Fäeag Rotuạm
Rotumano
Austronesiana
Il rotumano (Fäeag Rotuạm) è la lingua dell'isola di Rotuma, una piccola dipendenza autonoma delle Figi situata a circa 600 km a nord delle isole figiane principali. Dal punto di vista linguistico è una lingua polinesiana periferica (outlier) con un'ampia commistione lessicale e strutturale polinesiana occidentale (tongano/samoano) e melanesiana (figiano), che riflette la posizione di Rotuma all'interfaccia polinesiano-melanesiana. È celebre per il suo complesso sistema di metatesi basato sulla metafonia (umlaut): fasi alternate "completa" (parola intera) e "incompleta" (troncata) che marcano contrasti grammaticali. Nonostante la sua ridotta base di parlanti, conserva un uso intergenerazionale attivo a Rotuma.
Dove si parla
31 parole essenziali in Rotumano
Acqua
tạnu
/ˈtɔnu/
Fuoco
rahi
/ˈrahi/
Sole
asa
/asa/
Luna
hula
/hula/
Stella
hefu
/hefu/
Madre
ö'honi
/øʔhoni/
Padre
ö'fā
/øʔˈfaː/
Io
gou
/ŋou/
Tu
'äe
/ʔæe/
Nome
asa
/asa/
Occhio
mafa
/mafa/
Mano
si'u
/siʔu/
Cuore
huga
/huŋa/
Amore
hanis
/hanis/
Albero
rou
/ɾou/
Casa
ri
/ɾi/
Cane
kak'i
/kakʔi/
Gatto
kotok
/kotok/
Mangiare
te'a
/teʔa/
Bere
inum
/inum/
Uno
ta
/ta/
Due
rua
/rua/
Ciao
noa'ia
/noaʔia/
Grazie
fai'aksia
/faiʔaksia/
Buono
lelei
/lelei/
Fonti
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Austronesian correlate
| Significato | Rotumano | Hiri Motu | Motu | Samoano | Tokelauano | Rapanui | Tausug |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | tạnu /ˈtɔnu/ | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | tubig /tubiɡ/ |
| Fuoco | rahi /ˈrahi/ | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | kayu /kaju/ |
| Sole | asa /asa/ | dina /dina/ | dina /dina/ | lā /laː/ | la /la/ | raʻā /raʔaː/ | adlaw /adlaw/ |
| Luna | hula /hula/ | hua /hua/ | hua /hua/ | māsina /maːsina/ | malama /malama/ | mahina /mahina/ | bulan /bulan/ |
| Stella | hefu /hefu/ | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | fetū /fetuː/ | fetu /fetu/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | bituun /bituʔun/ |
| Madre | ö'honi /øʔhoni/ | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tinā /tinaː/ | mātua /maːtua/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | inaꞌ /inaʔ/ |
| Padre | ö'fā /øʔˈfaː/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | amaꞌ /amaʔ/ |
| Io | gou /ŋou/ | lau /lau/ | lau /lau/ | a'u /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | aku /aku/ |
| Tu | 'äe /ʔæe/ | oi /oi/ | oi /oi/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ikaw /ikaw/ |
| Nome | asa /asa/ | ladana /laˈdana/ | ladana /ladana/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | ngan /ŋan/ |
| Occhio | mafa /mafa/ | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mano | si'u /siʔu/ | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ |
| Cuore | huga /huŋa/ | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | mahatu /mahatu/ | pusuꞌ /pusuʔ/ |
| Amore | hanis /hanis/ | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | hanga /haŋa/ | lasa /lasa/ |
| Albero | rou /ɾou/ | au /au/ | au /au/ | laʻau /laʔau/ | lakau /lakau/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | kahuy /kahuj/ |
| Casa | ri /ɾi/ | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | fale /fale/ | hare /haɾe/ | bāy /baːj/ |
| Cane | kak'i /kakʔi/ | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | paihega /paiheŋa/ | iruꞌ /iruʔ/ |
| Gatto | kotok /kotok/ | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | kati /kati/ | kuting /kutiŋ/ |
| Mangiare | te'a /teʔa/ | ania /ania/ | aniani /aniani/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kaun /kaʔun/ |
| Bere | inum /inum/ | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | unu /unu/ | minum /minum/ |
| Uno | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | tahi /tahi/ | isa /isa/ |
| Due | rua /rua/ | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | rua /ˈrua/ | duwa /duwa/ |
| Ciao | noa'ia /noaʔia/ | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | talofa /talofa/ | malo ni /malo ni/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | kumusta /kumusta/ |
| Grazie | fai'aksia /faiʔaksia/ | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | maururu /mauɾuɾu/ | magsukul /maɡsukul/ |
| Buono | lelei /lelei/ | namo /namo/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | riva /ɾiva/ | marayaw /marajaw/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.