ئۇيغۇرچە
Uyghur
Turkic
Uyghur (ئۇيغۇرچە / Uyghurche) is a Turkic language with ~10M speakers — primary language of China's Xinjiang Uyghur Autonomous Region, with significant diaspora communities in Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan, and Turkey, plus growing populations in Saudi Arabia, Australia, and the USA reflecting recent emigration. Karluk Turkic branch (sister to Uzbek), descended from the medieval Old Uyghur language of the Tarim Basin oasis kingdoms (Kashgar, Khotan, Turfan). Eight vowels in a front/back harmony system, agglutinative morphology with extensive case suffixes, and SOV word order. Currently uses Arabic-derived Uyghur Ereb Yëziqi (1983 standardization, modeled on Persian-Arabic with vowel letters); historical scripts include Old Uyghur alphabet (8th-15th c.), briefly Latin Uyghur Latin Yëziqi (1965-1983), and Cyrillic in the diaspora. UNESCO classifies as vulnerable.
Where it is spoken
20 core words in Uyghur
Water
سۇ
/su/
Fire
ئوت
/ot/
Sun
قۇياش
/qujɑʃ/
Moon
ئاي
/ɑj/
Mother
ئانا
/ɑnɑ/
Father
ئاتا
/ɑtɑ/
Eat
يېمەك
/jemɛk/
Drink
ئىچمەك
/itʃmɛk/
Love
مۇھەببەت
/muhɛbbɛt/
Heart
يۈرەك
/jyɾɛk/
Tree
دەرەخ
/dɛɾɛx/
House
ئۆي
/øj/
Dog
ئىت
/it/
Cat
مۈشۈك
/myʃyk/
Hand
قول
/qol/
Eye
كۆز
/køz/
Hello
ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم
/ɛssɑlɑmu ɛlɛjkum/
Thank you
رەھمەت
/ɾɛhmɛt/
One
بىر
/bir/
Good
ياخشى
/jɑxʃi/
Words compared
Compared with related Turkic languages
| Meaning | Uyghur | Uzbek | Azerbaijani | Kumyk | Kyrgyz | Kazakh | Turkmen |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | سۇ /su/ | suv /suv/ | su /su/ | сув /suv/ | суу /suː/ | су /suw/ | suw /suːw/ |
| Fire | ئوت /ot/ | olov /ɒlɒv/ | od /od/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ |
| Sun | قۇياش /qujɑʃ/ | quyosh /qujɒʃ/ | günəş /ɟynæʃ/ | гюн /ɡyn/ | күн /kyn/ | күн /kyn/ | gün /ɡyːn/ |
| Moon | ئاي /ɑj/ | oy /ɒj/ | ay /ɑj/ | ай /aj/ | ай /ɑj/ | ай /ɑj/ | aý /ɑːj/ |
| Mother | ئانا /ɑnɑ/ | ona /ɒnɑ/ | ana /ɑnɑ/ | ана /ana/ | эне /ene/ | ана /ɑnɑ/ | ene /ene/ |
| Father | ئاتا /ɑtɑ/ | ota /ɒtɑ/ | ata /ɑtɑ/ | ата /ata/ | ата /ɑtɑ/ | әке /æke/ | ata /ɑtɑ/ |
| Eat | يېمەك /jemɛk/ | yemoq /jemɒq/ | yemək /jemæc/ | ашамакъ /aʃamaq/ | жеш /dʒeʃ/ | жеу /ʒew/ | iýmek /iːjmek/ |
| Drink | ئىچمەك /itʃmɛk/ | ichmoq /itʃmɒq/ | içmək /ɪtʃmæc/ | ичмек /itʃmek/ | ичүү /ɪtʃyː/ | ішу /ɪʃuw/ | içmek /ɪtʃmek/ |
| Love | مۇھەببەت /muhɛbbɛt/ | sevgi /sevɡi/ | sevgi /sevɟi/ | сюйюв /syjyv/ | сүйүү /syjyː/ | махаббат /mɑxɑbbɑt/ | söýgi /søːjɡi/ |
| Heart | يۈرەك /jyɾɛk/ | yurak /juɾɑk/ | ürək /yɾæc/ | юрек /jyrek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | жүрек /ʒyɾek/ | ýürek /jyɾek/ |
| Tree | دەرەخ /dɛɾɛx/ | daraxt /dɑɾɑxt/ | ağac /ɑɣɑdʒ/ | терек /terek/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | ағаш /ɑʁɑʃ/ | agaç /ɑɡɑtʃ/ |
