漢語(漢代)
Chinese (Han dynasty Classical)
Sinitic (Old/Eastern Han Chinese) · historical / hidden variety
Han Dynasty Chinese (206 BCE-220 CE) represents Late Old Chinese transitioning toward Early Middle Chinese, with the Eastern Han period (25-220 CE) showing the earliest features that would crystallize in Middle Chinese rhyme tables. The Han era canonized Classical Chinese (wenyan) as the literary standard — a register that endured across East Asia for two millennia, shaping Korean hanja, Japanese kanbun, and Vietnamese chữ Hán traditions. The dynasty saw the establishment of the Imperial Academy (太学), state Confucian orthodoxy, the Shiji of Sima Qian, the Shuowen Jiezi etymological dictionary (121 CE), and clerical-script standardization that produced the modern Han-character forms.
Where it is spoken
20 core words in Chinese (Han dynasty Classical)
Water
水
/ɕiwiɪʔ/
Fire
火
/huɑiʔ/
Sun
日
/ȵit/
Moon
月
/ŋiuɑt/
Mother
母
/muːʔ/
Father
父
/biuoʔ/
Eat
食
/ʑiək/
Drink
飲
/ʔiəm/
Love
愛
/ʔɑːi/
Heart
心
/siəm/
Tree
木
/muok/
House
屋
/ʔuok/
Dog
犬
/kʰiuɛn/
Cat
貓
/mau/
Hand
手
/ɕiuʔ/
Eye
目
/miuk/
Hello
萬福
/miuɑn piuk/
Thank you
謝
/ziɛ/
One
一
/ʔiit/
Good
善
/dʑiɛn/
Sources
Words compared
Compared with related Sinitic (Old/Eastern Han Chinese) languages
| Meaning | Chinese (Han dynasty Classical) | Chinese (Tang dynasty Classical) | Old Chinese | Mlabri | Classical Chinese (Cantonese pedagogical) | Dungan | Old Khmer |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | 水 /ɕiwiɪʔ/ | 水 /ɕyɪX/ | 水 /*s.turʔ/ | om /om/ | 水 /sɵy˧˥/ | щүй /ɕy/ | ទឹក /tik/ |
| Fire | 火 /huɑiʔ/ | 火 /xuɑX/ | 火 /*qʷʰəjʔ/ | ʔus /ʔus/ | 火 /fɔ˧˥/ | хуә /xuə/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ |
| Sun | 日 /ȵit/ | 日 /ȵit/ | 日 /*C.nik/ | ŋay /ŋai/ | 日 /jɐt˨/ | жѳтў /ʐɨtʰu/ | ព្រះអាទិត្យ /preh ʔaːtit/ |
| Moon | 月 /ŋiuɑt/ | 月 /ŋʉɐt/ | 月 /*ŋʷat/ | thel /tʰel/ | 月 /jyt˨/ | юә /yə/ | ខែ /kʰae/ |
