Lakȟótiyapi
tiếng Lakota
Siouan
Tiếng Lakota là ngôn ngữ của bộ lạc Sioux Teton. Chỉ còn người cao tuổi nói thông thạo, đang nguy cấp nghiêm trọng và là đối tượng của các chương trình phục hồi quy mô lớn. Chính tả chuẩn dùng ȟ cho /ʁ/, č cho /tʃ/ và dấu gạch ngang trên đầu để chỉ phụ âm bật hơi.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong tiếng Lakota
Nước
mní
/mní/
Lửa
pȟéta
/pˣéta/
Mặt trời
wí
/wí/
Mặt trăng
haŋhépi wí
/haŋhépi wí/
Mẹ
iná
/iná/
Cha
até
/até/
Ăn
yúta
/júta/
Uống
yatkáŋ
/jatkáŋ/
Yêu
thečhíȟila
/tʰetʃʰíxila/
Tim
čhaŋté
/tʃʰaŋté/
Cây
čháŋ
/tʃʰáŋ/
Nhà
thípi
/tʰípi/
Chó
šúŋka
/ʃúŋka/
Mèo
igmúŋke
/iɡmúŋke/
Tay
napé
/napé/
Mắt
ištá
/iʃtá/
Xin chào
háu
/háu/
Cảm ơn
philámayaye
/pʰilámajaje/
Một
waŋží
/waŋʒí/
Tốt
wašté
/waʃté/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Siouan liên quan
| Nghĩa | tiếng Lakota | tiếng Dakota | Tiếng Osage | tiếng Hurri | Tiếng Aguaruna | Tiếng Nahuatl Guerrero | Tiếng Juǀhoan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | mní /mní/ | mní /mní/ | ni /ni/ | 𒅆𒂊 /ʃie/ | yumi /jumi/ | atl /atɬ/ | gǃú /ᶢǃú/ |
| Lửa | pȟéta /pˣéta/ | phéta /pʰéta/ | péje /péʒe/ | 𒋫𒌅 /tatu/ | úkam /úkam/ | tletl /tɬetɬ/ | dahm /dã̀m/ |
| Mặt trời | wí /wí/ | aŋpétuwí /aŋpétuwí/ | mį́ /mĩ́/ | 𒅆𒈨𒄀 /ʃimeɡi/ | etsá /etsá/ | tonatih /tonatih/ | ǃhúí /ᵑǃʰúí/ |
| Mặt trăng | haŋhépi wí /haŋhépi wí/ | haŋyétuwí /haŋjétuwí/ | mį́ hǫ́bre /mĩ́ hṍbɾe/ | 𒆪𒋢𒄴 /kuʃuh/ | nántu /nántu/ | metztli /metstɬi/ | nǁháí /ᵑǁʰáí/ |
| Mẹ | iná /iná/ | iná /iná/ | iną́ /inã́/ | 𒂊𒈾 /ena/ | dukú /dukú/ | nanan /nanan/ | taqe /tàʔè/ |
| Cha | até /até/ | até /até/ | indáce /indátse/ | 𒀜𒋫𒀀𒄿 /attai/ | apá /apá/ | tatah /tatah/ | ba /bà/ |
| Ăn | yúta /júta/ | yúta /júta/ | ðatʰé /ðatʰé/ | 𒄠 /am/ | yuwámu /juwámu/ | tlakua /tɬakʷa/ | ǃʼám /ǃʼám/ |
| Uống | yatkáŋ /jatkáŋ/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | iðátʰǫ /iðátʰũ/ | 𒈾𒄴𒉿 /nahw/ | úmag /úmaɡ/ | atli /atɬi/ | kxʼáí /kxʼái/ |
| Yêu | thečhíȟila /tʰetʃʰíxila/ | thečhíȟida /tʰetʃʰíχida/ | ðakʰíðe /ðakʰíðe/ | 𒋫𒁺 /tadu/ | amaja /amaha/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | ǀʼán /ǀʼán/ |
| Tim | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | náⁿʒe /nãʒe/ | 𒋾𒊭 /tiʃa/ | anéntai /anɛ́ntaj/ | yolotl /jolotɬ/ | ǂʼàn /ǂʼàn/ |
| Cây | čháŋ /tʃʰáŋ/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | žą́ /ʒã́/ | 𒋫𒁉 /tappi/ | númi /númi/ | kuauitl /kʷawitl/ | ǃaìh /ǃaìh/ |
| Nhà | thípi /tʰípi/ | thípi /tʰípi/ | cí /tsí/ | 𒅁𒊑 /ipri/ | jegámu /heɡámu/ | kalli /kalːi/ | tjù /tʃù/ |
| Chó | šúŋka /ʃúŋka/ | šúŋka /ʃúŋka/ | šǫ́ke /ʃṍke/ | 𒅕𒈠 /irma/ | yawá /jawá/ | itzcuintli /itskʷintli/ | ǂhòã /ᵑǂʰòã/ |
| Mèo | igmúŋke /iɡmúŋke/ | igmúŋ /iɡmúŋ/ | įgðǫíka /ĩɡðũíka/ | 𒊭𒉿𒍣 /ʃawazi/ | micha /mitʃa/ | miston /miston/ | ǃhòè /ᵑǃʰòè/ |
| Tay | napé /napé/ | napé /napé/ | nǫbé /nũbé/ | 𒋗𒉌 /ʃuni/ | uwéj /uwéh/ | mahpi /mahpi/ | ǃʼau /ǃʼau/ |
| Mắt | ištá /iʃtá/ | ištá /iʃtá/ | ištá /ɪʃtá/ | 𒅆𒉌 /ʃini/ | jíi /híː/ | ixtli /iʃtli/ | ǃʼàqè /ᶢǃʼàʔè/ |
| Xin chào | háu /háu/ | háu /háu/ | Háwe /háwe/ | 𒄭𒇻 /hilːu/ | pujámek /puhámɛk/ | niltze /niltse/ | mí kúrùwà /mí kúrùwà/ |
| Cảm ơn | philámayaye /pʰilámajaje/ | pidámayaye /pidámajaje/ | Wíbthaxube /wíbθaxube/ | 𒀀𒅆 /aʃi/ | see /sɛː/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | mí ǁʼàmà /mí ǁʼàmà/ |
| Một | waŋží /waŋʒí/ | waŋžidaŋ /waŋʒidaŋ/ | wį́xci /wĩ́xtsi/ | 𒊭 /ʃa/ | makichik /makitʃik/ | ce /se/ | nǀèʼè /ᵑǀèʼè/ |
| Tốt | wašté /waʃté/ | wašté /waʃté/ | ðą́ /ðã́/ | 𒀀𒍣 /aʦi/ | ímia /ímia/ | kuajli /kʷahli/ | ǀʼàn /ǀʼàn/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.