| Mti | tik /tik/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tri /tɾi/ | bon /boŋ/ | diwai /diwaj/ | tri /tri/ |
| Nyumba | os /ɔs/ | haus /haʊs/ | haos /haos/ | haus /haʊs/ | oso /oso/ | haus /haʊs/ | haos /haos/ |
| Mbwa | dɔg /dɔɡ/ | dog /dɔɡ/ | dog /doɡ/ | dọg /dɔɡ/ | dagu /daɡu/ | dok /dok/ | dogi /doɡi/ |
| Paka | pus /pus/ | pusiket /pusiket/ | pusi /pusi/ | pus /pus/ | poesi /pusi/ | pusi /pusi/ | puskat /puskat/ |
| Kula | it /it/ | kaikai /kajkaj/ | kakae /kakae/ | chọp /tʃɔp/ | nyan /ɲan/ | kaikai /kajkaj/ | kaikai /kajkaj/ |
| Kunywa | drink /drɪŋk/ | dringk /driŋk/ | dring /driŋ/ | drink /dɾiŋk/ | dringi /driŋi/ | dring /dɾiŋ/ | dring /driŋ/ |
| Moja | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wanpela /wanpɛla/ | wanfala /wanfala/ |
| Mbili | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| Habari | kushɛ /kuˈʃɛ/ | wis wei /wis wej/ | halo /halo/ | how far /haʊ faː/ | odi /odi/ | halo /halo/ | halo /halo/ |
| Asante | tɛnki /ˈtɛŋki/ | eso /ɛso/ | tangkyu /taŋkju/ | tenki /tɛnki/ | grantangi /ɡrantaŋi/ | tenkyu /tɛŋkju/ | tagio /taɡio/ |
| Nzuri | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | fain /faɪn/ | bun /bun/ | gutpela /ɡutpɛla/ | gud /ɡud/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.