| Mother | 母 /muːʔ/ | 母 /muX/ | 母 /*məʔ/ | mɛʔ /mɛʔ/ | 母 /mou˩˧/ | ма /ma/ | មាតា /maːtaː/ |
| Father | 父 /biuoʔ/ | 父 /bɨoX/ | 父 /*paʔ/ | paʔ /paʔ/ | 父 /fu˨/ | ба /pa/ | បិតា /pitaː/ |
| Eat | 食 /ʑiək/ | 食 /ʑik/ | 食 /*mə.lək/ | ʔiʔ /ʔiʔ/ | 食 /sɪk˨/ | чы /tʂʰɨ/ | ស៊ី /siː/ |
| Drink | 飲 /ʔiəm/ | 飲 /ʔimX/ | 飲 /*qrəmʔ/ | ʔaa /ʔaː/ | 飲 /jɐm˧˥/ | хә /xə/ | ផឹក /pʰək/ |
| Love | 愛 /ʔɑːi/ | 愛 /ʔɑiH/ | 愛 /*qˤəts/ | kraʔ /kraʔ/ | 愛 /ɔi˧/ | ай /ai/ | ស្នេហា /snehaː/ |
| Heart | 心 /siəm/ | 心 /sim/ | 心 /*səm/ | kɛm /kɛm/ | 心 /sɐm˥/ | щин /ɕin/ | ហ្ឫទ័យ /hridəj/ |
| Tree | 木 /muok/ | 木 /muk/ | 木 /*C.mˤok/ | tɔn /tɔn/ | 木 /mʊk˨/ | шў /ʂu/ | ដើមឈើ /daəm tʃʰəː/ |
| House | 屋 /ʔuok/ | 屋 /ʔuk/ | 室 /*s.tit/ | tu /tu/ | 屋 /ʊk˥/ | фоңзы /faŋ tsɨ/ | គេហ /keːh/ |
| Dog | 犬 /kʰiuɛn/ | 犬 /kʰiuɛnX/ | 犬 /*kʷʰˤinʔ/ | cɛn /tɕɛn/ | 犬 /hyn˧˥/ | гу /ku/ | ឆ្កែ /tʃʰkae/ |
| Cat | 貓 /mau/ | 貓 /mæw/ | — /—/ | meo /meo/ | 貓 /mau˥/ | мау /mau/ | ឆ្មា /tʃʰmaː/ |
| Hand | 手 /ɕiuʔ/ | 手 /ɕɨuX/ | 手 /*n̥uʔ/ | tiʔ /tiʔ/ | 手 /sɐu˧˥/ | шў /ʂəu/ | ហស្ត /hast/ |
| Eye | 目 /miuk/ | 目 /muk/ | 目 /*C.muk/ | mɔt /mɔt/ | 目 /mʊk˨/ | янҗин /janʐin/ | ភ្នែក /pʰnɛːk/ |
| Hello | 萬福 /miuɑn piuk/ | 萬福 /mʉɐnH piuk/ | — /—/ | hahɔ /haho/ | 萬福 /man˨ fʊk˥/ | ни хау /ni xau/ | សួស្តី /suəsdəj/ |
| Thank you | 謝 /ziɛ/ | 謝 /ziɛH/ | 謝 /*s.ɢAk-s/ | knɔŋ /knoŋ/ | 謝 /tsɛ˨/ | дуәще /duəɕe/ | អនុមោទនា /ʔanumoːtəna/ |
| One | 一 /ʔiit/ | 一 /ʔit/ | 一 /*ʔit/ | mɔy /mɔi/ | 一 /jɐt˥/ | и /i/ | ឯក /ʔaek/ |
| Good | 善 /dʑiɛn/ | 善 /dʑiɛnX/ | 好 /*qʰˤuʔ/ | laʔ /laʔ/ | 善 /sin˨/ | хау /xau˨˦/ | ល្អ /lʔɑː/ |
Word order compared
Compare with major world languages
Compare with closely-related languages
Han readings compared
Compared with related Sinitic (Old Chinese) languages
| Character | Chinese (Han dynasty Classical) | Proto-Tibeto-Burman | Proto-Sino-Tibetan | Proto-Hmong-Mien | Proto-Austroasiatic | Proto-Japonic | Korean (DPRK) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | *ʔi[t] /*ʔi[t]/ | — | *dyiək /*dyiək/ | *ʔɨ /*ʔɨ/ | *muəjʔ /*muəjʔ/ | *pitə-tu /*pitə-tu/ | il /il/ |
