Motu
Austronesian (Malayo-Polynesian, Oceanic, Western, Papuan Tip)
Le motou est une langue austronésienne autochtone des Motou de la province centrale de Papouasie-Nouvelle-Guinée, centrée sur le groupe de villages de Hanuabada près de Port Moresby. La forme pure ne compte qu'environ 14 000 locuteurs actifs, mais le motou est la base lexicale du hiri motou (hmo), l'une des trois langues officielles du pays. Le motou présente une morphologie austronésienne complète — marquage personnel sujet/objet, possession aliénable/inaliénable, système pronominal typiquement océanien — que le hiri motou a fortement simplifiée dans le contexte commercial colonial. La grammaire de Lister-Turner & Clark (1931) reste l'ouvrage de référence faisant autorité.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Motu
Eau
ranu
/ɾanu/
Feu
lahi
/lahi/
Soleil
dina
/dina/
Lune
hua
/hua/
Mère
sinana
/sinana/
Père
tamana
/tamana/
Manger
aniani
/aniani/
Boire
inuinu
/inuinu/
Amour
lalokau
/lalokau/
Cœur
kudouna
/kudouna/
Arbre
au
/au/
Maison
ruma
/ɾuma/
Chien
sisia
/sisia/
Chat
gosi
/ɡosi/
Main
imana
/imana/
Œil
matana
/matana/
Bonjour
namo gida
/namo ɡida/
Merci
oi namo
/oi namo/
Un
ta
/ta/
Bon
namo
/namo/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Austronesian (Malayo-Polynesian, Oceanic, Western, Papuan Tip) apparentées
| Sens | Motu | Hiri Motu | tétoum | Fidjien | tokélaouan | Atoni | Puyuma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | bee /beː/ | wai /wai/ | vai /vai/ | oe /oe/ | enay /enai/ |
| Feu | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | ahi /ahi/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ | ai /ai/ | apuy /apui/ |
| Soleil | dina /dina/ | dina /dina/ | loron /loɾon/ | siga /siŋa/ | la /la/ | manas /manas/ | kadaw /kadaw/ |
| Lune | hua /hua/ | hua /hua/ | fulan /fulan/ | vula /βula/ | malama /malama/ | fun /fun/ | kuwalan /kuwalan/ |
| Mère | sinana /sinana/ | sina /sina/ | inan /inan/ | tina /tina/ | matua /matua/ | ainat /ainat/ | ina /ina/ |
| Père | tamana /tamana/ | tama /tama/ | aman /aman/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | amat /amat/ | ama /ama/ |
| Manger | aniani /aniani/ | ania /ania/ | han /han/ | kana /kana/ | kai /kai/ | ah /ah/ | kuman /kuman/ |
| Boire | inuinu /inuinu/ | inua /inua/ | hemu /hemu/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ | ninu /ninu/ | enpa /enpa/ |
| Amour | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | domin /domin/ | loloma /loloma/ | alofa /alofa/ | nekat /nekat/ | ulaw /ulaw/ |
| Cœur | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | fuan /fuan/ | uto /uto/ | fatu /fatu/ | nesa /nesa/ | kalumetan /kalumetan/ |
| Arbre | au /au/ | au /au/ | ai /ai/ | kau /kau/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ | kawi /kawi/ |
| Maison | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | uma /uma/ | vale /βale/ | fale /fale/ | ume /ume/ | ruma /ɾuma/ |
| Chien | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | asu /asu/ | koli /koli/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ | suwan /suwan/ |
| Chat | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | busa /busa/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mose /mose/ | kating /katiŋ/ |
| Main | imana /imana/ | imana /imana/ | liman /liman/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | ʼniman /ʔniman/ | lima /lima/ |
| Œil | matana /matana/ | matana /matana/ | matan /matan/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ | mata /mata/ |
| Bonjour | namo gida /namo ɡida/ | namona /namona/ | bondia /bondia/ | bula /mbula/ | malo ni /malo ni/ | neut /neut/ | marayas /maɾajas/ |
| Merci | oi namo /oi namo/ | tanikiu /tanikiu/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | vinaka /βinaka/ | fakafetai /fakafetai/ | neno biluk /neno biluk/ | kasapakan /kasapakan/ |
| Un | ta /ta/ | ta /ta/ | ida /ida/ | dua /ndua/ | tahi /tahi/ | mese /mese/ | sa /sa/ |
| Bon | namo /namo/ | namo /namo/ | di'ak /diʔak/ | vinaka /βinaka/ | lelei /lelei/ | malaek /malaek/ | mauruway /mauɾuwai/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.