Hiri Motu
希里莫圖語
Austronesian
Hiri Motu (Police Motu) is a simplified contact variety of the Motu language of Papua New Guinea, originally developed as a trade lingua franca for the Hiri trading expeditions between the Motu people of Port Moresby and the Gulf Province peoples. The variety was further simplified and standardized by the Royal Papuan Constabulary (Police Motu) and Australian colonial administration in the 19th-early 20th centuries to serve as a regional lingua franca. Hiri Motu became one of three official languages of Papua New Guinea under the 1975 Independence Constitution, alongside English and Tok Pisin. However, since independence Hiri Motu has been steadily losing ground to Tok Pisin (tpi), which has emerged as the dominant pan-PNG lingua franca, particularly in younger generations. Linguistically, Hiri Motu uses simplified Motu phonology and grammar with Australian English-derived loanwords for modern technology.
使用地區
希里莫圖語嘅20個核心詞
水
ranu
/ɾanu/
火
lahi
/lahi/
日頭
dina
/dina/
月光
hua
/hua/
母親
sina
/sina/
父親
tama
/tama/
食
ania
/ania/
飲
inua
/inua/
愛
lalokau
/lalokau/
心
kudouna
/kudouna/
樹
au
/au/
屋
ruma
/ɾuma/
狗
sisia
/sisia/
貓
pusi
/pusi/
手
imana
/imana/
眼
matana
/matana/
你好
namona
/namona/
多謝
tanikiu
/tanikiu/
一
ta
/ta/
好
namo
/namo/
來源
單詞比較
同Austronesian相關語言比較
| 意思 | 希里莫圖語 | 莫圖語 | 斐濟語 | 卑南語 | 托克勞語 | 托巴巴塔克語 | 薩摩亞語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ | enay /enai/ | vai /vai/ | aek /aek/ | vai /vai/ |
| 火 | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | buka /mbuka/ | apuy /apui/ | afi /afi/ | api /api/ | afi /afi/ |
| 日頭 | dina /dina/ | dina /dina/ | siga /siŋa/ | kadaw /kadaw/ | la /la/ | mata ni ari /mata ni ari/ | lā /laː/ |
| 月光 | hua /hua/ | hua /hua/ | vula /βula/ | kuwalan /kuwalan/ | malama /malama/ | bulan /bulan/ | māsina /maːsina/ |
| 母親 | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tina /tina/ | ina /ina/ | matua /matua/ | ina /ina/ | tinā /tinaː/ |
| 父親 | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | ama /ama/ | tamana /tamana/ | ama /ama/ | tamā /tamaː/ |
| 食 | ania /ania/ | aniani /aniani/ | kana /kana/ | kuman /kuman/ | kai /kai/ | mangan /maŋan/ | ʻai /ʔai/ |
| 飲 | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | gunu /ŋunu/ | enpa /enpa/ | inu /inu/ | minum /minum/ | inu /inu/ |
| 愛 | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | loloma /loloma/ | ulaw /ulaw/ | alofa /alofa/ | holong /holoŋ/ | alofa /alofa/ |
| 心 | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | uto /uto/ | kalumetan /kalumetan/ | fatu /fatu/ | roha /roha/ | loto /loto/ |
| 樹 | au /au/ | au /au/ | kau /kau/ | kawi /kawi/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ | laʻau /laʔau/ |
| 屋 | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | vale /βale/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | jabu /dʒabu/ | fale /fale/ |
| 狗 | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | koli /koli/ | suwan /suwan/ | kuli /kuli/ | biang /biaŋ/ | maile /maile/ |
| 貓 | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | kating /katiŋ/ | pusi /pusi/ | huting /hutiŋ/ | pusi /pusi/ |
| 手 | imana /imana/ | imana /imana/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ |
| 眼 | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| 你好 | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | bula /mbula/ | marayas /maɾajas/ | malo ni /malo ni/ | horas /horas/ | talofa /talofa/ |
| 多謝 | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | vinaka /βinaka/ | kasapakan /kasapakan/ | fakafetai /fakafetai/ | mauliate /mauliate/ | faʻafetai /faʔafetai/ |
| 一 | ta /ta/ | ta /ta/ | dua /ndua/ | sa /sa/ | tahi /tahi/ | sada /sada/ | tasi /tasi/ |
| 好 | namo /namo/ | namo /namo/ | vinaka /βinaka/ | mauruway /mauɾuwai/ | lelei /lelei/ | denggan /deŋɡan/ | lelei /lelei/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。