Tu'un Sávi
Tiếng Mixtec Metlatónoc
ngữ hệ Oto-Mangue
Tiếng Mixtec Metlatónoc (tự danh Tu'un Sávi, "Tiếng nói của Người Mưa") là một biến thể Mixtec của vùng La Montaña ở phía đông Guerrero, Mexico, với khoảng 25.000 người nói. Nó thuộc phức hợp ngôn ngữ Mixtec của ngữ hệ Otomangue, cùng chung nguồn gốc với hàng chục biến thể Mixtec không thông hiểu lẫn nhau được nói khắp Oaxaca, Guerrero và Puebla. Giống như mọi tiếng Mixtec, nó là ngôn ngữ thanh điệu (3 thanh điệu đối lập) và mang phong cách thơ ghép đôi đặc trưng của tiếng Mixtec dùng trong diễn thuyết nghi lễ. Người nói tiếng Metlatónoc đối mặt với áp lực di cư nghiêm trọng — nhiều người là lao động nông nghiệp thời vụ ở miền bắc Mexico và California, Hoa Kỳ, nơi họ hình thành một cộng đồng bản địa hải ngoại quan trọng tổ chức dưới Frente Indígena de Organizaciones Binacionales (FIOB).
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Mixtec Metlatónoc
Nước
ndute
/ndute/
Lửa
ñu'un
/ɲuʔun/
Mặt trời
nikandii
/nikandiː/
Mặt trăng
yoo
/joː/
Sao
kimi
/kimi/
Mẹ
na'án
/naʔán/
Cha
tatá
/tatá/
Tôi
yuʼu
/juʔu/
Bạn
yoʼo
/joʔo/
Tên
sivi
/siβi/
Mắt
nduchi
/ndutʃi/
Tay
nda'a
/ndaʔa/
Tim
ini
/ini/
Yêu
kunduu ini
/kundúː iniʔ/
Cây
itun
/itun/
Nhà
ve'e
/βeʔe/
Chó
tina
/tina/
Mèo
vilu
/βilu/
Ăn
kasi
/kasi/
Uống
kohó
/koʔó/
Một
i'in
/iʔin/
Hai
uu
/uː/
Xin chào
sa'a
/saʔa/
Cảm ơn
tatu'un
/tatuʔun/
Tốt
va'a
/βaʔa/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Otomanguean liên quan
| Nghĩa | Tiếng Mixtec Metlatónoc | Tiếng Mixtec | Tiếng Mixtec Mixtepec | Tiếng Pintupi-Luritja | Tiếng Uspanteko | Tiếng Pitjantjatjara | Tiếng Cora |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ndute /ndute/ | ndute /ndute/ | ndute /ndute/ | kapi /kapi/ | jaʼ /haʔ/ | kapi /kapi/ | hapɨn /hapɨn/ |
| Lửa | ñu'un /ɲuʔun/ | ñu'u /ɲuʔu/ | ñu'u /ɲuʔu/ | waru /waɻu/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | waru /waɻu/ | ta'ai /taʔai/ |
| Mặt trời | nikandii /nikandiː/ | nikandii /nikandiː/ | nikan /nikan/ | tjintu /cintu/ | qʼiij /qʼiːh/ | tjintu /cintu/ | tahaapuá /tahaːpwa/ |
| Mặt trăng | yoo /joː/ | yoo /joː/ | yoo /joː/ | pira /piɻa/ | ikʼ /ikʼ/ | pira /piɻa/ | mɨhka /mɨhka/ |
| Sao | kimi /kimi/ | kimi /kimi/ | kimi /kimi/ | kililpi /kiˈlilpi/ | ch'umil /tʃʼumil/ | kililpil /kiˈlilpil/ | sɨɨrabe /sɨːˈrabe/ |
| Mẹ | na'án /naʔán/ | na'án /naʔán/ | na'án /naʔán/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | nan /nan/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | naana /naːna/ |