| 二 | *ni[j]-s /*ni[j]-s/ | *g-nis /*g-nis/ | *nĭy /*nĭy/ | *ʔu̯i /*ʔu̯i/ | *ɓaːr /*ɓaːr/ | *puta /*puta/ | i /i/ |
| 三 | *s.rum /*s.rum/ | *g-sum /*g-sum/ | *sɨm /*sɨm/ | *pjɔu /*pjɔu/ | *peːʔ /*peːʔ/ | *mi /*mi/ | sam /sam/ |
| 四 | *s.li[j]-s /*s.li[j]-s/ | *b-ləy /*b-ləy/ | *lĭy /*lĭy/ | *plei /*plei/ | *puənʔ /*puənʔ/ | *jə /*jə/ | sa /sa/ |
| 五 | *C.ŋˤaʔ /*C.ŋˤaʔ/ | b- 形*b-ŋa /*b-ŋa/l- 形*l-ŋa /*l-ŋa/ | *ŋāH /*ŋāH/ | *prja /*prja/ | — | *itu /*itu/ | o /o/ |
| 六 | *k.ruk /*k.ruk/ | *d-k-ruk /*d-k-ruk/ | *rŭk /*rŭk/ | *kruk /*kruk/ | *pruʔ /*pruʔ/ | *mu /*mu/ | ryuk /ɾjuk̚/ |
| 七 | *[tsʰ]i[t] /*[tsʰ]i[t]/ | — | *(s-)nĭt /*(s-)nĭt/ | — | *pɔh /*pɔh/ | *nana /*nana/ | ch'il /tsʰil/ |
| 八 | *pˤret /*pˤret/ | *b-r-gyat 形*b-r-gyat /*b-r-gyat/*b-g-ryat 形*b-g-ryat /*b-g-ryat/ | *ryēt /*ryēt/ | — | *tNɕaːm /*tɲcaːm/ | *ja /*ja/ | p'al /pʰal/ |
| 九 | *[k]uʔ /*[k]uʔ/ | *d-kəw /*d-kəw/ | *kwɨH /*kwɨH/ | *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ | — | *kəkənə /*kəkənə/ | ku /ku/ |
| 十 | *t.[g]əp /*t.[g]əp/ | — | *k(ʰ)ĭp /*k(ʰ)ĭp/ | *gju̯əpD /*gju̯əpD/ | — | *təwə /*təwə/ | sip /ɕip̚/ |
| 日 | *C.nik /*C.nik/ | *nəy /*nəy/ | *nĭy /*nĭy/ | *hnu̯ɔiA /*hnu̯ɔiA/ | *tŋiːʔ /*tŋiːʔ/ | *pi /*pi/ | il /il/ |
| 月 | *[ŋ]ʷat /*[ŋ]ʷat/ | s- 形*s-la /*s-la/g- 形*g-la /*g-la/ | *(s-)lăH /*(s-)lăH/ | *hlaH /*hlaH/ | *kVcaːj /*kəcaːj/ | *tukuy /*tukui/ | wŏl /wʌl/ |
| 山 | *s-ŋrar /*s-ŋrar/ | *r-i /*r-i/ | — | — | — | *jama /*jama/ | san /san/ |
| 水 | *s.turʔ /*s.turʔ/ | — | *tujʔ /*tujʔ/ | *ʔu̯əm /*ʔu̯əm/ | *ɗaːk /*ɗaːk/ | *mintu /*mintu/ | su /su/ |
| 火 | *[qʷʰ]ˤəjʔ /*[qʷʰ]ˤəjʔ/ | *mey /*mey/ | — | — | *ʔuːs /*ʔuːs/ | *poy /*poi/ | hwa /hwa/ |
| 木 | *C.mˤok /*C.mˤok/ | — | *sĭŋ /*sĭŋ/ | *ntju̯əŋH /*ntju̯əŋH/ | *ɟɕɨːʔ /*ɟcɨːʔ/ | *kəy /*kəi/ | mok /mok̚/ |
