Maaya Tzij
מאיה קלאסית
מאיה · גרסה היסטורית / מוסתרת
ידוע גם כ: Classical Maya, Mayan
מאיה קלאסית (Chʼoltiʼ, "שפת השפלה דוברת ה-Chʼol") הייתה שפת היוקרה של תרבות המאיה העתיקה בתקופה הקלאסית (בערך 250–900 לסה"נ), ותועדה במערכת הכתב המפותחת ביותר — והיחידה שפוענחה באופן מהותי — במסואמריקה הטרום-קולומביאנית. כתב החרטומים של המאיה, מערכת לוגו-הברתית עם כ-800 סימנים שונים, תיעד היסטוריה, כרונולוגיה שושלתית, אסטרונומיה, פולחן ומיתולוגיה על מצבות, משקופים, קודקסים וכלי חרס. ההתקדמות בפענוח מאז שנות ה-50 של המאה ה-20 (קנורוזוב, פרוסקוריאקוף) אפשרה לקרוא את רוב הכתבים. השפה הספרותית הקלאסית התבססה על צ'ולאנית (אבי ה-Chʼortiʼ וה-Chol המודרניים).
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות במאיה קלאסית
מים
haʼ
/haʔ/
אש
kʼahkʼ
/kʼahkʼ/
שמש
kʼin
/kʼin/
ירח
uh
/uh/
כוכב
ek'
/eːkʼ/
אמא
naʼ
/naʔ/
אבא
yuum
/juːm/
אני
hiin
/hiːn/
אתה
hat
/hat/
שם
k'aba'
/kʼaˈɓaʔ/
עין
ich
/itʃ/
יד
kʼab
/kʼab/
לב
pixan
/piʃan/
אהבה
yaah
/jaːh/
עץ
cheʼ
/tʃeʔ/
בית
otoch
/otoːtʃ/
כלב
peekʼ
/peːkʼ/
חתול
miis
/miːs/
לאכול
weʼ
/weʔ/
לשתות
ukʼ
/ukʼ/
אחד
jun
/hun/
שתיים
cha'
/tʃaʔ/
שלום
bix a beel
/biʃ a beːl/
תודה
nibʼoolal
/nibʼoːlal/
טוב
utz
/uts/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Mayan קשורות
| משמעות | מאיה קלאסית | מאיה יוקטקית | צ'ונטל טבסקו | איצא | אוספנטקו | צ'ול | צלטל |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | haʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| אש | kʼahkʼ /kʼahkʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼajk /kʼahk/ | kʼajkʼ /kʼahkʼ/ |
| שמש | kʼin /kʼin/ | kʼiin /kʼiːn/ | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼiñ /kʼiɲ/ | kʼajkʼal /kʼahkʼal/ |
| ירח | uh /uh/ | uj /uh/ | ä /æ/ | uj /uh/ | ikʼ /ikʼ/ | uw /uw/ | u /u/ |
| כוכב | ek' /eːkʼ/ | eekʼ /eːkʼ/ | ekʼ /ʔekʼ/ | ekʼ /ekʼ/ | ch'umil /tʃʼumil/ | ekʼ /ʔekʼ/ | ekʼ /ekʼ/ |
| אמא | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | meʼ /meʔ/ |
| אבא | yuum /juːm/ | taata /taːta/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| אני | hiin /hiːn/ | teen /teːn/ | noʼon /noʔon/ | ten /ten/ | in /in/ | joñoñ /hoɲoɲ/ | joʼon /hoʔon/ |
| אתה | hat /hat/ | teech /teːtʃ/ | neʼet /neʔet/ | tech /tetʃ/ | at /at/ | jatyet /hatʲet/ | jaʼat /haʔat/ |
| שם | k'aba' /kʼaˈɓaʔ/ | kʼaabaʼ /kʼaːɓaʔ/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | b'ii /ɓiː/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | biil /ɓiːl/ |
| עין | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | wich /witʃ/ | ich /itʃ/ | wach /watʃ/ | wut /wut/ | sit /sit/ |
| יד | kʼab /kʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼä /kʼæ/ | kʼab /kʼab/ | qʼab /qʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼab /kʼab/ |
| לב | pixan /piʃan/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | pixan /piʃan/ | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | oʼtan /oʔtan/ |
| אהבה | yaah /jaːh/ | yaakuntej /jaːkunteh/ | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | yakunti /jakunti/ | lóqʼ /lóqʼ/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | kʼanbey /kʼanbej/ |
| עץ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| בית | otoch /otoːtʃ/ | naj /nah/ | otot /otot/ | nah /nah/ | jaa /haː/ | otyot /otjot/ | na /na/ |
| כלב | peekʼ /peːkʼ/ | peekʼ /peːkʼ/ | pekʼ /pekʼ/ | pekʼ /pekʼ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| חתול | miis /miːs/ | miis /miːs/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ |
| לאכול | weʼ /weʔ/ | jaant /haːnt/ | weʼ /weʔ/ | jant /hant/ | waʼ /waʔ/ | kʼux /kʼuʃ/ | weʼel /weʔel/ |
| לשתות | ukʼ /ukʼ/ | ukʼul /ukʼul/ | ukʼe /ukʼe/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ucʼ /utsʼ/ | uchʼel /utʃʼel/ |
| אחד | jun /hun/ | jun /hun/ | un /un/ | jun /hun/ | jun /hun/ | juñ /huɲ/ | jun /xun/ |
| שתיים | cha' /tʃaʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | chaʼ /tʃaʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | quiib' /kiːɓ/ | chaʼ /tʃaʔ/ | cheb /tʃeb/ |
| שלום | bix a beel /biʃ a beːl/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | bin a bel /bin a bel/ | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | saʼbʼal /saʔbal/ | kabʼ /kaɓ/ | banti winik /banti winik/ |
| תודה | nibʼoolal /nibʼoːlal/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ | dios boʼtik /dios boʔtik/ | dios bʼotik /dios botik/ | maltyox /maltjoʃ/ | wokox /wokoʃ/ | wokol awal /wokol awal/ |
| טוב | utz /uts/ | maʼalob /maʔalob/ | tsʼak /tsʼak/ | malobʼ /malob/ | utz /uts/ | utsat /utsat/ | lek /lek/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.