Lea faka-Tonga
汤加语
南岛语系(波利尼西亚语族)
汤加语(lea fakatonga)是波利尼西亚语系汤加语支的一种语言(已消亡的纽阿福欧语的姊妹语言),是汤加王国的官方语言(与英语并列),在汤加境内约有18.7万使用者,此外在新西兰(约3万)、澳大利亚(约2.5万)、美国(约5万,尤以犹他州和加利福尼亚州为多)等地的侨民社群中亦有分布。汤加以其为少数从未被完全殖民的太平洋国家之一而著称——虽在1900年至1970年间处于英国保护之下,却保留了君主制,也从未经历过夏威夷或新西兰那般规模的欧洲人定居。语言上以作格-通格的格标记系统为特征,这是萨摩亚语、纽埃语、图瓦卢语等西(核心)波利尼西亚语言的共同特点,只有夏威夷语、毛利语、塔希提语等东波利尼西亚语言才是宾格型的;此外还有区分定指与非定指的重音系统。拉丁字母正字法由1830年代的卫斯理宗传教士制定,使用ʻokina(声门塞音)和表示元音长度的长音符。其丰富的口传传统(faiva,"表演艺术")涵盖演说、舞蹈(如kailao战舞)与吟诵;站立舞蹈lakalaka自2008年起列入联合国教科文组织非物质文化遗产名录。
使用地区
汤加语的31个核心词
水
vai
/vai/
火
afi
/afi/
太阳
laʻā
/laʔaː/
月亮
māhina
/maːhina/
星
fetuʻu
/fetuʔu/
母亲
faʻē
/faʔeː/
父亲
tamai
/tamai/
我
au
/au/
你
koe
/koe/
名字
hingoa
/hiŋoa/
眼睛
mata
/mata/
手
nima
/nima/
心
loto
/loto/
爱
ʻofa
/ʔofa/
树
ʻakau
/ʔakau/
房子
fale
/fale/
狗
kulī
/kuliː/
猫
pusi
/pusi/
吃
kai
/kai/
喝
inu
/inu/
一
taha
/taha/
二
ua
/ua/
你好
mālō e lelei
/maːloː e lelei/
谢谢
mālō
/maːloː/
好
lelei
/lelei/
电脑
komipiuta
/komiˈpiuta/
来源
单词比较
与Austronesian (Polynesian)相关语言比较
| 含义 | 汤加语 | 瓦利斯语 | 托克劳语 | 萨摩亚语 | 纽埃语 | 图瓦卢语 | 东富图纳语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| 火 | afi /afi/ | afi /aˈfi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /ˈafi/ |
| 太阳 | laʻā /laʔaː/ | laʻā /laˈʔaː/ | la /la/ | lā /laː/ | lā /laː/ | laa /laː/ | la'ā /laˈʔaː/ |
| 月亮 | māhina /maːhina/ | māhina /maːˈhina/ | malama /malama/ | māsina /maːsina/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | māsina /maːˈsina/ |
| 星 | fetuʻu /fetuʔu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetu /fetu/ | fetū /fetuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu'u /feˈtuʔu/ |
| 母亲 | faʻē /faʔeː/ | faʻē /faˈʔeː/ | mātua /maːtua/ | tinā /tinaː/ | matua fifine /matua fifine/ | maatua /maːtua/ | tinana /tiˈnana/ |
| 父亲 | tamai /tamai/ | tāmai /taːˈmai/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | tamana /taˈmana/ |
| 我 | au /au/ | au /au/ | au /au/ | a'u /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| 你 | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /ˈkoe/ |
| 名字 | hingoa /hiŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ |
| 眼睛 | mata /mata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /ˈmata/ |
| 手 | nima /nima/ | nima /ˈnima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /ˈlima/ |
| 心 | loto /loto/ | mafu /ˈmafu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | mafu /ˈmafu/ |
| 爱 | ʻofa /ʔofa/ | ʻofa /ˈʔofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | alofa /aˈlofa/ |
| 树 | ʻakau /ʔakau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ | lakau /lakau/ | laʻau /laʔau/ | akau /akau/ | laakau /laːkau/ | la'akau /laʔaˈkau/ |
| 房子 | fale /fale/ | fale /ˈfale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /ˈfale/ |
| 狗 | kulī /kuliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kulī /kuˈliː/ |
| 猫 | pusi /pusi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pūsi /ˈpuːsi/ |
| 吃 | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| 喝 | inu /inu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /ˈinu/ |
| 一 | taha /taha/ | tahi /ˈtahi/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | tasi /ˈtasi/ |
| 二 | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /ˈlua/ | lua /ˈlua/ |
| 你好 | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | malo ni /malo ni/ | talofa /talofa/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | taalofa /taːlofa/ | mālō /maːˈloː/ |
| 谢谢 | mālō /maːloː/ | mālō /maːˈloː/ | fakafetai /fakafetai/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːˈloː/ |
| 好 | lelei /lelei/ | lelei /leˈlei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ | lei /lei/ | mālie /maːˈlie/ |
| 电脑 | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — | masini /maˈsini/ |
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。