Хакас тілі
Khakas
Turkic
Khakas is a Siberian Turkic language spoken in the Khakas Republic on the upper Yenisei. It groups several historically distinct varieties (Sagai, Kacha, Beltir, Koibal, Kyzyl) under a single literary standard developed in the Soviet period, written in a Cyrillic-based alphabet with extra letters. Khakas preserves features rare in modern Turkic, such as remnants of pharyngealization and certain old-Turkic vowel correspondences, making it important for comparative Turkic studies.
Where it is spoken
31 core words in Khakas
Water
суғ
/suɣ/
Fire
от
/ot/
Sun
кӱн
/kyn/
Moon
ай
/aj/
Star
чылтыс
/tʃɯlˈtɯs/
Mother
иҷе
/idʑe/
Father
паба
/paba/
I
мин
/min/
You
син
/sin/
Name
ат
/at/
Eye
харах
/xarax/
Hand
хол
/xol/
Heart
чӱрек
/tɕyrek/
Love
хынығ
/xɯnɯɣ/
Tree
ағас
/aɣas/
House
иб
/ib/
Dog
адай
/adaj/
Cat
міс
/mis/
Eat
чиир
/tɕiːr/
Drink
ісерге
/iserɡe/
One
пір
/pir/
Two
ікі
/iˈki/
Hello
изеннер
/izenner/
Thank you
алғыс
/alɣɯs/
Good
чахсы
/tɕaxsɯ/
Cuckoo
кӧӧк
/køːk/
Computer
компьютер
/komˈpjuter/
Sushi
суши
/suˈʃi/
Words compared
Compared with related Turkic languages
| Meaning | Khakas | Tuvan | Altai | Shor | Tofa | Karachay-Balkar | Nogai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | суғ /suɣ/ | суг /suɣ/ | суу /suː/ | су /su/ | суғ /suɣ/ | суу /suw/ | сув /suv/ |
| Fire | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Sun | кӱн /kyn/ | хүн /xyn/ | кӱн /kyn/ | кӱн /kʉn/ | хүн /xyn/ | кюн /kyn/ | күн /kyn/ |
| Moon | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ |
| Star | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ | сылдыс /sɯlˈdɯs/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | чылтыс /tʃɯltɯs/ | сылдыс /sɯldɯs/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | юлдыз /juldɯz/ |
| Mother | иҷе /idʑe/ | ава /ava/ | эне /ene/ | эне /ene/ | ийе /ije/ | ана /ana/ | ана /ana/ |
| Father | паба /paba/ | ача /atɕa/ | ада /ada/ | ада /ɑdɑ/ | ача /atʃa/ | ата /ata/ | атай /ataj/ |
| I | мин /min/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ |
| You | син /sin/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| Name | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ |
| Eye | харах /xarax/ | карак /karak/ | кӧс /køs/ | қарақ /qɑrɑq/ | карак /karak/ | кёз /køz/ | коьз /køz/ |
| Hand | хол /xol/ | хол /xol/ | кол /kol/ | қол /qol/ | хол /xol/ | къол /qol/ | къол /qol/ |
| Heart | чӱрек /tɕyrek/ | чүрек /tɕyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | чӱрек /tʃʉrek/ | чүрек /tʃyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | юрек /jyrek/ |
| Love | хынығ /xɯnɯɣ/ | ынакшыл /ɯnakʃɯl/ | сӱӱш /syːʃ/ | сӱве /sʉve/ | — /—/ | сюймеклик /syjmeklik/ | суьюв /syjyv/ |
| Tree | ағас /aɣas/ | ыяш /ɯjaʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | ағаш /ɑɣɑʃ/ | ыъаш /ɯʔaʃ/ | терек /terek/ | терек /terek/ |
| House | иб /ib/ | бажың /baʒɯŋ/ | айыл /ajɯl/ | ӧй /øj/ | өг /øɣ/ | юй /yj/ | уьй /yj/ |
| Dog | адай /adaj/ | ыт /ɯt/ | ийт /ijt/ | адай /ɑdɑj/ | ыът /ɯʔt/ | ит /it/ | ит /it/ |
| Cat | міс /mis/ | диис /diːs/ | киске /kiske/ | мъскъ /mɯsqɯ/ | — /—/ | киштик /kiʃtik/ | мысык /məsəq/ |
| Eat | чиир /tɕiːr/ | чиир /tɕiːr/ | јиир /dʒiːr/ | чии /tʃiː/ | чиир /tʃiːr/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | аш /aʃ/ |
| Drink | ісерге /iserɡe/ | ижер /iʒer/ | ичер /itʃer/ | иш /iʃ/ | иъжер /iʔʒer/ | ичерге /itʃerɡe/ | иш /iʃ/ |
| One | пір /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | пир /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ |
| Two | ікі /iˈki/ | ийи /iˈji/ | эки /eˈki/ | ийги /ijɡi/ | ийи /iji/ | эки /eˈki/ | эки /eki/ |
| Hello | изеннер /izenner/ | экии /ekiː/ | эзен /ezen/ | сәләм /sæləm/ | — /—/ | салам /salam/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ |
| Thank you | алғыс /alɣɯs/ | четтирдим /tɕetːirdim/ | быйан /bɯjan/ | рахмат /rɑxmɑt/ | — /—/ | сау бол /saw bol/ | сав бол /sav bol/ |
| Good | чахсы /tɕaxsɯ/ | эки /eki/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | чақшы /tʃɑqʃɯ/ | эъки /eʔki/ | ариу /ariw/ | яксы /jaksə/ |
| Cuckoo | кӧӧк /køːk/ | хек /xek/ | кӱӱк /kyːk/ | кӧӧк /køːk/ | — | гугук /ɡuˈɡuk/ | коькек /køˈkek/ |
| Computer | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | — | — | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | — | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.