| 土 | *tʰˤaʔ /*tʰˤaʔ/ | — | *ƛăy /*ƛăy/ | — | *teːʔ /*teːʔ/ | *tuti /*tuti/ | t'o /tʰo/ |
| 天 | *l̥ˤi[n] /*l̥ˤi[n]/ | — | — | — | — | *ama /*ama/ | ch'ŏn /tsʰʌn/ |
| 地 | *[l]ˤej-s /*lˤej-s/ | — | *ƛăy /*ƛăy/ | — | *teːʔ /*teːʔ/ | — | chi /tsi/ |
| 海 | *m̥ˤəʔ /*m̥ˤəʔ/ | — | — | — | — | *umi /*umi/ | hae /hɛ/ |
| 龍 | *[mə]-roŋ /*[mə]-roŋ/ | — | — | — | — | — | ryong /ɾjoŋ/ |
| 虎 | *qʰˤraʔ /*qʰˤraʔ/ | — | — | *tsjɔB /*tsjɔB/ | *klaːʔ /*klaːʔ/ | — | ho /ho/ |
| 犬 | *[k]ʷʰˤenʔ /*[k]ʷʰˤenʔ/ | *kʷəy /*kʷəy/ | — | *qluwX /*qluwX/ | *cɔʔ /*cɔʔ/ | *enu /*enu/ | kyŏn /kjʌn/ |
| 馬 | *mˤraʔ /*mˤraʔ/ | — | — | *mjænB /*mjænB/ | — | — | ma /ma/ |
| 鳥 | *tˤiwʔ /*tˤiwʔ/ | — | — | *m-nɔk /*m-nɔk/ | *ciːm /*ciːm/ | *təri /*təri/ | cho /tso/ |
| 魚 | *[ŋ]a /*[ŋ]a/ | *ŋ(y)a /*ŋ(y)a/ | — | *mbrəuX /*mbrəuX/ | *kaʔ /*kaʔ/ | *iwo /*iwo/ | ŏ /ʌ/ |
| 牛 | *[ŋ]ʷə /*[ŋ]ʷə/ | — | — | — | — | *usi /*usi/ | u /u/ |
| 羊 | *ɢaŋ /*ɢaŋ/ | — | — | — | — | — | yang /jaŋ/ |
| 貓 | *C.mˤraw /*C.mˤraw/ | — | — | — | — | — | myo /mjo/ |
| 人 | *ni[ŋ] /*ni[ŋ]/ | *r-mi(y) /*r-mi(y)/ | *mĭ /*mĭ/ | *lan /*ʔja/ | *kmiː /*kmiː/ | *pitə /*pitə/ | in /in/ |
| 手 | *n̥uʔ /*n̥uʔ/ | l- 形*l(y)ak /*l(y)ak/d- 形*dyak /*dyak/ | — | — | *tiːʔ /*tiːʔ/ | *ta /*ta/ | su /su/ |
| 足 | *[ts]ok /*[ts]ok/ | — | — | — | *ɟəːŋ /*ɟəːŋ/ | *asi /*asi/ | chok /tsok̚/ |
| 目 | *C.muk /*C.muk/ | *s-mik 形*s-mik /*s-mik/*s-myak 形*s-myak /*s-myak/ | — | — | *mat /*mat/ | *ma /*ma/ | mok /mok̚/ |
| 耳 | *C.nəʔ /*C.nəʔ/ | *r-na /*r-na/ | — | — | *ktɔːr /*ktɔːr/ | *mimi /*mimi/ | i /i/ |
| 口 | *kʰˤ(r)oʔ /*kʰˤ(r)oʔ/ | — | — | — | — | *kutuy /*kutui/ | ku /ku/ |
| 頭 | *[m-t]ˤo /*[m-t]ˤo/ | — | — | *S-phreiX /*S-phreiX/ | *kduəl /*kduəl/ | *kasira /*kasira/ | tu /tu/ |
| 心 | *səm /*səm/ | — | — | — | — | *kəkərə /*kəkərə/ | sim /ɕim/ |
| 血 | *m̥ˤik /*m̥ˤik/ | *s-hywəy /*s-hywəy/ | — | *ntshjamX /*ntshjamX/ | *mhaːm /*mhaːm/ | *ti /*ti/ | hyŏl /hjʌl/ |
