Tz'unun K'iche'

אוספנטקו

Mayan

משפחהMayan דוברים~5K (endangered) כתבLatin מדינותGuatemala שפה רשמיתGuatemala חיוניותdefinitely-endangered ISO 639-3usp

Uspanteko (autonymously Tz'unun K'iche', "the language of Uspantán") is a K'ichean Mayan language of the Cuchumatanes highlands of Guatemala, spoken by around 5,000 people primarily in the Uspantán municipality of El Quiché department. Uspanteko is famous in linguistic typology for being the only Mayan language with grammatical tone — most Mayan languages have lost their original Proto-Mayan tonal contrasts, but Uspanteko has innovated a new tonal system that is used for grammatical purposes (specifically, for marking perfective aspect on certain verbs). Linguistically, Uspanteko is part of the K'ichean branch alongside K'iche' (quc), Tz'utujil (tzj), Kaqchikel (cak), and Sakapulteko (skp), but with distinct phonological and lexical features. The Uspanteko community survived the 1980s Guatemalan Civil War genocide and have maintained their language through community isolation in the Cuchumatanes mountain valleys.

היכן מדוברת

20 מילים בסיסיות באוספנטקו

מים

jaʼ

/haʔ/

אש

qʼaqʼ

/qʼaqʼ/

שמש

qʼiij

/qʼiːh/

ירח

ikʼ

/ikʼ/

אמא

nan

/nan/

אבא

tat

/tat/

לאכול

waʼ

/waʔ/

לשתות

ukʼ

/ukʼ/

אהבה

lóqʼ

/lóqʼ/

לב

kʼuʼx

/kʼuʔʃ/

עץ

cheʼ

/tʃeʔ/

בית

jaa

/haː/

כלב

tzʼiʼ

/tsʼiʔ/

חתול

mis

/mis/

יד

qʼab

/qʼab/

עין

wach

/watʃ/

שלום

saʼbʼal

/saʔbal/

תודה

maltyox

/maltjoʃ/

אחד

jun

/hun/

טוב

utz

/uts/

מקורות

השוואת מילים

בהשוואה לשפות Mayan קשורות

משמעות אוספנטקוקיצ'הקקצ׳יקלטוחולבלאיצאמאיה קלאסיתפוקומצ׳י
מים jaʼ /haʔ/ jaʼ /xaʔ/ yaʼ /jaʔ/ jaʼ /haʔ/ jaʼ /haʔ/ haʼ /haʔ/ haʼ /haʔ/
אש qʼaqʼ /qʼaqʼ/ qʼaqʼ /qʼaqʼ/ qʼaqʼ /qʼaqʼ/ kʼakʼ /kʼakʼ/ kʼakʼ /kʼakʼ/ kʼahkʼ /kʼahkʼ/ qʼaaq /qʼaːq/
שמש qʼiij /qʼiːh/ qʼij /qʼix/ qʼij /qʼix/ kʼakʼu /kʼakʼu/ kʼin /kʼin/ kʼin /kʼin/ qʼij /qʼih/
ירח ikʼ /ikʼ/ ikʼ /ikʼ/ ikʼ /ikʼ/ ixaw /iʃaw/ uj /uh/ uh /uh/ ik /ik/
אמא nan /nan/ nan /nan/ teʼ /teʔ/ nan /nan/ naʼ /naʔ/ naʼ /naʔ/ tuut /tuːt/
אבא tat /tat/ tat /tat/ tataʼ /tataʔ/ tat /tat/ tat /tat/ yuum /juːm/ ajaab /ahaːb/
לאכול waʼ /waʔ/ tijow /tixow/ waʼin /waʔin/ waʼel /waʔel/ jant /hant/ wiʼij /wiʔiχ/ wai /wai/
לשתות ukʼ /ukʼ/ ukʼaaj /ukʼaːh/ kumun /kumun/ ukʼ /ukʼ/ ukʼ /ukʼ/ ukʼ /ukʼ/ uuk /uːk/
עמוד 1/3

חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.