Tiv
蒂夫語
尼日爾-剛果語系
提夫語(Tiv)係提夫族嘅主要語言,提夫族係尼日利亞中部最大嘅非豪薩-富拉尼人口,約有500萬使用者,集中喺貝努埃州嘅格博科同馬庫爾迪一帶。喺語言學上,提夫語屬於班圖類(Bantoid)之下嘅提夫類(Tivoid)次群(係班圖語族嘅姊妹分支),但大部分其他提夫類語言都喺喀麥隆,令提夫語喺自己嘅次群入面喺地理上孤立。提夫語有典型嘅尼日-剛果語特徵:名詞類別系統(約10類)、聲調(3個聲調並有降階downstep),以及SVO語序。亞伯拉罕(Abraham)1940年嘅《提夫語-英語詞典》(Tiv-English Dictionary)至今仍係奠基性嘅參考著作。提夫語自1930年代起就有深厚嘅文學傳統,主要作品包括《提夫語新約》(1936年)同提夫語報紙《Tion》。
使用地區
蒂夫語嘅31個核心詞
水
mngerem
/mŋɡɛɾɛm/
火
usu
/usu/
日頭
iyange
/ijaŋɡe/
月光
uwer
/uwɛɾ/
星
ishan
/iˈʃan/
母親
ngo
/ŋɡo/
父親
ter
/tɛɾ/
我
mo
/mɔ/
你
we
/we/
名
iti
/iˈti/
眼
ishe
/iʃe/
手
ave
/ave/
心
ishima
/iʃima/
愛
dooshima
/doːʃima/
樹
kon
/kon/
屋
ya
/ja/
狗
iyou
/ijou/
貓
anyam
/aɲam/
食
yan
/jan/
飲
mba
/mba/
一
mom
/mom/
二
uhar
/uˈhar/
你好
m sugh
/m suɣ/
多謝
m sugh u
/m suɣ u/
好
dedoo
/dedoː/
來源
單詞比較
同Niger-Congo相關語言比較
| 意思 | 蒂夫語 | 金本杜語 | 剛果語 | 盧巴-卡賽語 | 艾馬拉語 | 祖魯語 | 隆達語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | mngerem /mŋɡɛɾɛm/ | menha /meɲa/ | maza /maza/ | mâyi /maːji/ | uma /uma/ | amanzi /amanzi/ | meji /medʒi/ |
| 火 | usu /usu/ | tubia /tubja/ | tiya /tija/ | kapia /kapia/ | nina /nina/ | umlilo /umlilo/ | kesi /kesi/ |
| 日頭 | iyange /ijaŋɡe/ | muanya /mwaɲa/ | ntangu /ntaŋɡu/ | dîba /diːba/ | inti /inti/ | ilanga /ilaŋɡa/ | itaŋwa /itaŋwa/ |
| 月光 | uwer /uwɛɾ/ | ngonde /ŋɡonde/ | ngonda /ŋɡonda/ | ngondo /ŋɡondo/ | phaxsi /pʰaχsi/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | kakweji /kakwedʒi/ |
| 星 | ishan /iˈʃan/ | tetembwa /teˈtembwa/ | mbwetete /mbwetete/ | mutoto /mutoto/ | warawara /waɾawaɾa/ | inkanyezi /iŋkaˈɲeːzi/ | katumbwa /katumbwa/ |
| 母親 | ngo /ŋɡo/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | mama /mama/ | umama /umama/ | mama /mama/ |
| 父親 | ter /tɛɾ/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | tata /tata/ | ubaba /uɓaɓa/ | tata /tata/ |
| 我 | mo /mɔ/ | eme /eme/ | mono /mono/ | meme /meme/ | naya /naja/ | mina /ˈmiːna/ | ami /ami/ |
| 你 | we /we/ | eie /eje/ | ngeye /ŋɡeje/ | wewe /wewe/ | juma /huma/ | wena /ˈweːna/ | eyi /eji/ |
| 名 | iti /iˈti/ | dijina /diˈʒina/ | nkumbu /nkumbu/ | dîna /diːna/ | suti /suti/ | igama /iˈɡaːma/ | ijina /idʒina/ |
| 眼 | ishe /iʃe/ | dixi /diʃi/ | disu /disu/ | dîsu /diːsu/ | nayra /najɾa/ | iso /iso/ | disu /disu/ |
| 手 | ave /ave/ | lukwaku /lukwaku/ | koko /koko/ | tshianza /tʃianza/ | ampara /ampaɾa/ | isandla /isandɮa/ | chikasa /tʃikasa/ |
| 心 | ishima /iʃima/ | muxima /muʃima/ | ntima /ntima/ | mucima /mutʃima/ | chuyma /tʃujma/ | inhliziyo /inɬizijo/ | muchima /mutʃima/ |
| 愛 | dooshima /doːʃima/ | henda /henda/ | zola /zola/ | dinanga /dinaŋɡa/ | munasiña /munasiɲa/ | uthando /utʰando/ | kukeŋa /kukeŋa/ |
| 樹 | kon /kon/ | mukune /mukune/ | nti /nti/ | mutshi /mutʃi/ | quqa /quqa/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | mutondu /mutondu/ |
| 屋 | ya /ja/ | inzo /inzo/ | nzo /nzo/ | nzubu /nzubu/ | uta /uta/ | indlu /indɮu/ | itala /itala/ |
| 狗 | iyou /ijou/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | anu /anu/ | inja /indʒa/ | kawa /kawa/ |
| 貓 | anyam /aɲam/ | kasalu /kasalu/ | nyau /ɲau/ | nyao /ɲao/ | phisi /pʰisi/ | ikati /ikati/ | — /—/ |
| 食 | yan /jan/ | kudya /kudja/ | ku dia /ku dja/ | kudia /kudia/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | ukudla /ukuɮa/ | kudya /kudja/ |
| 飲 | mba /mba/ | kunwa /kunwa/ | ku nua /ku nwa/ | kunua /kunua/ | umaña /umaɲa/ | ukuphuza /ukupʰuza/ | kunwa /kunwa/ |
| 一 | mom /mom/ | -moxi /moʃi/ | mosi /mosi/ | umue /umue/ | maya /maja/ | kunye /kuɲe/ | wumu /wumu/ |
| 二 | uhar /uˈhar/ | -iadi /jaːdi/ | zole /zole/ | bibidi /bibidi/ | paya /paja/ | kubili /kuˈɓili/ | ayedi /ajedi/ |
| 你好 | m sugh /m suɣ/ | kiebi /kiebi/ | mboté /mbote/ | moyo /mojo/ | kamisaki /kamisaki/ | sawubona /sawuɓona/ | mwani /mwani/ |
| 多謝 | m sugh u /m suɣ u/ | kishukutu /kiʃukutu/ | matondo /matondo/ | tuasakidila /tuasakidila/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ | nasakalili /nasakalili/ |
| 好 | dedoo /dedoː/ | kiá /kja/ | mbote /mbote/ | bimpe /bimpe/ | suma /suma/ | kuhle /kuɬe/ | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ |
頁 1/4
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。