Na vosa vakaviti
斐济语
南岛语系
斐济语(Na Vosa Vakaviti)是属于东斐济语支的南岛语,在2013年宪法下是斐济的官方语言(与英语和斐济印地语并列),在斐济约330个岛屿上有约64万说话者。标准斐济语以巴瓦方言(巴瓦岛,历史上的政治中心)为基础。在语言学上以包含式与排他式第一人称代词区分(keimami "不包括你的我们" vs eda "包括你的我们")、三数标记(除单数、双数、复数外——4向对比)、区分食用/饮用/家族/一般所有权的精致所有格分类词系统、复杂的呼格-处格体系为特征。拉丁字母正字法由1830年代卫理公会传教士开发;前鼻化塞音使用二合字母(mb /ᵐb/、nd /ⁿd/、ng /ŋ/、q /ᵑɡ/),元音长度使用长音符号。卫理公会斐济语圣经(1864年新约,1864年完整版)标准化了文学语言。meke(吟唱的舞蹈-叙事)和 bati(武士史诗)的强大口头传统保存着传统知识。
使用地区
斐济语的31个核心词
水
wai
/wai/
火
buka
/mbuka/
太阳
matanisiga
/matanisiŋa/
月亮
vula
/βula/
星
kalokalo
/kalokalo/
母亲
tina
/tina/
父亲
tama
/tama/
我
au
/au/
你
iko
/iko/
名字
yaca
/jaða/
眼睛
mata
/mata/
手
liga
/liŋa/
心
uto
/uto/
爱
loloma
/loloma/
树
kau
/kau/
房子
vale
/βale/
狗
koli
/koli/
猫
pusi
/pusi/
吃
kana
/kana/
喝
gunu
/ŋunu/
一
dua
/ndua/
二
rua
/rua/
你好
bula
/mbula/
谢谢
vinaka
/βinaka/
好
vinaka
/βinaka/
电脑
kompiuta
/kompiˈuta/
来源
单词比较
与Austronesian相关语言比较
| 含义 | 斐济语 | 纽埃语 | 托克劳语 | 汤加语 | 图瓦卢语 | 希里莫图语 | 萨摩亚语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ |
| 火 | buka /mbuka/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ |
| 太阳 | matanisiga /matanisiŋa/ | lā /laː/ | la /la/ | laʻā /laʔaː/ | laa /laː/ | dina /dina/ | lā /laː/ |
| 月亮 | vula /βula/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | māhina /maːhina/ | masina /masina/ | hua /hua/ | māsina /maːsina/ |
| 星 | kalokalo /kalokalo/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | hisiu /hisiu/ | fetū /fetuː/ |
| 母亲 | tina /tina/ | matua fifine /matua fifine/ | mātua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | maatua /maːtua/ | sina /sina/ | tinā /tinaː/ |
| 父亲 | tama /tama/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tamā /tamaː/ |
| 我 | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | lau /lau/ | a'u /aʔu/ |
| 你 | iko /iko/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | oi /oi/ | 'oe /ʔoe/ |
| 名字 | yaca /jaða/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iŋoa/ |
| 眼睛 | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ |
| 手 | liga /liŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | lima /lima/ |
| 心 | uto /uto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | kudouna /kudouna/ | loto /loto/ |
| 爱 | loloma /loloma/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | alofa /alofa/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ |
| 树 | kau /kau/ | akau /akau/ | lakau /lakau/ | ʻakau /ʔakau/ | laakau /laːkau/ | au /au/ | laʻau /laʔau/ |
| 房子 | vale /βale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ |
| 狗 | koli /koli/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kuli /kuli/ | sisia /sisia/ | maile /maile/ |
| 猫 | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| 吃 | kana /kana/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ania /ania/ | ʻai /ʔai/ |
| 喝 | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inua /inua/ | inu /inu/ |
| 一 | dua /ndua/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ |
| 二 | rua /rua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /ˈlua/ | rua /rua/ | lua /lua/ |
| 你好 | bula /mbula/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | malo ni /malo ni/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | taalofa /taːlofa/ | namona /namona/ | talofa /talofa/ |
| 谢谢 | vinaka /βinaka/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | fakafetai /fakafetai/ | tanikiu /tanikiu/ | faʻafetai /faʔafetai/ |
| 好 | vinaka /βinaka/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ |
| 电脑 | kompiuta /kompiˈuta/ | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ |
语序比较
与世界主要语言比较
与谱系相近的语言比较
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。