| House | ئۆي /øj/ | uy /uj/ | ev /ev/ | уьй /yj/ | үй /yj/ | үй /yj/ | öý /øːj/ |
| Dog | ئىت /it/ | it /it/ | it /ɪt/ | ит /it/ | ит /ɪt/ | ит /ɪt/ | it /it/ |
| Cat | مۈشۈك /myʃyk/ | mushuk /muʃuk/ | pişik /pɪʃɪc/ | мишик /miʃik/ | мышык /mɯʃɯk/ | мысық /mɯsɯq/ | pişik /pɪʃɪk/ |
| Hand | قول /qol/ | qoʻl /qol/ | əl /æl/ | къол /qol/ | кол /kol/ | қол /qol/ | el /el/ |
| Eye | كۆز /køz/ | koʻz /koz/ | göz /ɟøz/ | гёз /ɡøz/ | көз /køz/ | көз /køz/ | göz /ɡøz/ |
| Hello | ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم /ɛssɑlɑmu ɛlɛjkum/ | salom /sɑlɒm/ | salam /sɑlɑm/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /sɑlɑm/ | сәлем /sælem/ | salam /sɑlɑːm/ |
| Thank you | رەھمەت /ɾɛhmɛt/ | rahmat /ɾɑxmɑt/ | təşəkkür /tæʃecːyɾ/ | савбол /savbol/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | рахмет /ɾɑxmet/ | sagboluň /sɑɡboluŋ/ |
| One | بىر /bir/ | bir /biɾ/ | bir /bɪɾ/ | бир /bir/ | бир /bɪɾ/ | бір /bɪɾ/ | bir /biɾ/ |
| Good | ياخشى /jɑxʃi/ | yaxshi /jɑxʃi/ | yaxşı /jɑxʃɯ/ | яхшы /jaχʃə/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | жақсы /ʒɑqsɯ/ | gowy /ɡowɯ/ |
Page 1/3
Word order compared
Compare with major world languages
Uyghur
مەن
مېھمانخانىنىڭ
قارشى تەرىپىدىكى
دۇكان
-دا
كۆرگەن
كوستيۇمنى
كىيىپ كۆر
مەكچى
أنا
أريد
أن أجرب
بدلة
رأيتها
في
محل
مقابل
الفندق
我
想
试穿
酒店
对面的
商店
里
看到的
那套西装
I
want to
try on
a suit
I
saw
in
a shop
across from
the hotel
Ich
möchte
einen Anzug
anprobieren
den
ich
in einem
Geschäft
gegenüber vom
Hotel
gesehen habe
मैं
होटल
के सामने
एक दुकान
में
देखा
सूट को
पहनकर देखना
चाहता हूँ
私は
ホテルの
向かいの
お店
で
見た
スーツを
試着
したいです
Я
хочу
примерить
костюм
который
я увидел
в
магазине
напротив
отеля
Uyghur
مېنىڭ
ئىسمىم
تاناكا
اسمي
هو
تاناكا
我的
名字
是
田中
My
name
is
Tanaka
Mein
Name
ist
Tanaka
मेरा
नाम
तनाका
है
私の
名前は
田中
です
Моё
имя
—
Танака
Uyghur
مەن
ھەر ئەتىگەن
سائەت 7 دە
ناشتا
قىلىمەن
أتناول
أنا
الإفطار
كل صباح
الساعة السابعة
我
每天早上
七点
吃
早饭
I
eat
breakfast
every morning
at 7 o'clock
Ich
frühstücke
jeden Morgen
um 7 Uhr
मैं
हर सुबह
7 बजे
नाश्ता
करता हूँ
毎朝
7時に
朝ごはんを
食べます
Я
завтракаю
каждое утро
в 7 часов
Uyghur
ئەڭ يېقىن
بېكەت
قەيەردە
دۇر
أين
تقع
أقرب
محطة
最近的
车站
在
哪里
Where
is
the nearest
station
Wo
ist
der nächste
Bahnhof
सबसे नज़दीकी
स्टेशन
कहाँ
है
一番近い
駅は
どこ
です
か
Где
находится
ближайшая
станция
Uyghur
بۇ
قەھۋە
بەك
تەملىك
هذه
القهوة
لذيذة
جداً
这
咖啡
很
好喝
This
coffee
is
very
delicious
Dieser
Kaffee
ist
sehr
lecker
यह
कॉफ़ी
बहुत
स्वादिष्ट है
この
コーヒーは
とても
おいしいです
Этот
кофе
очень
вкусный
Uyghur
مەن
ئۇنىۋېرسىتېتتا
ياپون تىلىنى
ئۆگىنىمەن
أنا
أدرس
اللغة اليابانية
في الجامعة
我
在大学
学
日语
I
study
Japanese
at university
Ich
studiere
Japanisch
an der Universität
मैं
विश्वविद्यालय में
जापानी
पढ़ता हूँ
私は
大学で
日本語を
勉強しています
Я
изучаю
японский язык
в университете
Uyghur
ئەتە
ھاۋارايى
ئوچۇق
بولىدۇ
سيكون
الطقس
غداً
مشمساً
明天
天气
会
晴天
Tomorrow's
weather
will be
sunny