| 肉 | *k.nuk /*k.nuk/ | *sya /*sya/ | — | — | *sɔc /*sɔc/ | *sisi /*sisi/ | yuk /juk̚/ |
| 上 | *daŋʔ-s /*daŋʔ-s/ | — | — | — | — | *upəy /*upəi/ | sang /saŋ/ |
| 下 | *gˤraʔ /*gˤraʔ/ | — | — | — | — | *sita /*sita/ | ha /ha/ |
| 中 | *truŋ /*truŋ/ | — | — | — | — | *naka /*naka/ | chung /tsuŋ/ |
| 中 | *truŋ-s /*truŋ-s/ | — | — | — | — | *atar- /*atar-/ | chung /tsuŋ/ |
| 央 | *ʔaŋ /*ʔaŋ/ | — | — | — | — | — | ang /aŋ/ |
| 左 | *[ts]ˤajʔ /*[ts]ˤajʔ/ | — | — | — | — | *pintari /*pintari/ | chwa /tswa/ |
| 右 | *[ɢ]ʷəʔ /*[ɢ]ʷəʔ/ | — | — | — | — | *minkiri /*minkiri/ | u /u/ |
| 東 | *tˤoŋ /*tˤoŋ/ | — | — | — | — | *pinkasi /*pinkasi/ | tong /toŋ/ |
| 西 | *s-nˤər /*s-nˤər/ | — | — | — | — | *nisi /*nisi/ | sŏ /sʌ/ |
| 南 | *nˤəm /*nˤəm/ | — | — | — | — | *minami /*minami/ | nam /nam/ |
| 北 | *pˤək /*pˤək/ | — | — | — | — | *kita /*kita/ | puk /puk̚/ |
| 行 | *Cə-[g]ˤraŋ /*Cə-[g]ˤraŋ/ | — | — | — | *cuːr /*cuːr/ | *ik- /*ik-/ | haeng /hɛŋ/ |
| 行 | *[g]ˤraŋ /*[g]ˤraŋ/ | — | — | — | *cuːr /*cuːr/ | *okonap- /*okonap-/ | hang /haŋ/ |
| 来 | *mə.rˤək /*mə.rˤək/ | — | — | — | — | *kə- /*kə-/ | rae /ɾɛ/ |
| 去 | *[k]ʰ(r)ap-s /*[k]ʰ(r)ap-s/ | — | — | — | — | — | kŏ /kʌ/ |
| 見 | *[k]ˤen-s /*[k]ˤen-s/ | — | — | — | — | *mi- /*mi-/ | kyŏn /kjʌn/ |
| 聞 | *mu[n] /*mu[n]/ | — | — | — | — | *kik- /*kik-/ | mun /mun/ |
| 食 | *mə-lək /*mə-lək/ | *dzya /*dzya/ | *ʒʰa /*ʒʰa/ | — | *ca(ː)ʔ /*caːʔ/ | *kup- /*kup-/ | sik /ɕik̚/ |
| 飲 | *q(r)[u]mʔ /*q(r)[u]mʔ/ | — | *dʰɨn /*dʰɨn/ | — | *ʔɔːk /*ʔɔːk/ | *nəm- /*nəm-/ | ŭm /ɯm/ |
| 走 | *[ts]ˤoʔ /*[ts]ˤoʔ/ | — | — | — | — | *pasir- /*pasir-/ | chu /tsu/ |
| 坐 | *[dz]ˤo[j]ʔ /*[dz]ˤo[j]ʔ/ | — | *tūŋ /*tūŋ/ | — | *ŋkuːʔ /*ŋkuːʔ/ | — | chwa /tswa/ |
| 立 | *k.rəp /*k.rəp/ | — | *g-ryəp /*ryəp/ | — | *cɔŋ /*cɔŋ/ | *tat- /*tat-/ | rip /ɾip̚/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.