Motu
austronesiano (maleo-polinesiaco, oceanico, occidentale, punta papuana)
Il motu è la lingua austronesiana autoctona del popolo motu della Provincia Centrale della Papua Nuova Guinea, incentrato sui villaggi di Hanuabada presso Port Moresby. La forma pura conta solo circa 14.000 parlanti attivi, ma il motu è la fonte lessicale dell'hiri motu (hmo), il pidgin semplificato divenuto una delle tre lingue ufficiali della PNG. Il motu possiede una morfologia austronesiana completa, comprendente i marcatori di persona del soggetto/oggetto, il possesso alienabile/inalienabile e il caratteristico sistema pronominale oceanico, tutti elementi che l'hiri motu ha drasticamente semplificato nel contesto del commercio coloniale. La grammatica del 1931 di Lister-Turner & Clark resta autorevole.
Dove si parla
31 parole essenziali in Motu
Acqua
ranu
/ɾanu/
Fuoco
lahi
/lahi/
Sole
dina
/dina/
Luna
hua
/hua/
Stella
hisiu
/hisiu/
Madre
sinana
/sinana/
Padre
tamana
/tamana/
Io
lau
/lau/
Tu
oi
/oi/
Nome
ladana
/ladana/
Occhio
matana
/matana/
Mano
ima
/ima/
Cuore
kudouna
/kudouna/
Amore
lalokau
/lalokau/
Albero
au
/au/
Casa
ruma
/ɾuma/
Cane
sisia
/sisia/
Gatto
gosi
/ɡosi/
Mangiare
aniani
/aniani/
Bere
inuinu
/inuinu/
Uno
ta
/ta/
Due
rua
/rua/
Ciao
namo gida
/namo ɡida/
Grazie
oi namo
/oi namo/
Buono
namo
/namo/
Fonti
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Austronesian (Malayo-Polynesian, Oceanic, Western, Papuan Tip) correlate
| Significato | Motu | Hiri Motu | Tokelauano | Figiano | Tetum | Atoni | Niueano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | wai /wai/ | bee /beː/ | oe /oe/ | vai /vai/ |
| Fuoco | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | buka /mbuka/ | ahi /ahi/ | ai /ai/ | afi /afi/ |
| Sole | dina /dina/ | dina /dina/ | la /la/ | matanisiga /matanisiŋa/ | loron /loɾon/ | manas /manas/ | lā /laː/ |
| Luna | hua /hua/ | hua /hua/ | malama /malama/ | vula /βula/ | fulan /fulan/ | fun /fun/ | mahina /mahina/ |
| Stella | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | fetu /fetu/ | kalokalo /kalokalo/ | fitun /ˈfitun/ | kfu /kfuʔ/ | fetū /feˈtuː/ |
| Madre | sinana /sinana/ | sina /sina/ | mātua /maːtua/ | tina /tina/ | inan /inan/ | ainaf /ainaf/ | matua fifine /matua fifine/ |
| Padre | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | aman /aman/ | amat /amat/ | matua taane /matua taːne/ |
| Io | lau /lau/ | lau /lau/ | au /au/ | au /au/ | ha'u /haʔu/ | au /au/ | au /au/ |
| Tu | oi /oi/ | oi /oi/ | koe /koe/ | iko /iko/ | ó /ɔ/ | ho /ho/ | koe /koe/ |
| Nome | ladana /ladana/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iŋoa/ | yaca /jaða/ | naran /ˈnaran/ | kanan /ˈkanan/ | higoa /hiˈŋoa/ |
| Occhio | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ | matan /matan/ | mata /mata/ |
| Mano | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | liga /liŋa/ | liman /liman/ | ʼniman /ʔniman/ | lima /lima/ |
| Cuore | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | fatu /fatu/ | uto /uto/ | fuan /fuan/ | nesa /nesa/ | fatu /fatu/ |
| Amore | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | loloma /loloma/ | domin /domin/ | nekat /nekat/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| Albero | au /au/ | au /au/ | lakau /lakau/ | kau /kau/ | ai /ai/ | hau /hau/ | akau /akau/ |
| Casa | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | vale /βale/ | uma /uma/ | ume /ume/ | fale /fale/ |
| Cane | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | kuli /kuli/ | koli /koli/ | asu /asu/ | asu /asu/ | kuli /kuli/ |
| Gatto | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | busa /busa/ | mose /mose/ | pusi /pusi/ |
| Mangiare | aniani /aniani/ | ania /ania/ | kai /kai/ | kana /kana/ | han /han/ | ah /ah/ | kai /kai/ |
| Bere | inuinu /inuinu/ | inua /inua/ | inu /inu/ | gunu /ŋunu/ | hemu /hemu/ | ninu /ninu/ | inu /inu/ |
| Uno | ta /ta/ | ta /ta/ | tahi /tahi/ | dua /ndua/ | ida /ida/ | mese /mese/ | taha /taha/ |
| Due | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | rua /rua/ | rua /ˈrua/ | nua /ˈnua/ | ua /ua/ |
| Ciao | namo gida /namo ɡida/ | namona /namona/ | malo ni /malo ni/ | bula /mbula/ | bondia /bondia/ | neut /neut/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| Grazie | oi namo /oi namo/ | tanikiu /tanikiu/ | fakafetai /fakafetai/ | vinaka /βinaka/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | neno biluk /neno biluk/ | fakaaue /fakaaue/ |
| Buono | namo /namo/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ | vinaka /βinaka/ | di'ak /diʔak/ | malaek /malaek/ | mitaki /mitaki/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.