Morgen
wird
das Wetter
sonnig
sein
कल
मौसम
धूप वाला
होगा
明日の
天気は
晴れ
でしょう
Завтра
погода
будет
солнечной
Uyghur
ئاپام
ھەر كۈنى
كەچلىك تاماق
پىشۇرىدۇ
تطبخ
أمي
العشاء
كل يوم
我妈妈
每天
做
晚饭
My mother
cooks
dinner
every day
Meine Mutter
kocht
jeden Tag
Abendessen
मेरी माँ
हर रोज़
रात का खाना
बनाती है
お母さんは
毎日
夕食を
作ります
Моя мама
готовит
ужин
каждый день
Uyghur
مەن
كېلەر
يىلى
ياپونىيە
گە
بارماقچى
أنا
أريد
أن أذهب
إلى
اليابان
العام
القادم
我
明
年
想
去
日本
I
want to
go
to
Japan
next
year
Ich
möchte
nächstes
Jahr
nach
Japan
fahren
मैं
अगले
साल
जापान
जाना
चाहता हूँ
私は
来
年
日本
に
行き
たいです
Я
хочу
поехать
в
Японию
в следующем
году
Uyghur
سىز
ئىنگلىزچە
سۆزلىيە
ئالامسىز
هل
تستطيع
التحدث
باللغة الإنجليزية
你
会
说
英语
吗
Can
you
speak
English
Können
Sie
Englisch
sprechen
आप
अंग्रेज़ी
बोल
सकते हैं
あなたは
英語が
話せ
ます
か
Вы
умеете
говорить
по-английски
Compare with closely-related languages
Mən
otelin
qarşısındakı
mağaza
-da
gördüyüm
kostyumu
geyinib yoxlamaq
istəyirəm
Мен
қонақүйдің
қарсысындағы
дүкен
-де
көрген
костюмімді
киіп көргім
келеді
Мен
мейманкананын
каршысындагы
дүкөн
-дө
көргөн
костюмду
кийип көргүм
келет
Ben
otelin
karşısındaki
dükkân
-da
gördüğüm
takım elbiseyi
denemek
istiyorum
Uyghur
مەن
مېھمانخانىنىڭ
قارشى تەرىپىدىكى
دۇكان
-دا
كۆرگەن
كوستيۇمنى
كىيىپ كۆر
مەكچى
Mənim
adım
Tanakadır
Менің
атым
Танака
Менин
атым
Танака
Benim
adım
Tanaka
dır
Uyghur
مېنىڭ
ئىسمىم
تاناكا
Mən
hər səhər
saat 7-də
səhər yeməyi
yeyirəm
Мен
әр таңертең
сағат 7-де
таңғы ас
ішемін
Мен
ар эртең менен
саат 7де
эртең мененки тамак
жейм
Ben
her sabah
saat 7'de
kahvaltı
yaparım
Uyghur
مەن
ھەر ئەتىگەن
سائەت 7 دە
ناشتا
قىلىمەن
Ən yaxın
stansiya
harada
dır
Ең жақын
бекет
қайда
екен
Эң жакын
станция
кайда
экен
En yakın
istasyon
nerede
dir
Uyghur
ئەڭ يېقىن
بېكەت
قەيەردە
دۇر
Bu
qəhvə
çox
dadlıdır
Бұл
кофе
өте
дәмді
Бул
кофе
абдан
даамдуу
Bu
kahve
çok
lezzetli
Uyghur
بۇ
قەھۋە
بەك
تەملىك
Mən
universitetdə
yapon dili
öyrənirəm
Мен
университетте
жапон тілін
оқимын
Мен
университетте
жапон тилин
окуйм
Ben
üniversitede
Japonca
çalışıyorum
Uyghur
مەن
ئۇنىۋېرسىتېتتا
ياپون تىلىنى
ئۆگىنىمەن
Sabahkı
hava
günəşli
olacaq
Ертең
ауа райы
ашық
болады
Эртеңки
аба ырайы
күнөстүү
болот
Yarının
havası
güneşli
olacak
Uyghur
ئەتە
ھاۋارايى
ئوچۇق
بولىدۇ
Anam
hər gün
şam yeməyi
bişirir
Анам
күн сайын
кешкі ас
пісіреді
Апам
күн сайын
кечки тамак
бышырат
Annem
her gün
akşam yemeği
pişirir
Uyghur
ئاپام
ھەر كۈنى
كەچلىك تاماق
پىشۇرىدۇ
Mən
gələn
il
Yaponiya
ya
getmək
istəyirəm
Мен
келесі
жылы
Жапония
ға
баруды
қалаймын
Мен
кийинки
жылы
Япония
га
баргым
келет
Ben
gelecek
yıl
Japonya
'ya
gitmek
istiyorum
Uyghur
مەن
كېلەر
يىلى
ياپونىيە
گە
بارماقچى
Siz
İngilis dilində
danışa
bilirsiniz
Сіз
ағылшынша
сөйлей
аласыз
ба
Сиз
англисче сүйлөй
аласыз
бы
Sen
İngilizce
konuşabiliyor
musun
Uyghur
سىز
ئىنگلىزچە
سۆزلىيە
ئالامسىز
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.