Rinconada Bikol
Bicolano di Iriga
Austronesiana
Il bicolano di Iriga (bikol rinconada, autònimo rinconada) è una lingua bikol austronesiana parlata da circa 250.000 persone nel distretto di Rinconada, nella provincia di Camarines Sur, nella regione del Bicol, a Luzon, nelle Filippine. Sebbene tradizionalmente classificato come dialetto del bikol centrale (bik), il rinconada è in realtà una lingua distinta, non mutuamente intelligibile con il bikol centrale standard parlato a Naga. La sua caratteristica linguistica più distintiva è la vocale schwa ə (scritta ë in alcune ortografie), che contrasta con il sistema più semplice a cinque vocali del bikol centrale — ciò dà parole rinconada come aldəw 'sole' rispetto al bikol centrale aldaw. Il gruppo bikol comprende circa 12 varietà distinte; la trattazione moderna di Lobel (2013) classifica il rinconada tra le lingue bikol dell'entroterra. Nonostante i suoi 250.000 parlanti, il rinconada subisce la pressione del bikol centrale standard nell'istruzione e nei media.
Dove si parla
31 parole essenziali in Bicolano di Iriga
Acqua
tubig
/tubiɡ/
Fuoco
kalayo
/kalajɔ/
Sole
aldəw
/aldəw/
Luna
bulən
/bulən/
Stella
bitóon
/bituʔon/
Madre
ina
/ina/
Padre
ama
/ama/
Io
akó
/ʔako/
Tu
ikā
/ʔika/
Nome
ngaran
/ŋaran/
Occhio
mata
/mata/
Mano
kamət
/kamət/
Cuore
puso
/puso/
Amore
pagkaibəg
/paɡkaʔibəɡ/
Albero
kahoy
/kahɔj/
Casa
baləy
/baləj/
Cane
ayam
/ajam/
Gatto
kuting
/kutiŋ/
Mangiare
kaən
/kaʔən/
Bere
inum
/inum/
Uno
əsad
/əsad/
Due
darwā
/darwaː/
Ciao
kumusta
/kumusta/
Grazie
dyos mabalos
/djos mabalos/
Buono
marhəy
/maɾhəj/
Computer
kompyuter
/komˈpjutɛr/
Sushi
sushi
/ˈsuʃi/
Fonti
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Austronesian correlate
| Significato | Bicolano di Iriga | Bikol centrale | Waray | Hiligaynon | Cebuano | Tausug | Tagalog antico |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ |
| Fuoco | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajo/ | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajo/ | kayu /kaju/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ |
| Sole | aldəw /aldəw/ | saldang /salˈdaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ | adlaw /adlaw/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ |
| Luna | bulən /bulən/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ |
| Stella | bitóon /bituʔon/ | bitoon /bituʔon/ | bitoon /bituʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bituun /bituʔun/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ |
| Madre | ina /ina/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ | inahan /inahan/ | inaꞌ /inaʔ/ | ᜁᜈ /ina/ |
| Padre | ama /ama/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ | amahan /amahan/ | amaꞌ /amaʔ/ | ᜀᜋ /ama/ |
| Io | akó /ʔako/ | ako /ʔako/ | ako /ʔako/ | ako /ʔaˈko/ | ako /ʔaˈko/ | aku /aku/ | ᜀᜃᜓ /ako/ |
| Tu | ikā /ʔika/ | ika /ʔika/ | ikaw /ʔikaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ikaw /ikaw/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ |
| Nome | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngalan /ˈŋalan/ | ngalan /ˈŋalan/ | ngan /ŋan/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ |
| Occhio | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ |
| Mano | kamət /kamət/ | kamot /kamot/ | kamot /kamɔt/ | kamot /kamɔt/ | kamot /kamot/ | lima /lima/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ |
| Cuore | puso /puso/ | puso /puso/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ |
| Amore | pagkaibəg /paɡkaʔibəɡ/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ | gugma /ɡuɡma/ | gugma /ɡuɡma/ | gugma /ɡuɡma/ | lasa /lasa/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ |
| Albero | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahoj/ | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahoj/ | kahuy /kahuj/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ |
| Casa | baləy /baləj/ | harong /haɾoŋ/ | balay /balaj/ | balay /balaj/ | balay /balaj/ | bāy /baːj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ |
| Cane | ayam /ajam/ | ayam /ajam/ | ayam /ˈʔajam/ | ido /ʔidɔ/ | iro /iɾo/ | iruꞌ /iruʔ/ | ᜀᜐᜓ /aso/ |
| Gatto | kuting /kutiŋ/ | ikos /ikos/ | misay /misaj/ | kuting /kutiŋ/ | iring /iɾiŋ/ | kuting /kutiŋ/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ |
| Mangiare | kaən /kaʔən/ | kakanon /kakanon/ | kaon /kaʔon/ | kaon /kaʔɔn/ | kaon /kaʔon/ | kaun /kaʔun/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ |
| Bere | inum /inum/ | inumon /inumon/ | inom /ʔinɔm/ | inom /ʔinɔm/ | inom /inom/ | minum /minum/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ |
| Uno | əsad /əsad/ | saro /saɾo/ | usa /ʔusa/ | isa /ʔisa/ | usa /usa/ | isa /isa/ | ᜁᜐ /isa/ |
| Due | darwā /darwaː/ | duwa /duwa/ | duha /duha/ | duha /duˈha/ | duha /duˈha/ | duwa /duwa/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ |
| Ciao | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ |
| Grazie | dyos mabalos /djos mabalos/ | dios mabalos /dios mabalos/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ |
| Buono | marhəy /maɾhəj/ | marhay /maɾhaj/ | maupay /maʔupaj/ | maayo /maʔajɔ/ | maayo /maʔajo/ | marayaw /marajaw/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ |
| Computer | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | — |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | ᜊᜓᜇᜓ /ˈbuɾo/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.