| Cha | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | mama /mama/ | tat /tat/ | mama /mama/ | hahuá /hahwa/ |
| Tôi | yuʼu /juʔu/ | ruʼu /ɾuʔu/ | ruʼu /ɾuʔu/ | ngayulu /ŋajulu/ | in /in/ | ngayulu /ŋajulu/ | neʼu /ˈneʔu/ |
| Bạn | yoʼo /joʔo/ | yoʼo /joʔo/ | yóʼó /joʔo/ | nyuntu /ɲuntu/ | at /at/ | nyuntu /ɲuntu/ | aʼu /ˈaʔu/ |
| Tên | sivi /siβi/ | sɨvɨ /sɨβɨ/ | sivi /siβi/ | yini /jini/ | b'ii /ɓiː/ | ini /ini/ | yeuwa /ˈjeuwa/ |
| Mắt | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | kuru /kuɻu/ | wach /watʃ/ | kuru /kuɻu/ | húi /hwi/ |
| Tay | nda'a /ndaʔa/ | ndo'ó /ndoʔó/ | ndo'ó /ndoʔó/ | mara /maɻa/ | qʼab /qʼab/ | mara /maɻa/ | mam /mam/ |
| Tim | ini /ini/ | ini /ini/ | ini /ini/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | kurunpa /kuɻunpa/ | hɨurí /hɨuri/ |
| Yêu | kunduu ini /kundúː iniʔ/ | kúu ini /kúu ini/ | kúu ini /kúu ini/ | mukulya /mukuʎa/ | lóqʼ /lóqʼ/ | mukulya /mukuʎa/ | ka'na /kaʔna/ |
| Cây | itun /itun/ | yutu /jutu/ | yutu /jutu/ | punu /punu/ | cheʼ /tʃeʔ/ | punu /punu/ | kɨré /kɨre/ |
| Nhà | ve'e /βeʔe/ | ve'e /βeʔe/ | veʔe /veʔe/ | ngura /ŋuɻa/ | jaa /haː/ | ngura /ŋuɻa/ | kíh /kih/ |
| Chó | tina /tina/ | tina /tina/ | ina /ina/ | papa /papa/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | papa /papa/ | tsɨ'ɨ /tsɨʔɨ/ |
| Mèo | vilu /βilu/ | vilú /βilú/ | vilú /vilú/ | pusi /pusi/ | mis /mis/ | pusi /pusi/ | mistú /mistu/ |
| Ăn | kasi /kasi/ | kasi /kasi/ | kashi /kaʃi/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | waʼ /waʔ/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | kuá /kwa/ |
| Uống | kohó /koʔó/ | kohó /koʔó/ | kohó /koʔó/ | tjikini /cikini/ | ukʼ /ukʼ/ | tjikini /cikini/ | hi'i /hiʔi/ |
| Một | i'in /iʔin/ | in /ĩ/ | in /iʔn/ | kutju /kucu/ | jun /hun/ | kutju /kucu/ | cei /tsei/ |
| Hai | uu /uː/ | uvi /uʔβi/ | uvi /uβi/ | kutjarra /kucaɾa/ | quiib' /kiːɓ/ | kutjara /kucaɻa/ | huapoa /waˈpoa/ |
| Xin chào | sa'a /saʔa/ | nasáa /nasáː/ | nasáa /nasáː/ | palya /paʎa/ | saʼbʼal /saʔbal/ | palya /paʎa/ | ke'kuanenki /keʔkwanenki/ |
| Cảm ơn | tatu'un /tatuʔun/ | tachu'un /tatʃuʔun/ | tachu'un /tatʃuʔun/ | palya /paʎa/ | maltyox /maltjoʃ/ | palya /paʎa/ | atsipiraá /atsipiraː/ |
| Tốt | va'a /βaʔa/ | vate /βate/ | vaha /vaʔa/ | palya /paʎa/ | utz /uts/ | palya /paʎa/ | huá'i /hwaʔi/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.