ʻŌlelo Hawaiʻi
夏威夷语
南岛语系(波利尼西亚语族)
别名: Hawaiian
夏威夷语(ʻōlelo Hawaiʻi)是波利尼西亚语族马克萨斯语支(东波利尼西亚语群,与塔希提语和马克萨斯语为姊妹语言)的语言,是夏威夷群岛的原住民语言,并与英语同为夏威夷州的官方语言(1978年宪法)。1896年至1986年间该语言在学校被禁用,到20世纪后期使用者已减少至约2千人(多为尼豪岛的老年人)。自1983年起,通过“普纳纳·雷欧”(语言巢)学前教育运动和“库拉·凯阿普尼·夏威夷”沉浸式学校体系推动复兴,使用者已回升至约2万4千人(多为学习者;尼豪岛的母语者仅存约200人)。从语言学上看,夏威夷语拥有所有主要语言中最小的音位系统,共13个音位(5个元音+8个辅音——h、k、l、m、n、p、w、ʻokina/声门塞音)。正字法使用表示声门塞音的ʻokina(ʻ,如Hawaiʻi)和表示元音长度的kahakō(长音符,如ʻōlelo)。语序为动词居首的VSO型,具有繁复的领属分类词和主格—宾格的格标记系统。皇家夏威夷爱国联盟(Hui Aloha ʻĀina)与1893年王朝被推翻的历史叙事,是语言活动的核心。
使用地区
夏威夷语的31个核心词
水
wai
/wai/
火
ahi
/ahi/
太阳
lā
/laː/
月亮
mahina
/mɐˈhina/
星
hōkū
/ˈhoːkuː/
母亲
makuahine
/makuˈahine/
父亲
makuakāne
/makuaˈkaːne/
我
au
/ɐu/
你
ʻoe
/ʔoe/
名字
inoa
/iˈnoa/
眼睛
maka
/ˈmaka/
手
lima
/ˈlima/
心
puʻuwai
/puʔuˈwai/
爱
aloha
/ɐˈloha/
树
lāʻau
/laːˈʔau/
房子
hale
/ˈhale/
狗
ʻīlio
/ʔiːˈlio/
猫
pōpoki
/ˈpoːpoki/
吃
ʻai
/ʔai/
喝
inu
/inu/
一
ʻekahi
/ʔeˈkahi/
二
lua
/ˈlua/
你好
aloha
/ɐˈloha/
谢谢
mahalo
/mɐˈhalo/
好
maikaʻi
/maiˈkaʔi/
汪汪
ʻaoa
/ʔaˈoa/
电脑
lolouila
/lolouˈila/
来源
单词比较
与Austronesian (Polynesian)相关语言比较
| 含义 | 夏威夷语 | 东富图纳语 | 普卡普卡语 | 图瓦卢语 | 纽埃语 | 萨摩亚语 | 瓦利斯语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | wai /wai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| 火 | ahi /ahi/ | afi /ˈafi/ | awi /ˈawi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /aˈfi/ |
| 太阳 | lā /laː/ | la'ā /laˈʔaː/ | la /la/ | laa /laː/ | lā /laː/ | lā /laː/ | laʻā /laˈʔaː/ |
| 月亮 | mahina /mɐˈhina/ | māsina /maːˈsina/ | malama /maˈlama/ | masina /masina/ | mahina /mahina/ | māsina /maːsina/ | māhina /maːˈhina/ |
| 星 | hōkū /ˈhoːkuː/ | fetu'u /feˈtuʔu/ | wetū /wetuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| 母亲 | makuahine /makuˈahine/ | tinana /tiˈnana/ | mama /ˈmama/ | maatua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ | tinā /tinaː/ | faʻē /faˈʔeː/ |
| 父亲 | makuakāne /makuaˈkaːne/ | tamana /taˈmana/ | matua /maˈtua/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ | tamā /tamaː/ | tāmai /taːˈmai/ |
| 我 | au /ɐu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | a'u /aʔu/ | au /au/ |
| 你 | ʻoe /ʔoe/ | koe /ˈkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ |
| 名字 | inoa /iˈnoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ |
| 眼睛 | maka /ˈmaka/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /ˈmata/ |
| 手 | lima /ˈlima/ | lima /ˈlima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /ˈnima/ |
| 心 | puʻuwai /puʔuˈwai/ | mafu /ˈmafu/ | loto /ˈloto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | mafu /ˈmafu/ |
| 爱 | aloha /ɐˈloha/ | alofa /aˈlofa/ | aloa /aˈloa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ˈʔofa/ |
| 树 | lāʻau /laːˈʔau/ | la'akau /laʔaˈkau/ | lākau /laːˈkau/ | laakau /laːkau/ | akau /akau/ | laʻau /laʔau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ |
| 房子 | hale /ˈhale/ | fale /ˈfale/ | wale /ˈwale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /ˈfale/ |
| 狗 | ʻīlio /ʔiːˈlio/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kulī /kuˈliː/ |
| 猫 | pōpoki /ˈpoːpoki/ | pūsi /ˈpuːsi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /ˈpusi/ |
| 吃 | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ |
| 喝 | inu /inu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /ˈinu/ |
| 一 | ʻekahi /ʔeˈkahi/ | tasi /ˈtasi/ | tayi /ˈtaji/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | tahi /ˈtahi/ |
| 二 | lua /ˈlua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /lua/ |
| 你好 | aloha /ɐˈloha/ | mālō /maːˈloː/ | kia orana /kia oˈɾana/ | taalofa /taːlofa/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | talofa /talofa/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ |
| 谢谢 | mahalo /mɐˈhalo/ | mālō /maːˈloː/ | meitaki /meiˈtaki/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ | faʻafetai /faʔafetai/ | mālō /maːˈloː/ |
| 好 | maikaʻi /maiˈkaʔi/ | mālie /maːˈlie/ | lelei /leˈlei/ | lei /lei/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | lelei /leˈlei/ |
| 汪汪 | ʻaoa /ʔaˈoa/ | — | — | — | — | — | — |
| 电脑 | lolouila /lolouˈila/ | masini /maˈsini/ | — | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ | — |
语序比较
与世界主要语言比较
与谱系相近的语言比较
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。